Цумири тIайлами?

Цумири тIайлами?

ЦIанасса заманнай я лачIаврия ва бахIурдая кумаг буванну тIисса хIарамзадатал чIяву хьуну бур. Жунмагу чIявучин къакIулли цуминначIан гьан бучIиссарив, тIайлами цукун личIи бувайссарив. Ва макьалалуву бусанну жула диндалуву му иширал хIакьираву ци увкуну буссарив.

 

  • Кьянкьану дакI дарцIуну бикIан аьркинссар щил ци дулларчагу, хъин шаву ва ххассалшиву так Аллагьнал ﷻ дулайшиву.
  • БучIантIимур бувчIулт-рачIан, палрутултрачIан, бахIубувулт-рачIан, ссихIирчитурачIан занан, миннахь за цIухлан, вих хъанан, вичIи дихьлан къабучIиссар. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «БувчIучIан лавгун, ганахьхьун суал буллуну, бувсмунин вих хьуманал мукьцIалла гьантлий дурсса эбадат Аллагьнал кьамул къадувайссар» (Муслим).
  • Жиндардил кумаграйну, ссихIир бувну я бутIлан ягу бахIу ттирихIин буллан къабучIиссар.
  • СсихIирчитурая, бувчIултрая ва гайннал давурттая бусласисса луттирду ккалан, видеорду ххал дуллан къабучиссар.
  • ГайнначIан янналул касакру ягу суратру ларсун занан къабучIиссар.
  • Я бутIин ягу бахIу букьан буван цамур диндалул инсантурачIан занан къабучIиссар.
  • Кьуръан ккалай хъин бувайсса инсаннан къабучIиссар дяних пардав дакъа чил хъамитайпалуйн ка лаян.
  • Кьуръан ккалаккисса чIумал архIал махIрамсса адимина (лас, ппу, арс, уссу) акъасса хъамитайпалущал цувалу личIан къабучIиссар.
  • Кьуръан ккалаккиманал цинявннан баянсса чIуний (лахъну) буккаву хъинссар.
  • Кьуръандалул сурарду ва аятру чивчусса чагъарду (гьайчали) цащалва лавсун занан, машиналуву битан, оьрчIал кIанттуву бишин, шаппа битан бучIиссар, амма миккугу кIулну бикIан аьркинссар мукунсса чагъарду так савав бушиву, мяйжаннугу хъин бувайма, буруччайма так Аллагь ﷻ ушиву.
  • Щинал ялув Кьуръандалул аятру бувккуну, гай щин хIачIан бучIиссар.
  • Аятру чивчусса чагъар щинавун бувтун, гай щин хIачIан бучIиссар.
  • ЧIутIи ишла дурну я бутIин ихтияр дуссар, му даву дуварча Кьуръан ккаллай, ширкирал лишанну дусса тIуллу къадуллай.
  • Гипноз бувултрачIан занан къабучIиссар.
  • Чапалсса задрай ягу чапалсса кIанай Кьуръандалул аятру чичлан къабучIиссар.
  • СалихIсса инсантурал, валийтурал, шейхтурал, диндалул аьлимтурал янна барачатран ва азардая хъин хьун ишла дуллан бучIиссар.
  • БучIиссар ишла дуван Кяъба шювшусса щин.
  • НицIал, накIлил, зайтундалул нагьлил ягу цамур хIалалсса дуки-хIачIиялул ялув Кьуръан, дуаьрду, хIадисру бувккуну, ми хIачIан ягу нагь чурххайх дуккан бучIиссар.
  • Янил бувма кIулну ухьурча, ганахь чурх шюша (гъуслу бува) ягу чаклин иссаву дува учин аьркинссар. Яла гай щин дутIайссар я лавчIманайх, ва мукунма чIентIру бичайссар янил хьусса хъуслийн (масала, машина, хIайван ва м.ц.) Идавсилгу ﷺ увкуну бур: «Щил бунугу зухьва гъуслу бува (щалва чурх шюша) учирча, зу булувара» (Муслим).
  • Янил шаврия ягу бахIулия хъин хьуншиврул къабучIиссар лухIисса ажари, аьнакIи, яттил хIайван биххан, аьрщараву буччин, ганил оьтту чурххайх буклан.

 

 

М. Будуновлул «ЦIуллушиврул багъру» тIисса луттирава

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


ХIурмат бушиву – Заннайн мютIишивур

Аллагьнайн ﷻ икрам-эбадат дуваву къуртал къашайссар так ца чак баврийну, зума дугьаврийну, Кьуръан буккаврийну ягу зикрирду буллалаврийну. Аллагьнайн ﷻ эбадат дуваву – му хъанахъиссар инсаннал оьрмулуву буллалисса, хъанахъисса цимурца ишру Аллагьнайн мютIину баву. Дукра дукаву бикIу,...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...