Нитти-буттахъансса маслихIатру диндалул аьлимтурал луттирдава

Нитти-буттахъансса маслихIатру диндалул аьлимтурал луттирдава

ХIурмат бусса уссурвал ва ссурвал! ОьрчIру тарбия буллай байбишин аьркинссар га ниттил лякьлува бувксса кьини. Ганал дакI – марцIсса, кIяласса чIапIи куннассар: гьарзадрая асар шайссар – хъинмуниягу, оьмуниягу.

 

ЦIа дурксса, машгьурсса диндалул аьлимтурал луттирдаву кIицI лавгун бур оьрчIру тарбия баврил хIакъиравусса жунмасса насихIатру, жула ялун нанисса ник салихIсса, дин-мяърипат дусса хьуншиврул.

Ва макьалалуву жу цачIун буварду гай насихIатирттавасса цаппара.

  1. ОьрчIан диндалул аслу-гьанурду, чара бакъасса фикьгьилул (шариаьтрал) хIукмурду, Кьуръан буккаву, идавстурал ва салихIсса инсантурал оьрмулул тарих лахьхьин бувара.
  2. Нитти-буттах, муаьлимтурах, цаярва хъуниминнах вичIи дишин, увкумур лаласун лахьхьин бувара.
  3. Оьккисса, лайкь бакъасса дустурая архну битияра, цанчирча аьмал-хасият, тIул-тIабиаьт ца инсанная цаманайн лахъайссар.
  4. Ххуйсса тIул дурсса чIумал ганая цIа дувара цайминнал хьхьичI. Оьккисса тIул дуварчарив, халкьуннал хьхьичI дяъви мабувари, цувалусса кIанай гьужум къабувну, кьюкьин къаувну бувчIин бувара. Муданна аьй-бювкьурду дулларча, оьрчI аьдат хьуну, цаппара хIаллава гайннух къулагъас къадуллантIиссар.
  5. Аьркинсса кIанай начну, дакI хъун къадурну къуццу буллан лахьхьин бувара.
  6. Кьянкьану, яхI буну икIан, цаманал рищурча аькъатIун, цанна ччисса зад тIалав дуван къабюхъарча къума къалаган лахьхьин бувара. Спортрах гъира бутияра.
  7. ДукралучIа ва шанучIа ттюнгъашиву, танмалшиву дикIан къабучIишиву лахьхьин бувара.
  8. Оьккисса махъру тIун, цаярва заэвманан къаччан бикIан буллан, ссугру дуллан мабитари.
  9. Дацаву, зеххаву, азарт дусса тIуркIурдай буккаву, зуна баву, хIан хIачаву бунагьсса тIуллу душиву бувчIин бувара.
  10. ХьхьичI дарсру, дуккаву щаллу дуван аьркиншиву, так мунил хъирив тIуркIу тIун бучIишиву лахьхьин бувара.

Шикку чивчусса низам гьанулун ларсун оьрчIру тарбия буллалисса чIумал хъамамабитари жула дин – рахIмулул ва цIимилул дин душиву. КъабучIиссар хъиннура кьянкьашиву ккаккан дуллан. ОьрчIан цивппа мямман ва дадан ххирашиву чIалан аьркинссар.

 

 

И. Оьмаров

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...