МарцIшивруясса хIадисру

МарцIшивруясса хIадисру

 

Исламраву хъунмасса кIану бувгьуну бур инсаннал чурххал ва лагмасса тIабиаьтрал марцIшиву дуруччаврил. Гьарца шариаьтрал лу байбишайссар марцIшиву даврия бусласисса бутIуя. Диндалул ца тIалавшиннари чак, эбадат дувайсса кIану, янна ва чурх марцI баву.

 

 

Имандалул бутIа

Абу Маликлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ увкусса махъру: «МарцIшиву – имандалул дачIир» (Муслим).

 

Сивак

ХIадисраву увкуну бур: «Ккарччайх сивак дулуккияра – мунил кьацI марцI бувайссар, Аллагь рязи увайссар». (ан-Насаи)

Идавсил ﷺ увкуссар: «Умматиннан захIмат хьуншиву нигь дакъассания, гьарца чаклин биссайсса чIумал сивак ишла дувара учинтIиссия» (аль-Бухари, Муслим)

 

Чурххал марцIшиву

МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «Ххюра зад инсаннал тIабиаьтраватур: аьвратрая чIарарду чартIи даву, суннат баву, ссилссилту кутIа даву, хъаралусса чIарарду риттаву ва михьру кьукьаву» (аль-Бухари, Муслим).

 

Нюжмар кьини

Абу Зарр аль-Гъифаринаясса хIадисраву бур: «Инсаннал нюжмар кьини чурхгу шювшуну, исвагьисса яннагу ларххун, тIааьнсса аьтрилул кьанкьгу дурну, мизитравун лавгун, гивугу инсантурал ялтту шару къаласлай, паракьатну цала чакру буллай, имамнал хутIба буккайнийгу чак бувну къуртал хьуннингу ихтилат къабуллай, – мунал кIира нюжмар кьинилул дянив бувсса бунагьру багъишла битантIиссар». (Ибн Мажагь).

 

Лагма-ялттусса марцIшиву

Муаьз ибн Жабаллул бувсун бур хIадис: «Шанма нааьнасса бунагьрая личIлулну бикIи: щин нанисса кIанттавун (щаращи), ххуллийн ва ххют дусса кIанттурдайн кIущин мабувару» (Муслим).

Имам Муслимлул луттиравусса хIадисраву куну бур: «Ххуллия дахчилачимур дукьавугу – цадакьари».

 

Къатлул марцIшиву

Идавсил ﷺ увкуссар: «Зула къатрал бухкIуллу ва хIаятру марцI дулувара» (Абу Давуд).

 

 

Юнус Расулов

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...