Чил бунагьру
Чил бунагьру
Бусала
Ца жагьил имамначIан увкIун увкуну бур:
– Ттул мизитравун занансса гъира левщунни, дакI дурккунни!
Имамнал цIувххуну бур:
– Ина мукун циван тIий ура?
Жагьилнал бувчIин бувну бур:
–Ттун хIисав хьунни цаппара диндалул уссурвал мизитрава буккайхтува къалиян тIутIисса, диндалул ссурвал чак байхту гацIана бакIрая карщи ликлакисса. Му бакъассагу, мизитраву имамнал вяъза буллалисса чIумал жагьилтал бусласимуних вичIи къадихьлай, цала телефоннавун бувххун бикIай. Вай ттул янилун багьсса ца-кIива мисал бур, ттун хIисав къавхьуссагу цикссагу бухьунссар!
– БувчIунни! – увкуну бур имамнал. – Му иширал хIакъиравусса ттула пикрирду на вихь бусаннин, ина ца ттул ялунбихьу биттур бува: щинал бувцIусса исттикангу канил бувгьуну, шамила мизитравух укку, цавагу кIунт экьи къагьанну. Яла жулва ихтилат къуртал банну.
«Вагу ссан аьркинсса бигарди!» - тIисса пикрирдащал жагьил рязи хьуну ур имамнал увкумур буван. Шамила лагмагу увккун, увкIун ур махъунай.
– Имам, биттур бав вил бигар! – увкуну бур.
Имамнал суал буллуну бур:
– Исттикандалущал мизитравух нанисса чIумал вин хIисав хьунав телефондалувун урувгсса инсан?
– Къавхьуна, – куну бур жагьилнал.
– Мизитравун цу увхссарив, шива цу увкссарив ккавккунав?
– Къаккавккуна!
– КIуллив циваннив? – цIувххуну бур имамнал.
– КъакIулли.
– Вил пикри так щин экьи гьан къадитаврия бивкIунтIийри. Мукунма бикIайссар жула оьрмулувугу. Мизитравун увкIманал пикрирду так Аллагьная ﷻ, чаклия, эбадатрая бикIан аьркинссар. Му чIумалли цайминнал гъалатIру хIисав къахьунтIисса…
Цайминнал бунагьирттал хъирив бацIаву хIакьинусса кьини мукун гужну жула аьдатравун бувххун бурхха, бунагьсса тIул дуллалима ккаккайхту анаварну телефон дуккан дурну ганал сурат рищун ягу видеолийн ласун хIарачат бувай. Цанма ккавксса бунагь гьарцаннахь бусаврия гъалгъавагу бакъар. Инсан бунагьрая арх уван кIанттай, га ашкара увну баявур увай, дуллалимунил багьана, савав, хIасил цукунссарив пикривагу къабувну. ЦIанасса заманнай халкьуннал бунагьирттая гъалгъа къатIурча, ихтилат бувансса хаварвагу къаличIансса хханссар.
Дуссар цамургу нигьачIин. «Танан бучIисса, ттуннив къабучIисса?!», - куну, бунагьрая бавма бюхъайссар цувагу гукунсса тIуллу дуллай айишин. Му куццуй жула ва цайминнал диндалун зарал шайссар.
Аллагьу Тааьла – бунагьру кIучI буваймари. Цайминнал бунагьру ашкара къабувайми Заннан ххирассар, гъанссар. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Ва дунияллий ца инсаннал бунагь кIучI бувманал бунагьру Аллагьнал Кьиямасса кьини ялун личин къабувантIиссар» (Муслим).
Цаманал бувсса бунагь жува бувмунияр пякь бивкIун чIалан бикIайссар. Цири бан аьркинсса мудан цайминнал бунагьирттах къулагъас къадулланшиврул?
Инсан ххуймур чулинай аххана хьун бюхъайссар
Пикри бувара: зула бунагьирттая цинявннан кIул хьуну ччивав? Жунма кIуллихха Аллагьнал ﷻ рахIму-цIими хъунмашиву, янил ляпI учинсса лахIзалул мутталий яла бунагькарсса инсаннал циняв бунагьру багъишла битан бюхъайшиву, дакIнихтуну тавба дуварча. Ци ихтиярди дусса бунагьсса тIул дурманай аьй-бювкьурду дуллан!?
Исвагьисса насихIат
Бунагьирттая буслай, гъибатру буллайнияр, аьйкьусса инсаннахь ххуйсса насихIат бан, бунагь бувманансса танмихIрая, кьабивтманансса чирилуя бусан аьркинссар. Цала яруннил хьхьичI бунагьсса тIул дуллалисса чIумал бусурмансса инсан паракьатну икIан къааьркинссар. ХIадисраву увкумунин бувну, бюхъарча канийну, къабюхъарча мукъуйну тIайладакъашиву дацIан дуван аьркинссар. Мукъуйнугу къахьурча, дакIниву га тIулданущал рязи акъашиву дикIан аьркинссар. Бувайсса насихIатгу кIукIлусса, дакIнийн къащунсса, къаччан къабикIансса бикIан аьркинссар. ДакI кIидачIлачIисса кунма бувайссар: «Ттул уусу, вин хъанахъимур чIалай ттул дакI цIий дур», - увкуну, тIайла ацIан уван хIарачат бувайссар. Ганал насихIат кьамул буварча, зун кIиннанмагу хъинни, кьамул къабарчарив, Аллагьнахь ﷻ га багъишла ити тIий дуаьртту дулларча бакъа цамур къаличIанссар.
АрулцIалва хIучча
Инсаннаща щаллуну так цалва ялув ацIан хьунтIиссар, цайминнан тIурча так «адвокатшиву» дуванни бюхъантIисса, хатIа ливчума тIайла уван 70 багьана лякъин хIарачат буллай. ХIадисраву увкуну бур: «Вила диндалул уссил оьккисса тIул дуварча, ганан 70 хIучча, багьана ххал бува». Цаппара бунагьсса тIуллал сававну дикIан бюхъайссар инсаннан чIивинияцIа лайкь дакъасса тарбия дулаву ягу цайми жунма къакIулсса ишру.
Аллагьнал ﷻ кIучI баннав жула бунагьру! КIучI къабувну ашкара бувайсса бивкIссания жущалва ихтилат къабуванссия, ссаламвагу къабулунссия.
Мариян МухIаммадова
