Бусаларду

Бусаларду

Бусаларду

Бунагьирттая тавба

Ци-бунугу ца масалалуву захIматшивуртту хъанан диркIукун, имам Абу ХIанифал цала мутааьлимталгу бавтIун учайсса бивкIун бур: «Ва иширавусса захIматшиврул савав – на бувсса бунагьрури». Яла имамнал тавба дувайсса диркIун дур. Ганал аьдат диркIун дур, цал чаклингу ивссуну, тавбалул чакгу бувну, Аллагьнахь ﷺ цува багъишла ити увкуну, дуаь дувайсса. Мунияр махъ захIматсса ишругу бигьа шайсса бивкIун бур, имамналгу учайсса бивкIун бур: «На Заннахь ттула бунагьру багъишла битаву чIа учав, Аллагьнал ﷻ ттуй цIими бивхьунни, ва захIматсса иширава уккансса ххуллугу ккаккан бувунни».

Имамнал дуаь

Ца чIумал ХIусайннул арс Аьли ивкIун ур чакливу имамшиву дуллай. «АлхIамрал» хъирив мунал бувккуну бур «Залзала» тIисса Кьуръандалул сура. Муниву бувсун буссар гьарца инсаннан ахиратраву лякьинтIишиву цала бувмур – ххуймур ва оьккимур, цуксса чIивисса буварчагу. Му чаклил жяматраву ивкIун ур Абу ХIанифагу. Чак бувну махъ циняв халкь лавгун бур, амма Абу ХIанифа гиккува щяивкIун, ахиратрал пикрирдавун агьну ивкIун ур. Аьли буслай ивкIун ур: «Ттун бувчIуна имам куртIсса пикрирдавун лавгун ушиву. Ганал чIарав чирахъгу бивхьуну, на шавай лавгссияв. Гьунттимур кьини на мизитравун кIюрххил чаклийн увкIссияв. Имам Абу ХIанифа ия каругу гьаз дурну укунсса дуаь дуллай: «Я Аллагь, цуксса чIивисса бунугу хъинбала ягу оьбала бувманан Ина багьайсса ужра булунтIий ура. Вила заэвсса лагъ дуржагьрал танмихIрая, бунагьирттая уручча, ттуй цIими биша». На хIисав хьувкун, имамнал цIувххуна: «Ина вила чирахъ махъунмай ласун увкIрав?» На учав: «ХIурмат лавайсса имам, хьхьу ларгунни, кIюрххил чаклил чIун дуркIунни». Яла Абу ХIанифа цайна цува увкIсса куна, ивзун, суннат-чаклил кIира ракааьтгу дурну, махъунай щяивкIуна. Мизитравун халкь бавтIукун, имамнал гайннащал жяматрай кIюрххил чак бувуна. Абу ХIанифал кIюрххил чак бувуна лахьхьура хъатIан чаклийн дурсса иссаврищал».

Муслим Аьбдулаев

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...