Барачат бишиннав!

Барачат бишиннав!

Барачат бишиннав!

Оьрмулуву, иширттаву, къатлуву барачат бивхьуну къаччисса цучIав акъахьунссар. «Баракат» тIисса мукъул мяъна аьрабрая таржума барча хъанахъиссар «гьарза шаву, ххишалашиву». ЖучIавагу барачат гьарза хьуншиврул ци бан аьркинссар?

 

Аллагьнал цIа кIицI лагаву

«Бисмиллягьи р-рахIмани р-рахIи́м» куну дайдирхьусса давриву барачат буссар. ХIадисраву бувсун бур «"Бисмиллагь" къаувкуну дайдирхьусса давриву барачат чансса бикIантIишиву. Вана укун Идавсил ﷺ дюъ дирхьуну дур гьарца иш Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун байбишин ялув бувну. Мунияту, «бисмиллагь» учаву лайкьссар дукра канакини, къатлувун бухлахини ва гива буклакини, янна-ус лахлахини ва ликлакини, хIажатханттувун бухханнин ва м.ц.

Хъаннилгу вай махъру учаву хъинссар дукра дуллалини,супралий дихьлахьини, янна дуруххайни, оьрчIай янна-ус лаххайни ва м.ц. Гьарца ишираву «Бисмиллагь» учин лахьхьин буллай оьрчIругу вардиш бан аьркинссар.

Кьуръан буккаву

Оьрмулуву барачат гьарза хьуну ччиманансса ца сант – кIюрххил чак байхту Кьуръан буккаву. Ибну Масъоьдлуясса хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ укунсса махъру увкушиву: «Кьуръандалул ца хIарп дурккуманан ца хъинбалалухсса чири чичинтIиссар, ца хъинбалалухсса чиригу ацIлийну чIяву шайссар. "Алиф-лям-мим" ца хIарпри тIий акъара, "Алиф" – хIарпри, "Лям" – хIарпри, "Мим" – хIарпри».

 

Чаклих къулагъас

ЧIявучин инсаннал кьинилул низам сакин дай цала даврийсса иширттах урувгун. Аммарив, бусурманчунал хIарачат бан аьркинссар цала кьинилул низам чаклил лагма сакин дан, ххювагу фариза чIумуй щаллу бансса куццуй. Идавсил ﷺ хIадисраву увкуну бур: «Аьрщи дурссар ттун мизитну ва марцI баймурну. Мунияту, ттул умматиннавасса инсан чув ухьурчагу, чаклил чIун дучIайхту чак бувача».

 

ХIараммуния архну

Гьарца цIусса кьини дайдирхьуну баргъ гьаз шаврищал Аллагьу Тааьланал инсаннахьун сант дуллалиссар ца уттигу кьини дутансса. Бунагьру, зулмурду, хIараммур буллай цала чIун гьан дуллаллисса инсаннаща шайссарив барачатрайн умуд бишин?

 

Мюнпатсса давуртту

Барачат бияншиврул хIарам-муния арх буцаву бакъасса, хъинбалардугу буллан аьркинссар. Абу Гьурайраясса хIадисраву увкуну бур: «Аллагьнал ﷻ Цала лагънан кумаг байссар, га лагъ цайминнан кумаг буллалиссаксса». Цамур хIадисраву увкуну бур: «Бусурмансса инсан ца буруккинттарая ххассал увма Аллагьнал ﷻ ххассал антIиссар Кьиямасса кьинилул ца дардирая. Буржлувнал иш бигьа бувманал ишру Аллагьнал бигьа бантIиссар дунияллий ва ахиратраву».

 

Аьли Мусаев

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...