МарцIшивруясса хIадисру

МарцIшивруясса хIадисру

 

Исламраву хъунмасса кIану бувгьуну бур инсаннал чурххал ва лагмасса тIабиаьтрал марцIшиву дуруччаврил. Гьарца шариаьтрал лу байбишайссар марцIшиву даврия бусласисса бутIуя. Диндалул ца тIалавшиннари чак, эбадат дувайсса кIану, янна ва чурх марцI баву.

 

 

Имандалул бутIа

Абу Маликлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ увкусса махъру: «МарцIшиву – имандалул дачIир» (Муслим).

 

Сивак

ХIадисраву увкуну бур: «Ккарччайх сивак дулуккияра – мунил кьацI марцI бувайссар, Аллагь ﷻ рязи увайссар». (ан-Насаи)

Идавсил ﷺ увкуссар: «Умматиннан захIмат хьуншиву нигь дакъассания, гьарца чаклин биссайсса чIумал сивак ишла дувара учинтIиссия» (аль-Бухари, Муслим)

 

Чурххал марцIшиву

МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «Ххюра зад инсаннал тIабиаьтраватур: аьвратрая чIарарду чартIи даву, суннат баву, ссилссилту кутIа даву, хъаралусса чIарарду риттаву ва михьру кьукьаву» (аль-Бухари, Муслим).

 

Нюжмар кьини

Абу Зарр аль-Гъифаринаясса хIадисраву бур: «Инсаннал нюжмар кьини чурхгу шювшуну, исвагьисса яннагу ларххун, тIааьнсса аьтрилул кьанкьгу дурну, мизитравун лавгун, гивугу инсантурал ялтту шару къаласлай, паракьатну цала чакру буллай, имамнал хутIба буккайнийгу чак бувну къуртал хьуннингу ихтилат къабуллай, – мунал кIира нюжмар кьинилул дянив бувсса бунагьру багъишла битантIиссар». (Ибн Мажагь).

 

Лагма-ялттусса марцIшиву

Муаьз ибн Жабаллул бувсун бур хIадис: «Шанма нааьнасса бунагьрая личIлулну бикIи: щин нанисса кIанттавун (щаращи), ххуллийн ва ххют дусса кIанттурдайн кIущин мабувару» (Муслим).

Имам Муслимлул луттиравусса хIадисраву куну бур: «Ххуллия дахчилачимур дукьавугу – цадакьари».

 

Къатлул марцIшиву

Идавсил ﷺ увкуссар: «Зула къатрал бухкIуллу ва хIаятру марцI дулувара» (Абу Давуд).

 

 

Юнус Расулов

 

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...