Исламрал хасшиву

Исламрал хасшиву

Исламрал хасшиву

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву бувсун бур бучIантIишиву мукунсса замана, хIалимшиву халкьнуннал дянив кьимат ялавайну хIисав дувантIисса, нач – кьюкьалану чIалантIисса. Идавсил ﷺ гайксса шиннардил хьхьичIва бувсмур хIакьину жула яруннин чIалай бур.

 

ЦIанасса заманнаву бусурманнал кулпатирттавугума, оьрчIал цала нитти-буттал хьхьичI нач дакъа ччимур хавар бусай, хъами архIал махIрам акъа чил арамтуращал ца къатлуву ягу машиналуву щябикIай. Ххирасса Идавсил ﷺ амру бувссар: «Зу Аллагьная ﷻ начну бикIияра!» - куну. АсхIабтурал увкуссар: «Я Аллагьнал Расул, жу Аллагьная начну буру, Аллагьнайн щукругу буллай бурухха!» Яла Идавсил ﷺ увкуссар: «Мяйжаннугу Аллагьная ﷻ нач дусса инсаннал мазрал бусаймур начну бусайссар, аькьлу хIарамсса пикрирдая, лякьа хIарамсса дуки-хIачIиялия дуруччайссар, бивкIулуя, гьаттавусса аьзаврая пикри бувайссар, дунияллул хъиншивуртту тIалав къадайссар».

«Гьарца диндалу дуссар циннасса хасшиву, Исламрал хасшиву тIурча – нач-хIая душивур», - увкуну бур ца хIадисраву.

Ца чIумал Идавс ﷺ най унува ганан ккавкссар чурх шюшлашисса инсан. Идавсил ﷺ увкуссар: «Да инсантал! ХIакьну Аллагь ﷻ мудан уттавассар, Аллагьнан ﷻ гьарзад чIалачIиссар, Аллагьнал ﷻ халкьуннал аьйрду кIучI дайссар. Мукунма, гьарца инсаннайгу ялувссар начну, бунагьру кIучI байману икIан. Чурх шюшайсса чIумалгу зу халкьуннал яруннил хьхьичIа арх хьияра».

ХIадисраву увкуну бурхха: «Нач имандалул лишанни, имангу алжаннаву дикIантIиссар, нач дакъашиву дакI хъалашиврулмур лишанни, мугу дуржагьраву дикIантIиссар». Абу Аюб Ансарил бувсун бур: «Мукьва задраву буссар идавстурал ххуллу: тIааьнсса кьанкь даву, щарсса дурцуну кулпат баву, сивак ишла даву ва дакIниву нач дуну икIаву». Мукунма, Идавсилгу ﷺ увкуну бур: «Хъалашиврул инсаннай щаву дайссар, начлил инсан исвагьи айссар» - куну.

Абу Лайс Самаркьандинал луттираву чивчуну бур: «Нач кIива журасса дикIайссар: ца – вилгу цайми халкьунналгу дянивсса иширттаву, гамур – Аллагьнал ﷻ ва вил дянивсса иширттаву. Вилгу халкьунналгу дянивмур нач хъанахъиссар хIарамсса задирттая яру буруччаву, Аллагьнал ﷻ ва вил дянивсса нач тIурча, му хъанахъиссар Заннал ﷻ винма буллусса неъматру кIулну, ми неъматру бунагьсса ххуллий ишла къабаву». Салман Фарисинал увкуссар: «Ттун ччива ттула рухI чурххава шамилла дурккун, цаманал аьвратрах нава урувгуннияр ягу цаманан ттула аьврат ккарккуннияр». Эса идавсилгу увкуссар тIар: «Зу хIараммуних бургаврия бурувччуну бикIи, мяйжаннугу мунийну дакIниву шагьват хьун шайссар ва инсан питналувун агьайссар» - куну.

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...