Ххуллий личIлулну бикIияра

Ххуллий личIлулну бикIияра

Ххуллий личIлулну бикIияра

Ислам – камилсса, щаллусса динни. Ваниву буссар инсаннал оьрмулуву хьун бюхъайсса гьарца иширансса инструкция. Дуссар шаттирал бакIрах дуккин ккаккан дурсса дуаьрду ва азкарду.

 

Цала бакIрачIан ци бучIарчагу – ххаришиву ягу пашманшиву – МухIаммад Идавсил ﷺ мудан Аллагьнайн ﷻ дуаь дайсса диркIссар, асхIабтурайнгу мукун буллали куну буюр бувссар. Анаслул бувсун бур: «Идавсил ﷺ увкуна: «Зула аьркиншивурттаву Заннайн дуаь дуллали (чIа тIутIияра), сайки уссувун бувкIсса хьхьа бувцсса чIумалгума» (Тирмизи, Ибн ХIиббан). ЧIа тIисса чIумалгу бюхъавай дурну хъинссар Идавсия ﷺ, асхIабтурая, салихIинтурая, цIа дурксса имамтурая жучIанна дирсса дуаьрду.

КIинттул микIлачIру дусса чIумал ххуллурдай личIлулну бикIияра, зунмагу чIаравминнангу зарал къахьунмур бувара. Оьмардул арс Аьбдуллагьлул бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Идавс ﷺ варанттуй щяикIлакIисса чIумал шамилва «Аллагьу акбар» увкуну, хъирив ва дуаь дуккайва: «СубхIана-ллязи́ саххара ляна́ гьа́за, ва ма́ кунна́ лягьу́ мукьрини́на, ва инна иля́ Раббина́ ля-мункьалибу́н! Алла́гьумма, инна́ насъалю-кя фи́ сафарина́ гьаза аль-бирра, ва-ттакьва́, ва миналь-аьмали ма тарза́! Алла́гьумма, гьаввин аьляйна́ сафарана́ гьаза, ватIви аьнна буъдагьу́! Алла́гьумма, Анта-с-са́хIибу фи-ссафари валь-хали́фату филь-агьли. Алла́гьумма, инни́ аоьзу бика мин ваъса́и-ссафари, ва каа́батиль-манзари, ва су́иль-мункьаляби филь-ма́ли валь-агьли валь-валяди!»

Машиналий ягу цамур транспортрай щябикIайхту ва дуаь дурккуну хъинссар, хаснува, ххуллу микIлачIру дусса, нигьачIийсса бухьурча.

Аллагьнал ﷻ буруччиннав!

 

МухIаммад Султанов

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...