ЛяличIисса салават

ЛяличIисса салават

Нюжмар хьхьуну ва кьини чIяруну салават дутавриву хъинну хъунмасса чири ва барачат буссар. ЧIяруну дуртссаксса хъинссар, сайки 300-ннияр чан дуван къабучIиссар увкуну бур ца-цавай аьлимтурал.

 

Имам КьустIуланил «Мавагьибу Лядуния» тIисса луттираву чивчуну бур: «МухIаммад Идавс ﷺ щалва дуниял-аьламрал сайидри. Нюжмар кьини – циняв кьинирдаву яла ххирамурди (даража лахъмур). Нюжмар кьини дуртсса салаватрал даражагу цайми кьинирдай дуртминнуяр лахъссар».

Дуниял-ахиратраву бусурманнал умматрайн бияйсса неъматру ИдавснайхчIин ﷺ наниссар: Аллагьу Тааьланал гай гьан бувайссар Идавсийн ﷺ, яла ганая умматиннайх бачIайссар.

Нюжмар кьини – бусурманнан байрам куннассар: ва кьини халкьуннайн Аллагьнал ﷻ цIими ликкайссар, чIа увкумур дулайссар, дуаь кьамулссар. Мукунсса цIимигу жуйва Аллагьнал ﷻ бивхьуссар Идавсихлуну ﷺ. Мунийн щукругу бувну, жуйвасса хIакь биттур буллан аьркинссар, хаснува салават чIяру дуллай.

Жула аьдат дур нюжмар хьхьуну маркIачIан чаклил хъирив мизитирттавун цачIун хьуну салават дуккайсса. Мугу хъинну чири хъунмасса салаватри. «Нажгьул муттакьин» тIисса луттираву чивчуну бур Идавсил ﷺ ссурахъу Аьли-асхIаблул махъру: «Гьарца кьини шамилла ва нюжмар хьхьуну ттуршилла ва журалий салават дутайма Кьиямасса кьини Идавсил ﷺ кьюкьлувух ацIан увну, Алжаннавун уххан увантIиссар. Идавсил ﷺ ганал кагу дугьантIиссар. Ва салават циняв халкьуннал дуртсса салаватращал архIал дацIайссар». Салаватгу вари:

صلوات الله وملائكته وانبيائه ورسله وجميع خلقه على محمد وعلى ال محمد عليه وعليهم السلام ورحمة الله وبركاته

«Салява́ту-Лла́гьи ва маля́икатигьи́ ва анбия́игьи́ ва русулигьи́ ва джами́э халкьигьи́ аьля́ МухIаммадин ва аьля́ али МухIаммад. Аьляйгьи ва аьляйгьиму ссаля́му ва рахIмату-Лла́гьи ва барака́тугь»

Мяъна: «Аллагьнал, малаиктурал, идавстурал (анбияътурал ва расултурал) ва циняв халкьуннал салават дияннав МухIаммад Идавсийн ﷺ ва ганал агьлу-кулпатрайн. Ганайн ва гайннайн Аллагьнал ﷻ рахIму ва барачатгу бияннав»

Жунма кIулсса куццуй, нюжмар кьини бувккуну хъинссар сура «аль-Кагьф». Ца-цавай аьлимтурал луттирдаву, хаснува Ибн ХIажардул, чивчуну бур му сура буккинсса чIун личIаннин, гамур чIун бюхъавай салават дутлай гьан дурну хъинссар тIий.

Аллагьнал ﷻ гьарцаманахьхьун тавфикь булуннав хьхьурайгу дяхттагу салават гьарза дуллан!

 

АхIмад Кьурбанов

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...