Нач-хIая

Нач-хIая

Нач-хIая

Суфийтурал хIаялул мисаллу

ХьхьичIвасса салихIинтурал оьрмурдал тарихрава жучIанма бивну бур тамансса гайннал Аллагь Тааьланал хьхьичI нач-хIая душиврул мисаллу. СалихIинтуравасса цаппараннаща хатIа хьусса чIумал Аллагьнаясса ﷻ начлил мизитравун – Аллагьнал ﷻ къатлувун – буххан къашайсса бивкIссар. Ца чIумал халкьуннан ккавккун ур мизитрал кьатIув чак буллалисса инсан. «Чак буван мизитравун циван къауххара?» – цIувххуну бур гайннал. «Ттун Аллагьная нач хъанай дур, цанчирча ттуща бунагь хьунни», – дуллуну дур жаваб.

Мукунсса салихIинтуравух бивкIссар Аллагьная ﷻ бакъа щиячIав нигьа бусан нач хъанахъимигу. Мукунминнавасса цаннал бувсун бур: «Ца хьхьуну ццунсса вацIлувух най бунува жу бувкру шанашисса инсаннал ялун. Ганал чIарав канай бия балчангу. Га чантI учин увну цIуххарду: «ВахIшисса жанавартрал бувцIусса вацIлуву шанан нигьа къаусарав?» – куну. Ганал дахьрасса бакIгу гьаз дурну увкуна: «Ттун начри Аллагь ﷻ акъа цаманая нигьа усан», – куну тамур чулухунай кIура авну шанан ивкIуна». Абубакр ал-Варракьлул f увкуну бур: «На ца-ца чIумал кIира ракааьт чаклилгу дурну му кIанттава лихъара, ци-дунугу дарцусса инсан куна».

Аллагьнал ﷻ Цала лагънахсса хIая

КIулну бикIияра, Аллагь Тааьланан нач шайссар Цала лагъартунная. Тавратраву (Тора) чивчуну буссар: «Бунагьмур бан начну бикIи, мяйжаннугу Ттун хIаяри зун танмихI буван». Цамур илагьийсса луттираву увкуну бур: «Ттул лагъ Ттул чулухунай тIайла акъа ур: Ттухь цанна аьркинмур чIа тIисса чIумал Ттун нач шай ганан къадулун, амма Ттуйн мютIи акъасса чIумал, ганан туяту нач къашай». Идавсил ﷺ хIадисраву тIий бур: «ХIакьну, Аллагь – яла нач Дума ва яла Сахаватмари. Лагънал лергъ тIий кару гьаз дурса чIумал му дуаьлун жаваб къадулун Заннан нач шайссар».

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...