Базаллувун буххаврил адав

Базаллувун буххаврил адав

 

Базардавун аьркиншиву дакъана чIявуну заназаву къахъинссар. Лагайма кIюрххила лагавугу къахъинссар. Мичча кIура аян чIал шавугу къахъинссар. ЧIалну лавгун, ччяни кIура аяву хъинссар.

 

Мунил оьшивугу – микку халкь Аллагьнаяту ﷻ гъапулну (хъама ивтун) машрахун багьну, аьркин бакъасса гъалгъарду гьарза буллай, хъарду чIявусса буллайтIийри.

Амма ичIаллил аьркиншиву дусса, хIалалсса маша буван адимина базаллувун лагаву къаоьссар. Расулуллагьгу ﷺ лагайсса ивкIссар мукунсса аьркиншиву дусса чIумал. Мичча ларсмургу цала канил дургьуну ларсун учIайсса ивкIссар, цаманахьхьун къадуллуну, мукун ларсун учIаврил чири хъунманутIий. ХIатта базаллувун къалагавунияр, лагаву хъинссар чан-кьанну гьарчагу. Увагу къалагайманал хасият оь шайссар. Амма ва заманнаву хъами-оьрчI, арамтал хIала-ккаласса, пасадшивуртту чIярусса базардавун лагавунияр, къалагаву хъинни.

ХIадисраву увкуну бур: «Оьми кIанттурду – базардур».

Утти, му базаллувун уххайнигу, Аллагь ﷻ кIицI лагаврияту гъапулсса халкьуннавун Аллагь ﷻ кIицI лаглай уххаву хъинссар, укунсса дуаьгу дурккуну: «Бисмиллагьи ва биллагьи. Ашгьаду алля илягьа илля-Ллагь ва ашгьаду анна МухIаммадан Расулуллагь. Ля илягьа илля Ллагьу вахIдагьу ля шарийка лягьу. Лагьуль мульку ва лягьуль хIамду, юхIйи ва юмиту ва гьува аьля кулли шайин кьадир. Аллагьумма асъалюка хайра гьаза ссукьи ва хайра ма фигьа, ва аоьзу бика мин шарри ма фигьа».

Мукун тIий базаллувун увххукун, Аллагьнал ﷻ учайссар: «Ттул лагъ увххунни гъапулсса халкьуннавун На кIицI лаглай. На мунал бунагьирттал ялтту увчIссара», - куну. Мукунма, базаллува укканнингу Аллагь ﷻ чIявуну кIицI лагаву хъинссар.

ХIадисраву бур: «Базарду – халкьуннан Аллагь ﷻ хъама ивтсса кIанттурдур. Микку Аллагьнайн ﷻ ца тасбихI дурманан Аллагьнал ﷻ азарилла азарда хъиншивуртту чичайссар», - куну.

 

«НасихIатуль-аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

 

 

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...