Ца тIулданух – Алжан

Ца тIулданух – Алжан

Дуссар ца хасият, мунийну инсан Аллагьнан ﷻ ххира шайсса. Му хасиятгу – цайминнал бунагьру кьюлтI баву, ялун личин къабавури. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Ва дунияллий халкьуннал бунагьру лабитларча, Кьиямасса кьини мунал бунагьругу ялун личин къабувантIиссар».

Ца чIумал Мадиналив ялапар хъанахъисса адиминачIан макIра Идавс ﷺ увкIун увкуссар, Маккалив пулансса инсан уссарча, гиккун лавгун га ххари ува ттущал архIал Алжаннаву икIантIишиву бувсун, куну. Га адимина Маккалив лавгун цIухху-бусу буллан ивкIун ур та инсан лякъиншиврул, амма щилчIав га чув уссарив къабусайсса бивкIун бур, ганал цIа бавукун, кIура бавну лагайсса бивкIун бур. Цукуннугу, хъунмасса захIматгу бувну лявкъуну ур га адимина. КIул хьуну бур га бунагьирттавун ахьлавгсса инсан ушиву. Мадиналия увкIманал цIувххуну бур: «Ина вилва оьрмулуву ци-дунугу ца ххуйсса тIул дурссарив, Аллагьнал ﷻ кьамул бувхьунссар, учин бучIисса аьмал бувссарив?» – куну. «Винма чIалачIисса куццуй, на бунагьирттал хьхьривун оьвкьсса адимина ура, ттул ххуйсса аьмал ча бикIави?» – увкуну бур ганал. «Ххуйну пикри бува, дакIнин бути, ина оьрмулуву цичIаврагу ххуйсса къадурссарив?» – ялагу цIувххуну бур ванал. Яла га буслай айивхьуну ур: «На щар дурцусса чIумал ттун га цаманацIа лякьлуву хьуну ляркъуна».

Ганил ттухь миннат бувуна: «Ттул бунагь ялун личин мабара, Аллагьнал ﷻ вилмигу къабантIиссарча» – куну. Нагу ссавур дурну, ганил лякьлуву хьуну бушиву щинчIав кIул къабувссия. ОьрчI байхту, на кьюлтIну лавгун, га мизитрал нузачIа бивхьуну кьабивтссия. Цаппара хIаллава вев-шев тIисса чIурду баллан бивкIуна: «ОьрчI лявкъунни! Ва щил оьрчIри?!» – тIисса. Миккун агьали бавтIун, авара байбивхьуна. Гай чансса паракьат хьунгу бивтун, на учав: «На ва оьрчIай аякьа дуванна ванал нину-ппу лякъиннин» – куну. Мукун га оьрчI на ттулла щарссанищал архIал хъуна увссия. Ва иширая ца Аллагьнан ﷻ бакъа къакIулссия». Микку Мадиналия увкIма махIаттал хьуну: «СубхIаналлагь, му аьмалданул ина хъун увну ура.

Ххаришиву дува, ттучIан макIра МухIаммад Идавс ﷺ увкIун ина Алжаннаву цащала архIал икIантIишиву бувсунни», – куну бур. Ми махъру бавукун га бунагькарнал тавбагу дурну, бунагьругу кьабивтун тIайласса, марцIсса ххуллу бувгьуну авчуну ур. ХIакьину инсаннал бувсса чIивисса бунагь ягу хатIа жунма ккаккарча, гацIана щихь-бунугу бусан анавар буккару. ЦIанасса чIумал инсантал му чулухунмай хъинну хьара хьуну бур: ца чIивисса иш хьурча, мугьлат бакъа телевидениялувух, интернетравух ва цаймигу СМИлувух ганай аьй рищун, га оьккину чIалачIи увну ашкара уван анавар буккай. Зувура инсан ашкара уван ччисса хасият чIалай духьурча, кIулну бикIи му мурдалсса хасият душиву, мунийну зуйнма Аллагьнал ﷻ сси ласласишиву. Вайминнал бунагьру кьюлтI бувайсса хасиятрив – Заннан ﷻ хъинну ххирассар.

Жунма аьркинссар хIарачат буван цаманал бувсса хатIа, ягу аьй хIисав хьурча, гьарцаннан баянну муния къабуслай, кьюлтI бувну, кIучI бувну кьабитан. Ттун кIулсса ца адиминал хъинну чIявусса бунагьру бувайва, Аллагьнал ﷻ жува миннуя буруччиннав. Аллагь Тааьланал га лавай увунни тавба дансса тавфикь буллуну. Ганал ттухь укунсса хавар бувсуна: «На хIажлив усса чIумал, Аьрафа кьинилул хъирив Миналив ттухь ца аьлимчунал чIарав щяикIу, куна. На ганачIагу щяивкIун буслай айивхьура: «На укунсса инсанна, пуланнал арсра, укунсса бунагьру бав…». Микку шайхнал на ацIан увну увкуна: «СубхIаналлагь! КьаикIу! Аллагьнал ﷻ вил бунагьру кIюлтI бувну бурча ми ттул хьхьичI ашкара мабулларда. Жува хIажлия зана шайхту Аллагьу Тааьланал вилва бунагьру багъишла бивтссар тIий икIу. Оьрму цIунил байбиша!», – куну.

На мунай махIаттал хьура, цанчирча, цайми бикIай халкьуннал бунагь-хатIарду кIул бан ччай, амма ванан ттул бунагьирттая баянвагу ччай бакъая. Га иширая на ттунна хъуннасса дарс ласав» – увкуна ганал. Цайминнал бунагьру кьюлтI баву – хъинну лайкьсса хасиятри. Жунма аьркинссар жувувасса нафсращал талан. Аллагьнахь ﷻ чIа тIий буру жуннагу му хасият дула тIий, Кьиямасса кьини жулва бунагьругу загьир къахьуншиврул.

МУСЛИМ СУЛТАНОВ

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...