Жулва багьу-бизу

Жулва багьу-бизу

Масалларан, цIанасса заманнай цинявннал лаххайсса суратрайсса янна ларххун заназиманал духIин дакъасса тIул дуварча, учинтIиссар та пулансса инсаннал дурунни ххуй дакъасса къел, куну. Амма бусурман диндалийн ишара дуллалисса чIалачIин думанал гукуннасса тIул дурсса чIумал, учинтIиссар бусурманчу, дин-чак дувайсса инсан ссаха зий урив бурги, куну.

Дуссарив жухьра ихтияр Исламрал диндалийн ххют дагьансса куццуйсса багьу-бизулул инсанталну бикIан?! Ва диндалул ххуйшиву ккаккан дуллай бакъарив МухIаммад Идавсил ﷺ цалва оьрму гьан бувсса?! Жула аьмал-хасиятрал цIаний диндалий лухIисса ттангъа дишин жунма цукунчIав лайкь бакъассар.

Ттула оьрмулуву хьусса ца иширая бусанна. Дин-чак къадувайсса нитти-буттал ия ххуйсса, гайннал увкумур бувайсса, хIурмат бусса арс, амма мугу ия диндалия архсса. Цаппара хIаллава му оьрчI чак буллай айивхьуна. УчIайва мизитравун, имамтурал вяъза-насихIатрах вичIи дишайва.

Ца кьини мизитрава шавай увкIун га оьрчI айивхьуну ур аьнцI бишлай, буттащал бяст буллай, ина къатIайласса оьрму бутлай ура, къалиян маучара, хIан махIачIав, чак буллалу, бусурманну яхъанахъу тIий. Му куццуйсса, адав дакъасса цимивагу ихтилат хьуну бур арснал буттащал. Цаппара хIаллава га адимина тIун ивкIунни: «Ттул арс чак буллан, мизитравун занан ивкIун махъ аххана хьунни, зия хьунни. Ттух вичIи къадишай, ттуй аьйрду дуллай ур. Чак къабайсса чIумал уссия ххуйсса, увкумур байсса оьрчI».

Утти пикри бувара, уссурвал ва ссурвал, га оьрчIал дин ххуй чулий ккаккан дурну дурив ягу Исламран зарал бувну бурив?

Чак буллай айивхьукун хъиннува ххуй хьуну, нитти-буттал, чIахху-чIарахнал хIурмат лавай бувну, дин хъинмур чулуха ккаккан дуван аьркинссар. Му чIумал бутталгу учинтIиссар: «МашааЛлагь, ва ттул арс чак буллай айивхьуну, хасият ххуй чулиннай даххана хьуну, хъиннува ттуха хIурмат-адав дуллай ур», - куну. Му куццуй ккаккан буван аьркинссар Исламрая асар бивсса инсаннная хъинбала бакъа цукунчIавсса зарал щинчIав къабиянтIишиву.

Ислам – му жува тIутIимур бакъарча, жува дуллалимурди, жулва багьу-бизур. Мунияту, ттул уссурвал ва ссурвал, жула тIул-тIабиаьтрайнур ккаккан дуван аьркинсса Исламрал ххуйшиву, жула гъан-маччаминная, дустурая тIайла хьуну цинявннан дин ххуй дирзун, навагу чак булланна, дин дугьанна тIисса тагьарданийн бучIаншиврул.

Мува куццуй, жула республикалул кьатIув лавгсса чIумалгу духIин дакъасса тIуллу дуллан цукунчIавсса ихтияр дакъассар, цанчирча, миннал жула дингу ватангу цамур диндалул халкьуннал хьхьичI оькки дуллалиссар.

 

МухIамммад-Маннар Бариев, Ккуллал райондалул имам

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Лак Муфтийнащал хьунабавкьунни

Дагъусттаннал Муфтий щейх АхIмад -хIажи Аьбдуллаев хьунаавкьунни Лакрал райондал вакилтуращал ва имамтуращал. Лакрал райондалул администрациялул бакIчи Зураб Куччаевлун тIайлабацIу чIа тIий, Муфтийнал кIицI лавгунни чIярусса шиннардий райондалул бакIчину зий ивкIсса Юсуп МахIаммадовлул район...