Жулва багьу-бизу

Жулва багьу-бизу

Масалларан, цIанасса заманнай цинявннал лаххайсса суратрайсса янна ларххун заназиманал духIин дакъасса тIул дуварча, учинтIиссар та пулансса инсаннал дурунни ххуй дакъасса къел, куну. Амма бусурман диндалийн ишара дуллалисса чIалачIин думанал гукуннасса тIул дурсса чIумал, учинтIиссар бусурманчу, дин-чак дувайсса инсан ссаха зий урив бурги, куну.

Дуссарив жухьра ихтияр Исламрал диндалийн ххют дагьансса куццуйсса багьу-бизулул инсанталну бикIан?! Ва диндалул ххуйшиву ккаккан дуллай бакъарив МухIаммад Идавсил ﷺ цалва оьрму гьан бувсса?! Жула аьмал-хасиятрал цIаний диндалий лухIисса ттангъа дишин жунма цукунчIав лайкь бакъассар.

Ттула оьрмулуву хьусса ца иширая бусанна. Дин-чак къадувайсса нитти-буттал ия ххуйсса, гайннал увкумур бувайсса, хIурмат бусса арс, амма мугу ия диндалия архсса. Цаппара хIаллава му оьрчI чак буллай айивхьуна. УчIайва мизитравун, имамтурал вяъза-насихIатрах вичIи дишайва.

Ца кьини мизитрава шавай увкIун га оьрчI айивхьуну ур аьнцI бишлай, буттащал бяст буллай, ина къатIайласса оьрму бутлай ура, къалиян маучара, хIан махIачIав, чак буллалу, бусурманну яхъанахъу тIий. Му куццуйсса, адав дакъасса цимивагу ихтилат хьуну бур арснал буттащал. Цаппара хIаллава га адимина тIун ивкIунни: «Ттул арс чак буллан, мизитравун занан ивкIун махъ аххана хьунни, зия хьунни. Ттух вичIи къадишай, ттуй аьйрду дуллай ур. Чак къабайсса чIумал уссия ххуйсса, увкумур байсса оьрчI».

Утти пикри бувара, уссурвал ва ссурвал, га оьрчIал дин ххуй чулий ккаккан дурну дурив ягу Исламран зарал бувну бурив?

Чак буллай айивхьукун хъиннува ххуй хьуну, нитти-буттал, чIахху-чIарахнал хIурмат лавай бувну, дин хъинмур чулуха ккаккан дуван аьркинссар. Му чIумал бутталгу учинтIиссар: «МашааЛлагь, ва ттул арс чак буллай айивхьуну, хасият ххуй чулиннай даххана хьуну, хъиннува ттуха хIурмат-адав дуллай ур», - куну. Му куццуй ккаккан буван аьркинссар Исламрая асар бивсса инсаннная хъинбала бакъа цукунчIавсса зарал щинчIав къабиянтIишиву.

Ислам – му жува тIутIимур бакъарча, жува дуллалимурди, жулва багьу-бизур. Мунияту, ттул уссурвал ва ссурвал, жула тIул-тIабиаьтрайнур ккаккан дуван аьркинсса Исламрал ххуйшиву, жула гъан-маччаминная, дустурая тIайла хьуну цинявннан дин ххуй дирзун, навагу чак булланна, дин дугьанна тIисса тагьарданийн бучIаншиврул.

Мува куццуй, жула республикалул кьатIув лавгсса чIумалгу духIин дакъасса тIуллу дуллан цукунчIавсса ихтияр дакъассар, цанчирча, миннал жула дингу ватангу цамур диндалул халкьуннал хьхьичI оькки дуллалиссар.

 

МухIамммад-Маннар Бариев, Ккуллал райондалул имам

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Вихьлив оьрчIру ттуплий бувккунни

Вихьлив хьунни Ккуллал райондалий дарсирдайн мизитирттавун бучIайсса оьрчIал дянивсса футболданул турнир.   Ванил агьаммур мурад бия оьрчIал дянивсса дусшиву цIакь даву ва спортрах гъира бутаву. Турнирданул сиптачиталну бувккунни «Ккуллал райондалул жагьилтал» тIисса ккурандалул каялувчи...