ЛяличIисса салават

ЛяличIисса салават

Нюжмар хьхьуну ва кьини чIяруну салават дутавриву хъинну хъунмасса чири ва барачат буссар. ЧIяруну дуртссаксса хъинссар, сайки 300-ннияр чан дуван къабучIиссар увкуну бур ца-цавай аьлимтурал.

 

Имам КьустIуланил «Мавагьибу Лядуния» тIисса луттираву чивчуну бур: «МухIаммад Идавс ﷺ щалва дуниял-аьламрал сайидри. Нюжмар кьини – циняв кьинирдаву яла ххирамурди (даража лахъмур). Нюжмар кьини дуртсса салаватрал даражагу цайми кьинирдай дуртминнуяр лахъссар».

Дуниял-ахиратраву бусурманнал умматрайн бияйсса неъматру ИдавснайхчIин ﷺ наниссар: Аллагьу Тааьланал гай гьан бувайссар Идавсийн ﷺ, яла ганая умматиннайх бачIайссар.

Нюжмар кьини – бусурманнан байрам куннассар: ва кьини халкьуннайн Аллагьнал ﷻ цIими ликкайссар, чIа увкумур дулайссар, дуаь кьамулссар. Мукунсса цIимигу жуйва Аллагьнал ﷻ бивхьуссар Идавсихлуну ﷺ. Мунийн щукругу бувну, жуйвасса хIакь биттур буллан аьркинссар, хаснува салават чIяру дуллай.

Жула аьдат дур нюжмар хьхьуну маркIачIан чаклил хъирив мизитирттавун цачIун хьуну салават дуккайсса. Мугу хъинну чири хъунмасса салаватри. «Нажгьул муттакьин» тIисса луттираву чивчуну бур Идавсил ﷺ ссурахъу Аьли-асхIаблул махъру: «Гьарца кьини шамилла ва нюжмар хьхьуну ттуршилла ва журалий салават дутайма Кьиямасса кьини Идавсил ﷺ кьюкьлувух ацIан увну, Алжаннавун уххан увантIиссар. Идавсил ﷺ ганал кагу дугьантIиссар. Ва салават циняв халкьуннал дуртсса салаватращал архIал дацIайссар». Салаватгу вари:

صلوات الله وملائكته وانبيائه ورسله وجميع خلقه على محمد وعلى ال محمد عليه وعليهم السلام ورحمة الله وبركاته

«Салява́ту-Лла́гьи ва маля́икатигьи́ ва анбия́игьи́ ва русулигьи́ ва джами́э халкьигьи́ аьля́ МухIаммадин ва аьля́ али МухIаммад. Аьляйгьи ва аьляйгьиму ссаля́му ва рахIмату-Лла́гьи ва барака́тугь»

Мяъна: «Аллагьнал, малаиктурал, идавстурал (анбияътурал ва расултурал) ва циняв халкьуннал салават дияннав МухIаммад Идавсийн ﷺ ва ганал агьлу-кулпатрайн. Ганайн ва гайннайн Аллагьнал ﷻ рахIму ва барачатгу бияннав»

Жунма кIулсса куццуй, нюжмар кьини бувккуну хъинссар сура «аль-Кагьф». Ца-цавай аьлимтурал луттирдаву, хаснува Ибн ХIажардул, чивчуну бур му сура буккинсса чIун личIаннин, гамур чIун бюхъавай салават дутлай гьан дурну хъинссар тIий.

Аллагьнал ﷻ гьарцаманахьхьун тавфикь булуннав хьхьурайгу дяхттагу салават гьарза дуллан!

 

АхIмад Кьурбанов

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...