ЛяличIисса салават

ЛяличIисса салават

Нюжмар хьхьуну ва кьини чIяруну салават дутавриву хъинну хъунмасса чири ва барачат буссар. ЧIяруну дуртссаксса хъинссар, сайки 300-ннияр чан дуван къабучIиссар увкуну бур ца-цавай аьлимтурал.

 

Имам КьустIуланил «Мавагьибу Лядуния» тIисса луттираву чивчуну бур: «МухIаммад Идавс ﷺ щалва дуниял-аьламрал сайидри. Нюжмар кьини – циняв кьинирдаву яла ххирамурди (даража лахъмур). Нюжмар кьини дуртсса салаватрал даражагу цайми кьинирдай дуртминнуяр лахъссар».

Дуниял-ахиратраву бусурманнал умматрайн бияйсса неъматру ИдавснайхчIин ﷺ наниссар: Аллагьу Тааьланал гай гьан бувайссар Идавсийн ﷺ, яла ганая умматиннайх бачIайссар.

Нюжмар кьини – бусурманнан байрам куннассар: ва кьини халкьуннайн Аллагьнал ﷻ цIими ликкайссар, чIа увкумур дулайссар, дуаь кьамулссар. Мукунсса цIимигу жуйва Аллагьнал ﷻ бивхьуссар Идавсихлуну ﷺ. Мунийн щукругу бувну, жуйвасса хIакь биттур буллан аьркинссар, хаснува салават чIяру дуллай.

Жула аьдат дур нюжмар хьхьуну маркIачIан чаклил хъирив мизитирттавун цачIун хьуну салават дуккайсса. Мугу хъинну чири хъунмасса салаватри. «Нажгьул муттакьин» тIисса луттираву чивчуну бур Идавсил ﷺ ссурахъу Аьли-асхIаблул махъру: «Гьарца кьини шамилла ва нюжмар хьхьуну ттуршилла ва журалий салават дутайма Кьиямасса кьини Идавсил ﷺ кьюкьлувух ацIан увну, Алжаннавун уххан увантIиссар. Идавсил ﷺ ганал кагу дугьантIиссар. Ва салават циняв халкьуннал дуртсса салаватращал архIал дацIайссар». Салаватгу вари:

صلوات الله وملائكته وانبيائه ورسله وجميع خلقه على محمد وعلى ال محمد عليه وعليهم السلام ورحمة الله وبركاته

«Салява́ту-Лла́гьи ва маля́икатигьи́ ва анбия́игьи́ ва русулигьи́ ва джами́э халкьигьи́ аьля́ МухIаммадин ва аьля́ али МухIаммад. Аьляйгьи ва аьляйгьиму ссаля́му ва рахIмату-Лла́гьи ва барака́тугь»

Мяъна: «Аллагьнал, малаиктурал, идавстурал (анбияътурал ва расултурал) ва циняв халкьуннал салават дияннав МухIаммад Идавсийн ﷺ ва ганал агьлу-кулпатрайн. Ганайн ва гайннайн Аллагьнал ﷻ рахIму ва барачатгу бияннав»

Жунма кIулсса куццуй, нюжмар кьини бувккуну хъинссар сура «аль-Кагьф». Ца-цавай аьлимтурал луттирдаву, хаснува Ибн ХIажардул, чивчуну бур му сура буккинсса чIун личIаннин, гамур чIун бюхъавай салават дутлай гьан дурну хъинссар тIий.

Аллагьнал ﷻ гьарцаманахьхьун тавфикь булуннав хьхьурайгу дяхттагу салават гьарза дуллан!

 

АхIмад Кьурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...