МарцIшивруясса хIадисру

МарцIшивруясса хIадисру

 

Исламраву хъунмасса кIану бувгьуну бур инсаннал чурххал ва лагмасса тIабиаьтрал марцIшиву дуруччаврил. Гьарца шариаьтрал лу байбишайссар марцIшиву даврия бусласисса бутIуя. Диндалул ца тIалавшиннари чак, эбадат дувайсса кIану, янна ва чурх марцI баву.

 

 

Имандалул бутIа

Абу Маликлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ увкусса махъру: «МарцIшиву – имандалул дачIир» (Муслим).

 

Сивак

ХIадисраву увкуну бур: «Ккарччайх сивак дулуккияра – мунил кьацI марцI бувайссар, Аллагь рязи увайссар». (ан-Насаи)

Идавсил ﷺ увкуссар: «Умматиннан захIмат хьуншиву нигь дакъассания, гьарца чаклин биссайсса чIумал сивак ишла дувара учинтIиссия» (аль-Бухари, Муслим)

 

Чурххал марцIшиву

МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «Ххюра зад инсаннал тIабиаьтраватур: аьвратрая чIарарду чартIи даву, суннат баву, ссилссилту кутIа даву, хъаралусса чIарарду риттаву ва михьру кьукьаву» (аль-Бухари, Муслим).

 

Нюжмар кьини

Абу Зарр аль-Гъифаринаясса хIадисраву бур: «Инсаннал нюжмар кьини чурхгу шювшуну, исвагьисса яннагу ларххун, тIааьнсса аьтрилул кьанкьгу дурну, мизитравун лавгун, гивугу инсантурал ялтту шару къаласлай, паракьатну цала чакру буллай, имамнал хутIба буккайнийгу чак бувну къуртал хьуннингу ихтилат къабуллай, – мунал кIира нюжмар кьинилул дянив бувсса бунагьру багъишла битантIиссар». (Ибн Мажагь).

 

Лагма-ялттусса марцIшиву

Муаьз ибн Жабаллул бувсун бур хIадис: «Шанма нааьнасса бунагьрая личIлулну бикIи: щин нанисса кIанттавун (щаращи), ххуллийн ва ххют дусса кIанттурдайн кIущин мабувару» (Муслим).

Имам Муслимлул луттиравусса хIадисраву куну бур: «Ххуллия дахчилачимур дукьавугу – цадакьари».

 

Къатлул марцIшиву

Идавсил ﷺ увкуссар: «Зула къатрал бухкIуллу ва хIаятру марцI дулувара» (Абу Давуд).

 

 

Юнус Расулов

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...