Исламрал хасшиву

Исламрал хасшиву

Исламрал хасшиву

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву бувсун бур бучIантIишиву мукунсса замана, хIалимшиву халкьнуннал дянив кьимат ялавайну хIисав дувантIисса, нач – кьюкьалану чIалантIисса. Идавсил ﷺ гайксса шиннардил хьхьичIва бувсмур хIакьину жула яруннин чIалай бур.

 

ЦIанасса заманнаву бусурманнал кулпатирттавугума, оьрчIал цала нитти-буттал хьхьичI нач дакъа ччимур хавар бусай, хъами архIал махIрам акъа чил арамтуращал ца къатлуву ягу машиналуву щябикIай. Ххирасса Идавсил ﷺ амру бувссар: «Зу Аллагьная ﷻ начну бикIияра!» - куну. АсхIабтурал увкуссар: «Я Аллагьнал Расул, жу Аллагьная начну буру, Аллагьнайн щукругу буллай бурухха!» Яла Идавсил ﷺ увкуссар: «Мяйжаннугу Аллагьная ﷻ нач дусса инсаннал мазрал бусаймур начну бусайссар, аькьлу хIарамсса пикрирдая, лякьа хIарамсса дуки-хIачIиялия дуруччайссар, бивкIулуя, гьаттавусса аьзаврая пикри бувайссар, дунияллул хъиншивуртту тIалав къадайссар».

«Гьарца диндалу дуссар циннасса хасшиву, Исламрал хасшиву тIурча – нач-хIая душивур», - увкуну бур ца хIадисраву.

Ца чIумал Идавс ﷺ най унува ганан ккавкссар чурх шюшлашисса инсан. Идавсил ﷺ увкуссар: «Да инсантал! ХIакьну Аллагь ﷻ мудан уттавассар, Аллагьнан ﷻ гьарзад чIалачIиссар, Аллагьнал ﷻ халкьуннал аьйрду кIучI дайссар. Мукунма, гьарца инсаннайгу ялувссар начну, бунагьру кIучI байману икIан. Чурх шюшайсса чIумалгу зу халкьуннал яруннил хьхьичIа арх хьияра».

ХIадисраву увкуну бурхха: «Нач имандалул лишанни, имангу алжаннаву дикIантIиссар, нач дакъашиву дакI хъалашиврулмур лишанни, мугу дуржагьраву дикIантIиссар». Абу Аюб Ансарил бувсун бур: «Мукьва задраву буссар идавстурал ххуллу: тIааьнсса кьанкь даву, щарсса дурцуну кулпат баву, сивак ишла даву ва дакIниву нач дуну икIаву». Мукунма, Идавсилгу ﷺ увкуну бур: «Хъалашиврул инсаннай щаву дайссар, начлил инсан исвагьи айссар» - куну.

Абу Лайс Самаркьандинал луттираву чивчуну бур: «Нач кIива журасса дикIайссар: ца – вилгу цайми халкьунналгу дянивсса иширттаву, гамур – Аллагьнал ﷻ ва вил дянивсса иширттаву. Вилгу халкьунналгу дянивмур нач хъанахъиссар хIарамсса задирттая яру буруччаву, Аллагьнал ﷻ ва вил дянивсса нач тIурча, му хъанахъиссар Заннал ﷻ винма буллусса неъматру кIулну, ми неъматру бунагьсса ххуллий ишла къабаву». Салман Фарисинал увкуссар: «Ттун ччива ттула рухI чурххава шамилла дурккун, цаманал аьвратрах нава урувгуннияр ягу цаманан ттула аьврат ккарккуннияр». Эса идавсилгу увкуссар тIар: «Зу хIараммуних бургаврия бурувччуну бикIи, мяйжаннугу мунийну дакIниву шагьват хьун шайссар ва инсан питналувун агьайссар» - куну.

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...