Ххуллий личIлулну бикIияра

Ххуллий личIлулну бикIияра

Ххуллий личIлулну бикIияра

Ислам – камилсса, щаллусса динни. Ваниву буссар инсаннал оьрмулуву хьун бюхъайсса гьарца иширансса инструкция. Дуссар шаттирал бакIрах дуккин ккаккан дурсса дуаьрду ва азкарду.

 

Цала бакIрачIан ци бучIарчагу – ххаришиву ягу пашманшиву – МухIаммад Идавсил ﷺ мудан Аллагьнайн ﷻ дуаь дайсса диркIссар, асхIабтурайнгу мукун буллали куну буюр бувссар. Анаслул бувсун бур: «Идавсил ﷺ увкуна: «Зула аьркиншивурттаву Заннайн дуаь дуллали (чIа тIутIияра), сайки уссувун бувкIсса хьхьа бувцсса чIумалгума» (Тирмизи, Ибн ХIиббан). ЧIа тIисса чIумалгу бюхъавай дурну хъинссар Идавсия ﷺ, асхIабтурая, салихIинтурая, цIа дурксса имамтурая жучIанна дирсса дуаьрду.

КIинттул микIлачIру дусса чIумал ххуллурдай личIлулну бикIияра, зунмагу чIаравминнангу зарал къахьунмур бувара. Оьмардул арс Аьбдуллагьлул бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Идавс ﷺ варанттуй щяикIлакIисса чIумал шамилва «Аллагьу акбар» увкуну, хъирив ва дуаь дуккайва: «СубхIана-ллязи́ саххара ляна́ гьа́за, ва ма́ кунна́ лягьу́ мукьрини́на, ва инна иля́ Раббина́ ля-мункьалибу́н! Алла́гьумма, инна́ насъалю-кя фи́ сафарина́ гьаза аль-бирра, ва-ттакьва́, ва миналь-аьмали ма тарза́! Алла́гьумма, гьаввин аьляйна́ сафарана́ гьаза, ватIви аьнна буъдагьу́! Алла́гьумма, Анта-с-са́хIибу фи-ссафари валь-хали́фату филь-агьли. Алла́гьумма, инни́ аоьзу бика мин ваъса́и-ссафари, ва каа́батиль-манзари, ва су́иль-мункьаляби филь-ма́ли валь-агьли валь-валяди!»

Машиналий ягу цамур транспортрай щябикIайхту ва дуаь дурккуну хъинссар, хаснува, ххуллу микIлачIру дусса, нигьачIийсса бухьурча.

Аллагьнал ﷻ буруччиннав!

 

МухIаммад Султанов

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...