Исламрал хасшиву

Исламрал хасшиву

Исламрал хасшиву

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву бувсун бур бучIантIишиву мукунсса замана, хIалимшиву халкьнуннал дянив кьимат ялавайну хIисав дувантIисса, нач – кьюкьалану чIалантIисса. Идавсил ﷺ гайксса шиннардил хьхьичIва бувсмур хIакьину жула яруннин чIалай бур.

 

ЦIанасса заманнаву бусурманнал кулпатирттавугума, оьрчIал цала нитти-буттал хьхьичI нач дакъа ччимур хавар бусай, хъами архIал махIрам акъа чил арамтуращал ца къатлуву ягу машиналуву щябикIай. Ххирасса Идавсил ﷺ амру бувссар: «Зу Аллагьная ﷻ начну бикIияра!» - куну. АсхIабтурал увкуссар: «Я Аллагьнал Расул, жу Аллагьная начну буру, Аллагьнайн щукругу буллай бурухха!» Яла Идавсил ﷺ увкуссар: «Мяйжаннугу Аллагьная ﷻ нач дусса инсаннал мазрал бусаймур начну бусайссар, аькьлу хIарамсса пикрирдая, лякьа хIарамсса дуки-хIачIиялия дуруччайссар, бивкIулуя, гьаттавусса аьзаврая пикри бувайссар, дунияллул хъиншивуртту тIалав къадайссар».

«Гьарца диндалу дуссар циннасса хасшиву, Исламрал хасшиву тIурча – нач-хIая душивур», - увкуну бур ца хIадисраву.

Ца чIумал Идавс ﷺ най унува ганан ккавкссар чурх шюшлашисса инсан. Идавсил ﷺ увкуссар: «Да инсантал! ХIакьну Аллагь ﷻ мудан уттавассар, Аллагьнан ﷻ гьарзад чIалачIиссар, Аллагьнал ﷻ халкьуннал аьйрду кIучI дайссар. Мукунма, гьарца инсаннайгу ялувссар начну, бунагьру кIучI байману икIан. Чурх шюшайсса чIумалгу зу халкьуннал яруннил хьхьичIа арх хьияра».

ХIадисраву увкуну бурхха: «Нач имандалул лишанни, имангу алжаннаву дикIантIиссар, нач дакъашиву дакI хъалашиврулмур лишанни, мугу дуржагьраву дикIантIиссар». Абу Аюб Ансарил бувсун бур: «Мукьва задраву буссар идавстурал ххуллу: тIааьнсса кьанкь даву, щарсса дурцуну кулпат баву, сивак ишла даву ва дакIниву нач дуну икIаву». Мукунма, Идавсилгу ﷺ увкуну бур: «Хъалашиврул инсаннай щаву дайссар, начлил инсан исвагьи айссар» - куну.

Абу Лайс Самаркьандинал луттираву чивчуну бур: «Нач кIива журасса дикIайссар: ца – вилгу цайми халкьунналгу дянивсса иширттаву, гамур – Аллагьнал ﷻ ва вил дянивсса иширттаву. Вилгу халкьунналгу дянивмур нач хъанахъиссар хIарамсса задирттая яру буруччаву, Аллагьнал ﷻ ва вил дянивсса нач тIурча, му хъанахъиссар Заннал ﷻ винма буллусса неъматру кIулну, ми неъматру бунагьсса ххуллий ишла къабаву». Салман Фарисинал увкуссар: «Ттун ччива ттула рухI чурххава шамилла дурккун, цаманал аьвратрах нава урувгуннияр ягу цаманан ттула аьврат ккарккуннияр». Эса идавсилгу увкуссар тIар: «Зу хIараммуних бургаврия бурувччуну бикIи, мяйжаннугу мунийну дакIниву шагьват хьун шайссар ва инсан питналувун агьайссар» - куну.

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


ЩяйтIан бахIаймур

Бюхттулсса Аллагь тIий ур (мяъна): «Я Идавс, Кьуръан буклай айишиннин чIа уча Аллагьнахь, инава щяйтIаннуя уручча куну: «Аьузу би-Ллагьи мина-шшайтIани-р-раджим» увкуну, цилгу мяъна хъанахъисса – «на Аллагьнахь ﷻ чIа тIий ура щяйтIаннул оьсса тIуллая уручча тIий нава,...


Танмалшиву – щяйтIаннуя

Ххирасса дустал, къааьйкьинссара хIакьинусса кьини жува цинявппагу курчIил ясир бувну буру учирчагу.   Байбихьулий цIуххин ччива, цири му цурда карчI куну? ХъунмурчIин карчI тIун бикIай ци дунугу даву дуван къаччисса, ягу гъира бакъасса чIумал. Мукунсса чIумал инсан уссар лагма-ялттуминнахь...


Ряхра зума

Шавваль – Рамазан зурул хъиривмур барзри. Му зурул цалчинмур кьини – Зума ритавал байрамрал кьини хъанахъиссар. Байрандалул кьини зума дугьангу къабучIиссар, хIарамссар. Мунил хъиривсса ряхва гьантлий дугьаву хъинссар, суннатссар.   Фаризасса зума дугьайсса Рамазан зурул хъирив...


Бала-апатIирттая буруччайсса дуаь

АпатIру, дардру инсаннал оьрмулуву ччя-ччяни хьуна дакьай. Пашманмургу, ххаримургу жуйнна дияйссар Аллагьнал ﷻ чичрулийну. Мунияту, захIматсса иширавун багьсса чIумалгу куклушиву, бигьашиву Заннахь чIа учин аьркинссар.   Цумур дуаьри дуккин аьркинсса апатIрая, мусиватрая буруччиншиврул?...


ХIалал-хIараммунил баян

Аллагь Тааьланал дунияллий халкьуннан, дуллусса хъусру ризкьи-маэшат хIалалссагу дуссар, хIарамссагу дуссар. КIинниллагу дянивсса щак буссагу дуссар, мунийн «шубгьа» учайссар.   Шубгьа хъанахъиссар я хIалалшиву, я хIарамшиву чIявуминнаща личIий дуван къашайсса, цукунссарив кIул...