ЛяличIисса салават

ЛяличIисса салават

Нюжмар хьхьуну ва кьини чIяруну салават дутавриву хъинну хъунмасса чири ва барачат буссар. ЧIяруну дуртссаксса хъинссар, сайки 300-ннияр чан дуван къабучIиссар увкуну бур ца-цавай аьлимтурал.

 

Имам КьустIуланил «Мавагьибу Лядуния» тIисса луттираву чивчуну бур: «МухIаммад Идавс ﷺ щалва дуниял-аьламрал сайидри. Нюжмар кьини – циняв кьинирдаву яла ххирамурди (даража лахъмур). Нюжмар кьини дуртсса салаватрал даражагу цайми кьинирдай дуртминнуяр лахъссар».

Дуниял-ахиратраву бусурманнал умматрайн бияйсса неъматру ИдавснайхчIин ﷺ наниссар: Аллагьу Тааьланал гай гьан бувайссар Идавсийн ﷺ, яла ганая умматиннайх бачIайссар.

Нюжмар кьини – бусурманнан байрам куннассар: ва кьини халкьуннайн Аллагьнал ﷻ цIими ликкайссар, чIа увкумур дулайссар, дуаь кьамулссар. Мукунсса цIимигу жуйва Аллагьнал ﷻ бивхьуссар Идавсихлуну ﷺ. Мунийн щукругу бувну, жуйвасса хIакь биттур буллан аьркинссар, хаснува салават чIяру дуллай.

Жула аьдат дур нюжмар хьхьуну маркIачIан чаклил хъирив мизитирттавун цачIун хьуну салават дуккайсса. Мугу хъинну чири хъунмасса салаватри. «Нажгьул муттакьин» тIисса луттираву чивчуну бур Идавсил ﷺ ссурахъу Аьли-асхIаблул махъру: «Гьарца кьини шамилла ва нюжмар хьхьуну ттуршилла ва журалий салават дутайма Кьиямасса кьини Идавсил ﷺ кьюкьлувух ацIан увну, Алжаннавун уххан увантIиссар. Идавсил ﷺ ганал кагу дугьантIиссар. Ва салават циняв халкьуннал дуртсса салаватращал архIал дацIайссар». Салаватгу вари:

صلوات الله وملائكته وانبيائه ورسله وجميع خلقه على محمد وعلى ال محمد عليه وعليهم السلام ورحمة الله وبركاته

«Салява́ту-Лла́гьи ва маля́икатигьи́ ва анбия́игьи́ ва русулигьи́ ва джами́э халкьигьи́ аьля́ МухIаммадин ва аьля́ али МухIаммад. Аьляйгьи ва аьляйгьиму ссаля́му ва рахIмату-Лла́гьи ва барака́тугь»

Мяъна: «Аллагьнал, малаиктурал, идавстурал (анбияътурал ва расултурал) ва циняв халкьуннал салават дияннав МухIаммад Идавсийн ﷺ ва ганал агьлу-кулпатрайн. Ганайн ва гайннайн Аллагьнал ﷻ рахIму ва барачатгу бияннав»

Жунма кIулсса куццуй, нюжмар кьини бувккуну хъинссар сура «аль-Кагьф». Ца-цавай аьлимтурал луттирдаву, хаснува Ибн ХIажардул, чивчуну бур му сура буккинсса чIун личIаннин, гамур чIун бюхъавай салават дутлай гьан дурну хъинссар тIий.

Аллагьнал ﷻ гьарцаманахьхьун тавфикь булуннав хьхьурайгу дяхттагу салават гьарза дуллан!

 

АхIмад Кьурбанов

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...


Суал-жаваб

Щинавун оькьлакьисса инсан ккаккарча, га ххассал уваншиврул зума зия дуван бучIиссарив (щинавун ххяххарча майравух ягу кьацIливух щин духхан бюхъай)? Оьвкьуну нанисса инсан ххассал уваншиврул зума зия дуван ихтияр дуссар, ялунгума, чара бакъа ххассал уванмур буван аьркинссар. Амма мукун лирчIсса...


Дахху-ласулиясса хIадисру

Исламраву дуссар оьрмулул гьарца иширан ккаккан дурсса низамру. Дуссар низам дахху-ласулулгу. МухIаммад Идавсил ﷺ жунма тамансса насихIатру бувну бур, хъус машан ласаврия ва даххаврия аькьилну бувсун, аьдилшиврий, тIайлашиврий, щялмахърая личIлулну бикIаврий хъунмур чIурчIав дурну.   Жу...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...


Аллагьнал ﷻ рязишиву

Аллагь цаятува рязи хьуну къаччисса бусурманчу акъахьунссар, цанчирча инсаннал талихI мунивур бусса. Мунияту жува хIарачат бувару хъинсса тIуллу, хъинбаларду буллан. Шикку кIицI лаганну Аллагь Тааьланан ххирасса 10 аьмал.   Оьмур лиххан байсса хъинбала. Идавсил ﷺ увкуну бур:...