Базаллувун буххаврил адав

Базаллувун буххаврил адав

 

Базардавун аьркиншиву дакъана чIявуну заназаву къахъинссар. Лагайма кIюрххила лагавугу къахъинссар. Мичча кIура аян чIал шавугу къахъинссар. ЧIалну лавгун, ччяни кIура аяву хъинссар.

 

Мунил оьшивугу – микку халкь Аллагьнаяту ﷻ гъапулну (хъама ивтун) машрахун багьну, аьркин бакъасса гъалгъарду гьарза буллай, хъарду чIявусса буллайтIийри.

Амма ичIаллил аьркиншиву дусса, хIалалсса маша буван адимина базаллувун лагаву къаоьссар. Расулуллагьгу ﷺ лагайсса ивкIссар мукунсса аьркиншиву дусса чIумал. Мичча ларсмургу цала канил дургьуну ларсун учIайсса ивкIссар, цаманахьхьун къадуллуну, мукун ларсун учIаврил чири хъунманутIий. ХIатта базаллувун къалагавунияр, лагаву хъинссар чан-кьанну гьарчагу. Увагу къалагайманал хасият оь шайссар. Амма ва заманнаву хъами-оьрчI, арамтал хIала-ккаласса, пасадшивуртту чIярусса базардавун лагавунияр, къалагаву хъинни.

ХIадисраву увкуну бур: «Оьми кIанттурду – базардур».

Утти, му базаллувун уххайнигу, Аллагь ﷻ кIицI лагаврияту гъапулсса халкьуннавун Аллагь ﷻ кIицI лаглай уххаву хъинссар, укунсса дуаьгу дурккуну: «Бисмиллагьи ва биллагьи. Ашгьаду алля илягьа илля-Ллагь ва ашгьаду анна МухIаммадан Расулуллагь. Ля илягьа илля Ллагьу вахIдагьу ля шарийка лягьу. Лагьуль мульку ва лягьуль хIамду, юхIйи ва юмиту ва гьува аьля кулли шайин кьадир. Аллагьумма асъалюка хайра гьаза ссукьи ва хайра ма фигьа, ва аоьзу бика мин шарри ма фигьа».

Мукун тIий базаллувун увххукун, Аллагьнал ﷻ учайссар: «Ттул лагъ увххунни гъапулсса халкьуннавун На кIицI лаглай. На мунал бунагьирттал ялтту увчIссара», - куну. Мукунма, базаллува укканнингу Аллагь ﷻ чIявуну кIицI лагаву хъинссар.

ХIадисраву бур: «Базарду – халкьуннан Аллагь ﷻ хъама ивтсса кIанттурдур. Микку Аллагьнайн ﷻ ца тасбихI дурманан Аллагьнал ﷻ азарилла азарда хъиншивуртту чичайссар», - куну.

 

«НасихIатуль-аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

 

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...