МарцIшиву – цIуллушиву

МарцIшиву – цIуллушиву

ХIакьинусса кьини цIуллу-сагъшиву дуруччайсса идарарттай зузиминнал хъуннасса къулагъас дуллай бур марцIшивруха. Чапалшивруясса нигьгу, заралгу миннал бавхIуну бур чапалсса кIанттаву бикIайсса, жула яруннин ххал къашайсса, амма инсаннал чурххан зарал бусса микробирттащал. Инсаннал марцIшиву дуручлай ухьурча, миннуя зарал къабиянтIишивугу гьарцаннан кIулли.

Микробру бушиву кIул хьунугу бур дахьра 17-мур ттуршукулий, муния шиннай хъинну чIярусса чIун ларгуну дакъар. Амма, азаллий мукьттуршрахъул шинал хьхьичI жула ххирасса МухIаммад Идавсил ﷺ миннуя жухьва бувсъссар. ХIадисраву увкуну бур: «МарцIшиву – имандалул дачIир». Вай мукъурттийну бувчIин бюхълай бур марцIшиврух исламраву цуксса къулагъас дуллай буссарив.

Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ увкуну бур: «Зун чIалачIимунингу къачIалачIимунингу хъа буллай ура…», – куну. Ва аятрайну бувчIин буллай бур, жунма къачIалачIисса Аллагьнан кIулсса затру чIярусса душиву. Расулуллагьнал ﷺ хIадисравугу увкуну бур: «Къашавайма сагъманачIан маучIарача», – куну. Ва хIадисрайнугу жунма чIалай бур Идавсин ﷺ кIулну бивкIшиву цаппара цIуцIавуртту гьаваллавух микробирттайну дияйшиву.

Буруги ца укунсса иширахгу: Исламраву царагу эбадат кьамулссаннун хIисав къашайссар марцIшиву дакъахьурча. Масала, чаклин къаивссуну чак буван ихтияр дакъассар. Чаклин иссавриву бусса пайдалия ва хайрдания цIанасса заманнаву медициналул аьлимтуралгу хъунисса луттирду чичлай бур. Цамур бакъахьурчагума, чаклин ивссуманал чIявусса бунагьругу шюшлай бур. ХIадисраву увкуну буссар: «Бусурманчув чаклин исласисса чIумал лажин шюшайхту, му лажиндарал базурдал (яру, маз, май) бувсса бунагьру шюшайссар. Мукунма, ччанну шювшукунгу, инсан марцI шайссар бунагьсса кIанттавун лавгун, ччаннал бувсса хатIардая». Цал чаклин иссун ишла дурсса щин Имам Абу ХIанифанал марцIссаннун ккалли дурну дакъар, мунан Аллагьнал ﷻ дуллусса кашфулийну чIалай бивкIунтIий чаклин биссайни базурдая шюшлашисса бунагьру

МУСЛИМ АЬБДУЛЛАЕВ

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Лак Муфтийнащал хьунабавкьунни

Дагъусттаннал Муфтий щейх АхIмад -хIажи Аьбдуллаев хьунаавкьунни Лакрал райондал вакилтуращал ва имамтуращал. Лакрал райондалул администрациялул бакIчи Зураб Куччаевлун тIайлабацIу чIа тIий, Муфтийнал кIицI лавгунни чIярусса шиннардий райондалул бакIчину зий ивкIсса Юсуп МахIаммадовлул район...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...