Нуххувусса шама

Нуххувусса шама

Нуххувусса шама

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала):

– Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну, нуххул къапу лавкьуну, шамагу гиву ливчIун бур. Куннащал ку гъалгъа тIий, гива буккан так Аллагьнал ﷺ караматрайну бакъа къахьунссар тIисса пикрилийн бувкIун, цала дурсса хъинсса тIуллал хIурматрахлуну хассал бува тIий дуаьртту дуллан бивкIун бур.

Цаннал увкуну бур: «Я Аллагь, ттул буссия хъунив хьусса нину-ппу. Гьарца кьини гьанттайнай шавай учIайхту, на гайннан буччиннин накI дулайссия, гай буччин къабувссаксса ттула кулпат-оьрчIру ва къазахътал хIачIан къабитайссия. Ца кьини ттула ризкьи канаки бансса уртту дусса кIану ххал буллай архну гьан багьуна. Шавай зана хьувкун, нину ва бутта шанай лявкъуна. На гай чантI учингу къабувссия, амма гайннаяр хьхьичI ттула кулпатран, оьрчIан ва зузалтрангу накI къадуллуссия. Му куццуй, кIюрх дучIаннин ялугьлай авцIуссияв. Нину-ппу чантI учайхту гайннал хIарчIуна накI. Я Аллагь, на га даву дакIнихтуну, так Вил рязишиву тIалав дуллай дурну диркIхьурча, жу ва иширава ххассал бува, жун ххуллу тIитIин ба».

Микку кьун чансса сукку хьуну бур, амма инсан укканссаксса ххуллу къабивкIун бур.

КIилчинма дуаь дуллан ивкIун ур: «Я Аллагь, буссия ссурахъу. На уссияв ганих хъинну эшкьи-ччаву хьуну. Ттун ччай бия ганичIан гъан хьун, амма ганил ихтияр къадулайва. Ца шинал хъинну къурагъшиву хьуну, халкь кьянатну бия. Мукунсса тагьарданувун багьсса ссурахъу ттучIан бувкIуна, на ганин ттуршлий кьура динар дуллуссия, ттунма ччимур буван ихтияр дулуншиврул. Га тIул дуван на ганичIан гъан шайхту, ганил увкуна: «Вин къабучIиссар му къел дуван, так багьайкунсса ихтияр ларсун бакъа!» Ттун пикри хьуна нава зуна барча, хъунмасса бунагьравун агьанссара тIисса. Ганин дуллусса мусигу цинна кьадиртун, на гичча ливхъра, га ттунма ва дунияллий цинявннаяр ххирану бунува. Я Аллагь, на га тIул дакIнихтуну, так Вил рязишиву тIалав дуллай дурну диркIхьурча, жу ва иширава личин бува».

Вай махъру учайхту кьун яла чансса сукку хьуну бур, аммарив ххярацлу уттигу инсан укканссаксса къадиркIун дур.

Шамулчинма айивхьуну ур дуаь дуллай: «Я Аллагь, на ца чIумал увгьуссия даву дувансса зузала. Га ттучIату лавгуна, дурсса даврих цанна дагьайсса арцу къаларсун. На гай арцу дахху-ласулуву ишла дурну чIяру дурссия. Яла гай арцух варантту, оьллу, ятту лавсъссия. Цаппара хIаллава га зузала увкIуна цала дагьия тIалав дуллай. На ганан гай ризкь ккаккан бувссия: «Вай ризкьи вилли», – куну. «Ина ттуй хъяй урав?!» – увкуна ганал. «Хъяй акъарача, буца вила ризкьи», – увкуссия на. Га лавгуна циняв ятту-гъаттара ва варантту бувцуну. Я Аллагь, на га даву дакI марцIну, так Вихлуну дурну диркIхьурча, жу ва нуххува буккан бува!»

Мукун учайхту кьун ялагу сукку хьуну, шамагу гьалмахчу нуххува буккансса ххуллу тIивтIуну бур.

 

Ва бусала бур Имам Бухарил ва Имам Муслимлул хIадисирттал луттирдаву. Ванива жунма бувчIлай бур жува бувсса хъинсса аьмалданул цIаний Аллагьнайн ﷺ лабизлан, дуаь кьамул дува учаву ххуйсса иш бушиву.

 

МухIаммад Идрисов

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Заннал неъмат

Гьарца кьини инсан хьуна акьлай ур микробирттащал. Гайннуву чансса бакъар цIуцIавуртту, азарду сукку дувайссагу. Мукунсса микроорганизмардащал талан Аллагь Тааьланал ляхъан дурну, инсаннал чурххаву дирхьуну дур иммунитет.   Ттизаманнул хъиривлаявурттайн бувну, дунияллийсса халкьуннава...


Мубараксса барз

Рамазан зурул даража Рамазан зурул хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьу дуркIукун, Алжаннул хьулурду тIивтIуну, му барз гьаннин къалакьайссар. Дуржагьрал хьулурду лавкьуну, му барз гьаннин къатIитIайссар. ЩяйтIантал байщун бувайссар, иблислуй къатIа бишайссар. ЛивтIумий ххари шайссар, уттавамий рахIат...


Цаппара хъуни бунагьру

Нитти-буттан аькьува дулаву Нитти-буттан зарал буван, къаччан бикIан буван я мазрайну, я канийну цукунчIав къабучIиссар. ХIатта, ми чапурну буну, цува бусурманну ухьурчагу, миннай рахIму-цIими, хIурмат буван, хъун буван, хъинмала буван, ябуван оьрчIай ялувссар. Нитти-буттан аькьува дулайсса...


Мюнпатсса дуаьрду

КIюрххил ва гьанттайнмай хъама мабитав буккин: – «Аятуль-Курси́» – Сура «Аль-Ихляс» (3-ва) – Сура «Аль-Фалякь» (3-ва) – Сура «Ан-Нас» (3-ва) – Дуаь   – Убайлул цIувххуну бур (жиндалухь): «Жу зуяту...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...