Барачат бишиннав!

Барачат бишиннав!

Барачат бишиннав!

Оьрмулуву, иширттаву, къатлуву барачат бивхьуну къаччисса цучIав акъахьунссар. «Баракат» тIисса мукъул мяъна аьрабрая таржума барча хъанахъиссар «гьарза шаву, ххишалашиву». ЖучIавагу барачат гьарза хьуншиврул ци бан аьркинссар?

 

Аллагьнал ﷻ цIа кIицI лагаву

«Бисмиллягьи р-рахIмани р-рахIи́м» куну дайдирхьусса давриву барачат буссар. ХIадисраву бувсун бур «"Бисмиллагь" къаувкуну дайдирхьусса давриву барачат чансса бикIантIишиву. Вана укун Идавсил ﷺ дюъ дирхьуну дур гьарца иш Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун байбишин ялув бувну. Мунияту, «бисмиллагь» учаву лайкьссар дукра канакини, къатлувун бухлахини ва гива буклакини, янна-ус лахлахини ва ликлакини, хIажатханттувун бухханнин ва м.ц.

Хъаннилгу вай махъру учаву хъинссар дукра дуллалини,супралий дихьлахьини, янна дуруххайни, оьрчIай янна-ус лаххайни ва м.ц. Гьарца ишираву «Бисмиллагь» учин лахьхьин буллай оьрчIругу вардиш бан аьркинссар.

Кьуръан буккаву

Оьрмулуву барачат гьарза хьуну ччиманансса ца сант – кIюрххил чак байхту Кьуръан буккаву. Ибну Масъоьдлуясса хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ укунсса махъру увкушиву: «Кьуръандалул ца хIарп дурккуманан ца хъинбалалухсса чири чичинтIиссар, ца хъинбалалухсса чиригу ацIлийну чIяву шайссар. "Алиф-лям-мим" ца хIарпри тIий акъара, "Алиф" – хIарпри, "Лям" – хIарпри, "Мим" – хIарпри».

 

Чаклих къулагъас

ЧIявучин инсаннал кьинилул низам сакин дай цала даврийсса иширттах урувгун. Аммарив, бусурманчунал хIарачат бан аьркинссар цала кьинилул низам чаклил лагма сакин дан, ххювагу фариза чIумуй щаллу бансса куццуй. Идавсил ﷺ хIадисраву увкуну бур: «Аьрщи дурссар ттун мизитну ва марцI баймурну. Мунияту, ттул умматиннавасса инсан чув ухьурчагу, чаклил чIун дучIайхту чак бувача».

 

ХIараммуния архну

Гьарца цIусса кьини дайдирхьуну баргъ гьаз шаврищал Аллагьу Тааьланал инсаннахьун сант дуллалиссар ца уттигу кьини дутансса. Бунагьру, зулмурду, хIараммур буллай цала чIун гьан дуллаллисса инсаннаща шайссарив барачатрайн умуд бишин?

 

Мюнпатсса давуртту

Барачат бияншиврул хIарам-муния арх буцаву бакъасса, хъинбалардугу буллан аьркинссар. Абу Гьурайраясса хIадисраву увкуну бур: «Аллагьнал ﷻ Цала лагънан кумаг байссар, га лагъ цайминнан кумаг буллалиссаксса». Цамур хIадисраву увкуну бур: «Бусурмансса инсан ца буруккинттарая ххассал увма Аллагьнал ﷻ ххассал антIиссар Кьиямасса кьинилул ца дардирая. Буржлувнал иш бигьа бувманал ишру Аллагьнал бигьа бантIиссар дунияллий ва ахиратраву».

 

Аьли Мусаев

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...