Исламрал хасшиву

Исламрал хасшиву

Исламрал хасшиву

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву бувсун бур бучIантIишиву мукунсса замана, хIалимшиву халкьнуннал дянив кьимат ялавайну хIисав дувантIисса, нач – кьюкьалану чIалантIисса. Идавсил ﷺ гайксса шиннардил хьхьичIва бувсмур хIакьину жула яруннин чIалай бур.

 

ЦIанасса заманнаву бусурманнал кулпатирттавугума, оьрчIал цала нитти-буттал хьхьичI нач дакъа ччимур хавар бусай, хъами архIал махIрам акъа чил арамтуращал ца къатлуву ягу машиналуву щябикIай. Ххирасса Идавсил ﷺ амру бувссар: «Зу Аллагьная ﷻ начну бикIияра!» - куну. АсхIабтурал увкуссар: «Я Аллагьнал Расул, жу Аллагьная начну буру, Аллагьнайн щукругу буллай бурухха!» Яла Идавсил ﷺ увкуссар: «Мяйжаннугу Аллагьная ﷻ нач дусса инсаннал мазрал бусаймур начну бусайссар, аькьлу хIарамсса пикрирдая, лякьа хIарамсса дуки-хIачIиялия дуруччайссар, бивкIулуя, гьаттавусса аьзаврая пикри бувайссар, дунияллул хъиншивуртту тIалав къадайссар».

«Гьарца диндалу дуссар циннасса хасшиву, Исламрал хасшиву тIурча – нач-хIая душивур», - увкуну бур ца хIадисраву.

Ца чIумал Идавс ﷺ най унува ганан ккавкссар чурх шюшлашисса инсан. Идавсил ﷺ увкуссар: «Да инсантал! ХIакьну Аллагь ﷻ мудан уттавассар, Аллагьнан ﷻ гьарзад чIалачIиссар, Аллагьнал ﷻ халкьуннал аьйрду кIучI дайссар. Мукунма, гьарца инсаннайгу ялувссар начну, бунагьру кIучI байману икIан. Чурх шюшайсса чIумалгу зу халкьуннал яруннил хьхьичIа арх хьияра».

ХIадисраву увкуну бурхха: «Нач имандалул лишанни, имангу алжаннаву дикIантIиссар, нач дакъашиву дакI хъалашиврулмур лишанни, мугу дуржагьраву дикIантIиссар». Абу Аюб Ансарил бувсун бур: «Мукьва задраву буссар идавстурал ххуллу: тIааьнсса кьанкь даву, щарсса дурцуну кулпат баву, сивак ишла даву ва дакIниву нач дуну икIаву». Мукунма, Идавсилгу ﷺ увкуну бур: «Хъалашиврул инсаннай щаву дайссар, начлил инсан исвагьи айссар» - куну.

Абу Лайс Самаркьандинал луттираву чивчуну бур: «Нач кIива журасса дикIайссар: ца – вилгу цайми халкьунналгу дянивсса иширттаву, гамур – Аллагьнал ﷻ ва вил дянивсса иширттаву. Вилгу халкьунналгу дянивмур нач хъанахъиссар хIарамсса задирттая яру буруччаву, Аллагьнал ﷻ ва вил дянивсса нач тIурча, му хъанахъиссар Заннал ﷻ винма буллусса неъматру кIулну, ми неъматру бунагьсса ххуллий ишла къабаву». Салман Фарисинал увкуссар: «Ттун ччива ттула рухI чурххава шамилла дурккун, цаманал аьвратрах нава урувгуннияр ягу цаманан ттула аьврат ккарккуннияр». Эса идавсилгу увкуссар тIар: «Зу хIараммуних бургаврия бурувччуну бикIи, мяйжаннугу мунийну дакIниву шагьват хьун шайссар ва инсан питналувун агьайссар» - куну.

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Бувккума багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну...


Заннал неъмат

Гьарца кьини инсан хьуна акьлай ур микробирттащал. Гайннуву чансса бакъар цIуцIавуртту, азарду сукку дувайссагу. Мукунсса микроорганизмардащал талан Аллагь Тааьланал ляхъан дурну, инсаннал чурххаву дирхьуну дур иммунитет.   Ттизаманнул хъиривлаявурттайн бувну, дунияллийсса халкьуннава...


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...


Цаппара хъуни бунагьру

Нитти-буттан аькьува дулаву Нитти-буттан зарал буван, къаччан бикIан буван я мазрайну, я канийну цукунчIав къабучIиссар. ХIатта, ми чапурну буну, цува бусурманну ухьурчагу, миннай рахIму-цIими, хIурмат буван, хъун буван, хъинмала буван, ябуван оьрчIай ялувссар. Нитти-буттан аькьува дулайсса...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...