Ряхра зума

Ряхра зума

Шаввал-барз – Рамазан зурул хъиривмурди. Ва зуруй бусурманнахь буссар цамур чIумал бакъасса мажал, ряхва гьантлий зума дургьуну ляличIисса чири ласун. Мукун зума дугьаврил агьамшиву кIицI ларгун дур МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисраву: «Рамазан барзгу бувгьуну, мунил хъирив Шаввал зурул ряхва гьантлий зума дургьуманан щалла шинал мутталий дургьуссаксса чири буссар» (АхIмад).

 

Имам Ан-Нававил ва хIадис бувчIин буллай увкуну бур: «Шинай зума дургьуссаксса чири шайссар, цанчирсса гьарца бувсса хъинсса аьмалданух ацIлийнусса чири чичайнутIий. Му куццуй – Рамазан зурул зума дургьуманан ацIва зуруй дургьуссаксса чири, ялагу ряхра зумалух – кIива зуруй дургьуссаксса чири. Цинугу – шинай дургьуссаксса чири».

Имам Ар-Рамлил «Нигьаятуль-МухIтаж» тIисса луттираву увкуну бур: «КIицI лавгсса хIадисраву тIимунин бувну, суннатссар Шаввал зуруй ряхра зума дугьаву. Гьарца шинал мукун бувайманан чири буссар оьрмулухун зума дургьуссаксса. Шаввал зуруй ряхра зума куннил хъирив ку къадугьарчагу, суннат биттур баву щаллу шайссар, амма хъинссар Зумаритавал байрандалул хъиривмур кьини байбивхьуну, куннил хъирив ку ряхрагу дугьарча. Шаввал зуруй ягу зума дугьан ччисса инсаннал ният дуварча къадургьуну лирчIсса фаризасса зума хъирив лахъан, мунал зумагу хъирив лахъантIиссар, суннат-зумалул чиригу хьунтIиссар».

Шаввал зуруй зума дугьаврил хIикматшиву цири чирча, ратибат-чакурдил фаризасса чакливу хьусса диялдакъашивуртту щаллу дувайсса кунна, гай ряхра зумалул Рамазан зурул зумарду тамам дувайссар.

Му бакъассагу, диндалул луттирдаву бувсун бур щарсса дуцин, магьар бишин яла хъинмур ва ххирамур чIун – Шаввал барз бушиву. Му зурувугу магьар нюжмар кьини кIюрххил бивхьуну хъинссар.

 

 

Адил Ибрагьимов

 

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...