Ххуллий личIлулну бикIияра

Ххуллий личIлулну бикIияра

Ххуллий личIлулну бикIияра

Ислам – камилсса, щаллусса динни. Ваниву буссар инсаннал оьрмулуву хьун бюхъайсса гьарца иширансса инструкция. Дуссар шаттирал бакIрах дуккин ккаккан дурсса дуаьрду ва азкарду.

 

Цала бакIрачIан ци бучIарчагу – ххаришиву ягу пашманшиву – МухIаммад Идавсил ﷺ мудан Аллагьнайн ﷻ дуаь дайсса диркIссар, асхIабтурайнгу мукун буллали куну буюр бувссар. Анаслул бувсун бур: «Идавсил ﷺ увкуна: «Зула аьркиншивурттаву Заннайн дуаь дуллали (чIа тIутIияра), сайки уссувун бувкIсса хьхьа бувцсса чIумалгума» (Тирмизи, Ибн ХIиббан). ЧIа тIисса чIумалгу бюхъавай дурну хъинссар Идавсия ﷺ, асхIабтурая, салихIинтурая, цIа дурксса имамтурая жучIанна дирсса дуаьрду.

КIинттул микIлачIру дусса чIумал ххуллурдай личIлулну бикIияра, зунмагу чIаравминнангу зарал къахьунмур бувара. Оьмардул арс Аьбдуллагьлул бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Идавс ﷺ варанттуй щяикIлакIисса чIумал шамилва «Аллагьу акбар» увкуну, хъирив ва дуаь дуккайва: «СубхIана-ллязи́ саххара ляна́ гьа́за, ва ма́ кунна́ лягьу́ мукьрини́на, ва инна иля́ Раббина́ ля-мункьалибу́н! Алла́гьумма, инна́ насъалю-кя фи́ сафарина́ гьаза аль-бирра, ва-ттакьва́, ва миналь-аьмали ма тарза́! Алла́гьумма, гьаввин аьляйна́ сафарана́ гьаза, ватIви аьнна буъдагьу́! Алла́гьумма, Анта-с-са́хIибу фи-ссафари валь-хали́фату филь-агьли. Алла́гьумма, инни́ аоьзу бика мин ваъса́и-ссафари, ва каа́батиль-манзари, ва су́иль-мункьаляби филь-ма́ли валь-агьли валь-валяди!»

Машиналий ягу цамур транспортрай щябикIайхту ва дуаь дурккуну хъинссар, хаснува, ххуллу микIлачIру дусса, нигьачIийсса бухьурча.

Аллагьнал ﷻ буруччиннав!

 

МухIаммад Султанов

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Вихьлив оьрчIру ттуплий бувккунни

Вихьлив хьунни Ккуллал райондалий дарсирдайн мизитирттавун бучIайсса оьрчIал дянивсса футболданул турнир.   Ванил агьаммур мурад бия оьрчIал дянивсса дусшиву цIакь даву ва спортрах гъира бутаву. Турнирданул сиптачиталну бувккунни «Ккуллал райондалул жагьилтал» тIисса ккурандалул каялувчи...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...