Ябувара талихIрал лахIзарду

Ябувара талихIрал лахIзарду

Ина хъинну баххана хъанахъиссара, оьрмулий цалчин вилва оьрчI ххира буллалиний, уттиния тинмай ина хьхьичIава бивкIсса куццуйссагу къабикIантIиссара, вияту цамур инсан хьуссар.

 

Бюхъайссара ина хьхьи-чIавасса вихва бизаргума хъанан: оьннасса чIун, тархъаншиву дусса, буруккин бувансса ишругу чансса чIумалсса, мажалгу биялсса.

Вин бувчIинтIиссар гужну бувххусса чIун цукунссарив. ХьхьичIва тачIав къабувххусса кунма буххайхту. Гьантри бачинтIиссар куннил хъирив кув, циняв цалавхьхьусса кунма. АьтIаврил, чIивитIун ккукку буллалаврил, подгузник-ру даххана даврил,чансса шану лавхъсса ягу бувагу къалавхъсса лахIзардал бувцIусса.

Зун ххан бизангу бюхъайссар зува мудан цара-ца бизарсса даву дуллалисса кунма. Амма хъама мабитари… Гьармунил ахир-дазу дикIайссар. ДучIантIиссар ина оьрчIан махъва-махъ ккукку буллусса кьини. Яла му багьтIатI хьуну вил никирацI шанай лякъавантIиссар.

ДучIантIиссар ина шанашисса оьрчIайн махъва-махъсса ппай кусса кьинигу. Ина ца ппурттуву оьрчI карав увцуну занайрахха бусса. Яла дучIантIиссар оьрчI гьаз уван, карав уцин къахъанахъисса кьини.

Кьунниялай зу оьрчI щинавун учIан уллантIиссару, чурх шюшиншиврул. Ца кьини ганан цанма ччантIиссар цалва чурх цала шюшин. Ганал ка дикIантIиссар вил каниву, ххуллул тийн лахълахъисса ппурттуву. ДучIантIиссар кьини, вихьхьун ка къадуллуну цува лахъайсса. Дяхьхьуниву учIантIиссар вичIан кьинирдал ца кьини, ина цува ххира-ххуй уваншиврул. Ва иш тикрал къахьунсса кьинигу дучIантIиссар.

Ца кьини ина оьрчIащал архIал тяхъасса балай тIунтIиссара, хIазну сукку-кьютIугу тIий. Яла ина хъуна хьусса арснащал тачIав гукун шадну бала-гьалайлий къабикIантIиссара. Ганал вийн школалийн ачиннийн ппай учинтIиссар, цаппара хIаллаварив, ламусравун агьлай, ппай маучара ххишала учинтIиссар. Кьинирдал ца кьини ина ганахь хьхьувай махъва-махъ буккинтIиссар магьа, лишинтIиссар гъулуртусса ганал лажин. Ца ппурттувурив га ххарину вил хьунийн къалечинтIиссар. Цува гьаз ува тIий кару къатIитIинссар.

Иш мунивурхха бусса, зун къакIулссар вай укунсса ттюнгъашивурттал дазу хьунтIиссарив. Амма зун кIулссар, ми талихIрал бувцIусса лахIзарду лещантIишиву, я тикрал къашайшиву, я зана буван.

Мунияту зул оьрчI хъуна щейхту, ганал бикIантIиссар цаламур ххуллу, цаламур оьрму. Ганал оьрмулуву, га чIивинийсса чIумал кунма, ина ганан аьрш-куршлил заллунугу, щалла дунияллул дякюрунугу къабикIантIиссара. Ябувара кьадрулий талихIрал кIутIу тIисса лахIзарду!

 

ПатIимат Рамазанова

 

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...