Барачат бишиннав!

Барачат бишиннав!

Барачат бишиннав!

Оьрмулуву, иширттаву, къатлуву барачат бивхьуну къаччисса цучIав акъахьунссар. «Баракат» тIисса мукъул мяъна аьрабрая таржума барча хъанахъиссар «гьарза шаву, ххишалашиву». ЖучIавагу барачат гьарза хьуншиврул ци бан аьркинссар?

 

Аллагьнал цIа кIицI лагаву

«Бисмиллягьи р-рахIмани р-рахIи́м» куну дайдирхьусса давриву барачат буссар. ХIадисраву бувсун бур «"Бисмиллагь" къаувкуну дайдирхьусса давриву барачат чансса бикIантIишиву. Вана укун Идавсил ﷺ дюъ дирхьуну дур гьарца иш Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун байбишин ялув бувну. Мунияту, «бисмиллагь» учаву лайкьссар дукра канакини, къатлувун бухлахини ва гива буклакини, янна-ус лахлахини ва ликлакини, хIажатханттувун бухханнин ва м.ц.

Хъаннилгу вай махъру учаву хъинссар дукра дуллалини,супралий дихьлахьини, янна дуруххайни, оьрчIай янна-ус лаххайни ва м.ц. Гьарца ишираву «Бисмиллагь» учин лахьхьин буллай оьрчIругу вардиш бан аьркинссар.

Кьуръан буккаву

Оьрмулуву барачат гьарза хьуну ччиманансса ца сант – кIюрххил чак байхту Кьуръан буккаву. Ибну Масъоьдлуясса хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ укунсса махъру увкушиву: «Кьуръандалул ца хIарп дурккуманан ца хъинбалалухсса чири чичинтIиссар, ца хъинбалалухсса чиригу ацIлийну чIяву шайссар. "Алиф-лям-мим" ца хIарпри тIий акъара, "Алиф" – хIарпри, "Лям" – хIарпри, "Мим" – хIарпри».

 

Чаклих къулагъас

ЧIявучин инсаннал кьинилул низам сакин дай цала даврийсса иширттах урувгун. Аммарив, бусурманчунал хIарачат бан аьркинссар цала кьинилул низам чаклил лагма сакин дан, ххювагу фариза чIумуй щаллу бансса куццуй. Идавсил ﷺ хIадисраву увкуну бур: «Аьрщи дурссар ттун мизитну ва марцI баймурну. Мунияту, ттул умматиннавасса инсан чув ухьурчагу, чаклил чIун дучIайхту чак бувача».

 

ХIараммуния архну

Гьарца цIусса кьини дайдирхьуну баргъ гьаз шаврищал Аллагьу Тааьланал инсаннахьун сант дуллалиссар ца уттигу кьини дутансса. Бунагьру, зулмурду, хIараммур буллай цала чIун гьан дуллаллисса инсаннаща шайссарив барачатрайн умуд бишин?

 

Мюнпатсса давуртту

Барачат бияншиврул хIарам-муния арх буцаву бакъасса, хъинбалардугу буллан аьркинссар. Абу Гьурайраясса хIадисраву увкуну бур: «Аллагьнал ﷻ Цала лагънан кумаг байссар, га лагъ цайминнан кумаг буллалиссаксса». Цамур хIадисраву увкуну бур: «Бусурмансса инсан ца буруккинттарая ххассал увма Аллагьнал ﷻ ххассал антIиссар Кьиямасса кьинилул ца дардирая. Буржлувнал иш бигьа бувманал ишру Аллагьнал бигьа бантIиссар дунияллий ва ахиратраву».

 

Аьли Мусаев

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Цаппара хъуни бунагьру

Нитти-буттан аькьува дулаву Нитти-буттан зарал буван, къаччан бикIан буван я мазрайну, я канийну цукунчIав къабучIиссар. ХIатта, ми чапурну буну, цува бусурманну ухьурчагу, миннай рахIму-цIими, хIурмат буван, хъун буван, хъинмала буван, ябуван оьрчIай ялувссар. Нитти-буттан аькьува дулайсса...


Бувккума багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну...


Дахху-ласулиясса хIадисру

Исламраву дуссар оьрмулул гьарца иширан ккаккан дурсса низамру. Дуссар низам дахху-ласулулгу. МухIаммад Идавсил ﷺ жунма тамансса насихIатру бувну бур, хъус машан ласаврия ва даххаврия аькьилну бувсун, аьдилшиврий, тIайлашиврий, щялмахърая личIлулну бикIаврий хъунмур чIурчIав дурну.   Жу...


Аллагьнал ﷻ рязишиву

Аллагь цаятува рязи хьуну къаччисса бусурманчу акъахьунссар, цанчирча инсаннал талихI мунивур бусса. Мунияту жува хIарачат бувару хъинсса тIуллу, хъинбаларду буллан. Шикку кIицI лаганну Аллагь Тааьланан ххирасса 10 аьмал.   Оьмур лиххан байсса хъинбала. Идавсил ﷺ увкуну бур:...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...