Тарбиялул школа
Жагьилсса ник – бучIантIимунил гьанури. Жува гайннал дакIурдиву бивхьусса пикрирдалли хасият сакин дувантIисса, жяматрал оьрмулул низам щаллу дувантIисса. Аькьлукартурал учай: «Дунияллий каялувшиву дувайссар жагьилминнал – хъунив шайхту». ХIакьинусса дуниял – оьрчIисса къатIа бур: соцсетьру, тIуркIурду, духIин дакъашиву – вайннул жагьилтал арх буллай бур агьаммуния: дуккаврия, тарбиялуя, хъуниминнах хIурмат баврия, вичIи дишаврия. Мунияту, жунма чара бакъа аьркинссар хъирив бацIан жула оьрчIал бакIравун нанисса информациялул – интернетрава, телевизорданува, школалий архIал дуклакиминная.
Кулпат – цалчинмур школа
Тарбиялул, имандалул, инсаншиврул гьанурду бишайссар кулпатраву. Нитти-буттайсса буржри цала оьрчIан лахьхьин дуван диндалул аслу-гьанурду, хъуниминнаха хIурмат баву, мюрщиминнай цIими баву. ХIадисраву Идавсил ﷺ жуйнма амру бувну бур оьрчIан арулла шин хьуния шинмай гайннан дин-ислам лахьхьин дуллан, гай балугъравун бивукун вардишну бикIаншиврул.
Тарбия дулаврил ишираву яла гьанумургу – эбрат ккаккан давури. Инсан цува диндалийну, духIиндарай къуццу тIий ухьурча, оьрчIангу лахьхьинтIиссар бусурманну яхъанан.
Хъуни хъанахъиссаксса оьрчIру нитти-буттая арх буцлай, дустуращал, чIун-архIалминнащал чIярусса чIун гьан дуллан бикIай. Мунияту жулва ишри гай бяйкьусса ххуллийн кIура баен къабитаву, умматрал гьану цIакь бувансса инсанталну хъуни буван хIарачат баву.
ЦIанасса заманнай «оьрчI-шиврул» шинну чIяру хьуну дур. 25-30 шинавусса арамталгу нитти-буттал ттигу мюрщисса кунма тарбия буллай, гьарзадрал цала щаллу буллай бур. 30 шинал хьхьичI укунсса тагьар дакъассия. Мунил ца багьанагу – цIана дялахърулул замана бур, оьрчIшиврува буккан къаччай, цайнна жаваблувшиву къаласурчагу баччи бакъа аьдат хъанай бур.
Мунияту, жунмасса чаран – мюрщинияцIа саргъунсса тарбия дулавур. Мюрщисса оьрчIал дакIнил цIупI дувайсса гиву дирхьумур. Дайдихьулийра тIайламур къадутIирча, ххуллу бяйкьумур язи бугьан битарча, махъунмай зана битан захIматссар. Жува хIакьину бувгьусса гьанналулли гьунтти бакIлахъия дулунтIисса.