Аллагьнал ﷻ чичру – халкьуннан неъмат

Аллагьнал ﷻ чичру – халкьуннан неъмат

Рязишиву – му Аллагьнал ﷻ нясив бувмунил хIакъираву дакI паракьатну дитавури. Муниятури Аллагь Тааьланал бувсса хIукмурдая рязисса инсаннан хъунмасса чири шайсса. Бувсун бур Кьиямасса кьини Аллагьнал ﷻ баян бувантIишиву: «Чув бур ттул марцIсса, язи бувгьусса лагътал?». Малаиктурал цIуххинтIиссар: «Цумири Вил язи бувгьусса лагътал?». Аллагьнал ﷻ учинтIиссар: «Ми На буллусса неъматирттайн щукрулий ва цанма нясив бувсса кьадардания рязину бивкIмири».

Идавсил ﷺ бувсун бур: «Аллагьнал ﷻ увкуну бивкIссар Муса u Идавсихь: “Вила кьадардания рязишиву даврил увайссаксса ина ТтучIан ссалчIав гъан къаувантIиссара”». Имам Абул-ХIасан Шазалинал васият бувссар: «Винма инава язи бувгьумуничIату лихъу Аллагь Тааьланал винма нясив бувмуничIан. Цанчирча, цанна ца зад язи дургьуманан къакIулссар му мяйжаннугу цала кIунттихьхьун дучIантIишиву. КIунттихьхьун дучIарчагу, цачIара личIантIишиву къакIулссар. Оьрмулухун личIарчагу, муниву мюнпат-хайр буссарив ягу зарал буссарив къакIулссар. Мунияту, хайр бусса так винма Аллагьнал ﷻ язи бувгьумунивури».

Аьлил арснахь ХIусайннухь ца инсаннал увкуну бур: «Абузарр тIий ур: “Ттун аваданшивунияр ххирар мискиншиву, цIуллушивунияр ххирар къашайшиву ”». ХIусайннул увкуну бур: «Абузаррдуй Аллагьнал ﷻ цIими бишиннав! Ттухь цIуххирча, на укун учинна: Аллагьнал ﷻ винма яла хъинмур нясив бувшиву дакI дарцIусса инсаннал язи бугьантIиссар Заннал язи бувгьумур». Оьмар ибн ал-Хаттаблул чивчуну бивкIссар Абу Муса алАшаричIан: «Циняв хъиншивуртту дуссар Аллагьнал ﷻ чивчусса кьадарданий рязишивруву. Бюхъавай рязишиву дува, къабюхъарча ссавур дува». Аллагьнал ﷻ хIукмурдай рязишиву – му Занная ххуйсса пикрилий икIаврил хIасилли. Мунияту Ибн Машишлул увкуссар: «Заннал бувсса хIукмурдай щак мабувара, гьарца ишираву ххуйсса пикрилий икIу. Аллагьнан ﷻ ччимунияр хьхьичIун винма ччимур буккан мабував».

Диндалул аьлимтурал кIицI лавгун бур кьадардания рязишиву – неъматсса, хъинсса иш бушиву, ва дакIниву рязишиву думанан оьсса аьмаллая зарал къабиянтIишиву. Яла миннал личIи бувну бур кIива зарал, ми бухьурча, чIявусса хъинбалардая хайр чансса бияйссар: Аллагьнал ﷻ нясив бувмуний рязи къашаву ва Заннал лагътурай зулму баву. Мукунма, буссар кIива неъмат-хъиншиву, му дусса инсаннан оьсса тIуллу чIярунугу, зарал къабияйссар: Аллагьнал ﷻ нясив бувмунищал рязину бикIаву, ялтту бучIаву ва Заннал лагъартуннащал хIалимшиву. Ялагу аьлимтурал кIицI лавгун бур Аллагьнал ﷻ бувсса хIукмурдая рязишиву – яла хъинмур хасият душиву. Цаппара аьлимтурал куну бур: «Буссар мукьра яла ххаллилсса хасият: Аллагь ﷻ ххирашиву, кьадардания рязишиву, дакIниву дунияллул хъуслихсса гъира бакъашиву ва гьарца ишираву Аллагьнайн ﷻ таваккал бутаву».

ХIакьну, Аллагь Тааьланал нясив бувмуний рязисса инсаннал дакIниву дикIантIиссар хъуннасса ххаришиву ва паракьатшиву. Гьарца цанма дакIнин багьсса куццуй буллан ччимарив уссар аварасса ва къащисса оьрму бутлай. Сагьл Тустурил увкуссар: «Сантру дичаврия ва дувансса тIуллу язи дугьаврия махъунай хьу , цанчирча ми хасиятирттал инсаннал оьрму захIмат бувайссар». Имам Ибн АьтIаиллагь Искандарил увкуссар: «Вила нафс бигьа лаган бити, сантру дичIаврия ва каялувшиву даврия тархъан хьу. Вихлува Цаманал дуллалисса давриха мазузра».

Бюхттулсса салихIинтурал ва масалалул хIакъираву куртIсса хъиривлаяву дурну дур. Инсаннай аьй дуллалима ккалли увну ур му ляхъангу увну, мунан кьадар чивчусса Заннай аьй дуллалиману. Имам Шяъранил увкуну бур: «Жуяту махъ лавсъссар балаллувун агьсса инсаннайн талихI бакъу къаучаван. Цанчирча, мукун учавриву дунутIий Аллагь Тааьланайн къарщи буккаврил лишан. Мукунсса инсан хIисав шайхту Аллагьнахь ﷻ ганан бигьашиву, цIими ва багъишла итаву чIа учин аьркинссар».

«СалихIминнал тIабиаьт»

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Мубараксса барз

Рамазан зурул даража Рамазан зурул хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьу дуркIукун, Алжаннул хьулурду тIивтIуну, му барз гьаннин къалакьайссар. Дуржагьрал хьулурду лавкьуну, му барз гьаннин къатIитIайссар. ЩяйтIантал байщун бувайссар, иблислуй къатIа бишайссар. ЛивтIумий ххари шайссар, уттавамий рахIат...


Яла хъинмур хъус...

34-мур бакI   Халкь хъинмунийн гьуз учин баву ва бунагьмуния буруччаву   Хъинмунийн кIункIу баву ва бунагьмуния буруччаву – хъинбаларду буллан буюр баву ва оьбала баврий къадагъа дишаву хъанахъиссар. Ибну Аьббаслул бувсун бур цала цIувххуну бивкIшиву МухIаммад Идавсихь ﷺ:...


Суал-жаваб

Щинавун оькьлакьисса инсан ккаккарча, га ххассал уваншиврул зума зия дуван бучIиссарив (щинавун ххяххарча майравух ягу кьацIливух щин духхан бюхъай)? Оьвкьуну нанисса инсан ххассал уваншиврул зума зия дуван ихтияр дуссар, ялунгума, чара бакъа ххассал уванмур буван аьркинссар. Амма мукун лирчIсса...


Идавстурал касмурду

Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн ﷻ эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу хIарамссар, мунил жула цинярда эбадатругу зия дувайссар. Жула хъус хIалалсса чIумал Заннал барачатгу бишайссар.   ХIалалсса касму ва пиша бушиву...


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...