Ххюва неъмат

Ххюва неъмат

Ххюва неъмат

Аллагьу Тааьланал жунма тамансса неъматру буллуну бур. Щукру буллай, гьарца неъмат цила ххуллий ишла булларча, жунма гайннуя хъунмасса хайр биянтIиссар.

 

Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «Заннал баян бувссар: "На зунма буллусса неъматирттайн щукрулий бикIарча, ми неъматру хъиннува ххишаласса булунна. Щукру бакъахьурча, Ттул танмихI цIакьссар!"» («Ибрагьим» тIисса суралул 7-мур аят).

Жуварив чIявучин неъматрал кьимат бакъа, я дунияллун, я ахиратран хайр къахьунну ми батIул бувару, абадлий жула канихь личIансса ххай.

Ибну Аьббаслул  бувсун бур укунсса хIадис: «Ххюра задрая мюнпат ласи, цайми ххюра ялун дияннин къаялугьлай: оьрмулия мюнпат ласи бивкIу бияннин, цIуллушивруя ласи къашавай хьуннин, вила чIумуя мюнпат ласи мажал бакъа́ личIаннин, жагьилшивруя мюнпат ласи хъунав хьуннин, аваданшивруя мюнпат ласи мискин хьуннин» (Байгьакьи).

Ва хIадисраву МухIаммад Идавсил ﷺ жуйнма буюр бувну бур жунма буллусса неъматру: оьрму, цIуллушиву, чIун, жагьилшиву ва хъус лайкьну, хайрданун ишла дуллали куну. Аммарив чIявучин ганнуцIа шайхту, гай бакъа личIайхту жунма бувчIай гай мяйжаннугу неъматру бивкIшиву.

Цамур хIадисраву Идавс ﷺ тIий ур: «КIива неъмат буссар, чIявуминнал сан къабувайсса – чурххал цIуллушиву ва оьннасса чIун» (Аль-Бухари).

Лавгмуния хIайп тIий, бучIантIимунийн хьул бивхьуну, инсаннал цанма хIакьину буллусса неъматирттан лайкьсса кьимат къабищай.

Цала канихьсса неъматру мяйжаннугу багьа бищун къашайсса, канища итххяххарча зана бувангу къабюхъантIисса бушиву кIул хьуманал кIай ххюра задрал кьиматгу бурувччуну, хъинбаларду, Аллагь рязимур гьарза бувантIиссар. Мукунманал бунагьру чанну бувантIиссар, бувминнуягу тавба дувантIиссар.

 

Кьурбан Мусаев

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...