Базаллувун буххаврил адав

Базаллувун буххаврил адав

 

Базардавун аьркиншиву дакъана чIявуну заназаву къахъинссар. Лагайма кIюрххила лагавугу къахъинссар. Мичча кIура аян чIал шавугу къахъинссар. ЧIалну лавгун, ччяни кIура аяву хъинссар.

 

Мунил оьшивугу – микку халкь Аллагьнаяту ﷻ гъапулну (хъама ивтун) машрахун багьну, аьркин бакъасса гъалгъарду гьарза буллай, хъарду чIявусса буллайтIийри.

Амма ичIаллил аьркиншиву дусса, хIалалсса маша буван адимина базаллувун лагаву къаоьссар. Расулуллагьгу ﷺ лагайсса ивкIссар мукунсса аьркиншиву дусса чIумал. Мичча ларсмургу цала канил дургьуну ларсун учIайсса ивкIссар, цаманахьхьун къадуллуну, мукун ларсун учIаврил чири хъунманутIий. ХIатта базаллувун къалагавунияр, лагаву хъинссар чан-кьанну гьарчагу. Увагу къалагайманал хасият оь шайссар. Амма ва заманнаву хъами-оьрчI, арамтал хIала-ккаласса, пасадшивуртту чIярусса базардавун лагавунияр, къалагаву хъинни.

ХIадисраву увкуну бур: «Оьми кIанттурду – базардур».

Утти, му базаллувун уххайнигу, Аллагь ﷻ кIицI лагаврияту гъапулсса халкьуннавун Аллагь ﷻ кIицI лаглай уххаву хъинссар, укунсса дуаьгу дурккуну: «Бисмиллагьи ва биллагьи. Ашгьаду алля илягьа илля-Ллагь ва ашгьаду анна МухIаммадан Расулуллагь. Ля илягьа илля Ллагьу вахIдагьу ля шарийка лягьу. Лагьуль мульку ва лягьуль хIамду, юхIйи ва юмиту ва гьува аьля кулли шайин кьадир. Аллагьумма асъалюка хайра гьаза ссукьи ва хайра ма фигьа, ва аоьзу бика мин шарри ма фигьа».

Мукун тIий базаллувун увххукун, Аллагьнал ﷻ учайссар: «Ттул лагъ увххунни гъапулсса халкьуннавун На кIицI лаглай. На мунал бунагьирттал ялтту увчIссара», - куну. Мукунма, базаллува укканнингу Аллагь ﷻ чIявуну кIицI лагаву хъинссар.

ХIадисраву бур: «Базарду – халкьуннан Аллагь ﷻ хъама ивтсса кIанттурдур. Микку Аллагьнайн ﷻ ца тасбихI дурманан Аллагьнал ﷻ азарилла азарда хъиншивуртту чичайссар», - куну.

 

«НасихIатуль-аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

 

 

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...