Ххюва неъмат

Ххюва неъмат

Ххюва неъмат

Аллагьу Тааьланал жунма тамансса неъматру буллуну бур. Щукру буллай, гьарца неъмат цила ххуллий ишла булларча, жунма гайннуя хъунмасса хайр биянтIиссар.

 

Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «Заннал баян бувссар: "На зунма буллусса неъматирттайн щукрулий бикIарча, ми неъматру хъиннува ххишаласса булунна. Щукру бакъахьурча, Ттул танмихI цIакьссар!"» («Ибрагьим» тIисса суралул 7-мур аят).

Жуварив чIявучин неъматрал кьимат бакъа, я дунияллун, я ахиратран хайр къахьунну ми батIул бувару, абадлий жула канихь личIансса ххай.

Ибну Аьббаслул  бувсун бур укунсса хIадис: «Ххюра задрая мюнпат ласи, цайми ххюра ялун дияннин къаялугьлай: оьрмулия мюнпат ласи бивкIу бияннин, цIуллушивруя ласи къашавай хьуннин, вила чIумуя мюнпат ласи мажал бакъа́ личIаннин, жагьилшивруя мюнпат ласи хъунав хьуннин, аваданшивруя мюнпат ласи мискин хьуннин» (Байгьакьи).

Ва хIадисраву МухIаммад Идавсил ﷺ жуйнма буюр бувну бур жунма буллусса неъматру: оьрму, цIуллушиву, чIун, жагьилшиву ва хъус лайкьну, хайрданун ишла дуллали куну. Аммарив чIявучин ганнуцIа шайхту, гай бакъа личIайхту жунма бувчIай гай мяйжаннугу неъматру бивкIшиву.

Цамур хIадисраву Идавс ﷺ тIий ур: «КIива неъмат буссар, чIявуминнал сан къабувайсса – чурххал цIуллушиву ва оьннасса чIун» (Аль-Бухари).

Лавгмуния хIайп тIий, бучIантIимунийн хьул бивхьуну, инсаннал цанма хIакьину буллусса неъматирттан лайкьсса кьимат къабищай.

Цала канихьсса неъматру мяйжаннугу багьа бищун къашайсса, канища итххяххарча зана бувангу къабюхъантIисса бушиву кIул хьуманал кIай ххюра задрал кьиматгу бурувччуну, хъинбаларду, Аллагь рязимур гьарза бувантIиссар. Мукунманал бунагьру чанну бувантIиссар, бувминнуягу тавба дувантIиссар.

 

Кьурбан Мусаев

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...