Барачат бишиннав!

Барачат бишиннав!

Барачат бишиннав!

Оьрмулуву, иширттаву, къатлуву барачат бивхьуну къаччисса цучIав акъахьунссар. «Баракат» тIисса мукъул мяъна аьрабрая таржума барча хъанахъиссар «гьарза шаву, ххишалашиву». ЖучIавагу барачат гьарза хьуншиврул ци бан аьркинссар?

 

Аллагьнал цIа кIицI лагаву

«Бисмиллягьи р-рахIмани р-рахIи́м» куну дайдирхьусса давриву барачат буссар. ХIадисраву бувсун бур «"Бисмиллагь" къаувкуну дайдирхьусса давриву барачат чансса бикIантIишиву. Вана укун Идавсил ﷺ дюъ дирхьуну дур гьарца иш Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун байбишин ялув бувну. Мунияту, «бисмиллагь» учаву лайкьссар дукра канакини, къатлувун бухлахини ва гива буклакини, янна-ус лахлахини ва ликлакини, хIажатханттувун бухханнин ва м.ц.

Хъаннилгу вай махъру учаву хъинссар дукра дуллалини,супралий дихьлахьини, янна дуруххайни, оьрчIай янна-ус лаххайни ва м.ц. Гьарца ишираву «Бисмиллагь» учин лахьхьин буллай оьрчIругу вардиш бан аьркинссар.

Кьуръан буккаву

Оьрмулуву барачат гьарза хьуну ччиманансса ца сант – кIюрххил чак байхту Кьуръан буккаву. Ибну Масъоьдлуясса хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ укунсса махъру увкушиву: «Кьуръандалул ца хIарп дурккуманан ца хъинбалалухсса чири чичинтIиссар, ца хъинбалалухсса чиригу ацIлийну чIяву шайссар. "Алиф-лям-мим" ца хIарпри тIий акъара, "Алиф" – хIарпри, "Лям" – хIарпри, "Мим" – хIарпри».

 

Чаклих къулагъас

ЧIявучин инсаннал кьинилул низам сакин дай цала даврийсса иширттах урувгун. Аммарив, бусурманчунал хIарачат бан аьркинссар цала кьинилул низам чаклил лагма сакин дан, ххювагу фариза чIумуй щаллу бансса куццуй. Идавсил ﷺ хIадисраву увкуну бур: «Аьрщи дурссар ттун мизитну ва марцI баймурну. Мунияту, ттул умматиннавасса инсан чув ухьурчагу, чаклил чIун дучIайхту чак бувача».

 

ХIараммуния архну

Гьарца цIусса кьини дайдирхьуну баргъ гьаз шаврищал Аллагьу Тааьланал инсаннахьун сант дуллалиссар ца уттигу кьини дутансса. Бунагьру, зулмурду, хIараммур буллай цала чIун гьан дуллаллисса инсаннаща шайссарив барачатрайн умуд бишин?

 

Мюнпатсса давуртту

Барачат бияншиврул хIарам-муния арх буцаву бакъасса, хъинбалардугу буллан аьркинссар. Абу Гьурайраясса хIадисраву увкуну бур: «Аллагьнал ﷻ Цала лагънан кумаг байссар, га лагъ цайминнан кумаг буллалиссаксса». Цамур хIадисраву увкуну бур: «Бусурмансса инсан ца буруккинттарая ххассал увма Аллагьнал ﷻ ххассал антIиссар Кьиямасса кьинилул ца дардирая. Буржлувнал иш бигьа бувманал ишру Аллагьнал бигьа бантIиссар дунияллий ва ахиратраву».

 

Аьли Мусаев

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...