Ххюва неъмат

Ххюва неъмат

Ххюва неъмат

Аллагьу Тааьланал жунма тамансса неъматру буллуну бур. Щукру буллай, гьарца неъмат цила ххуллий ишла булларча, жунма гайннуя хъунмасса хайр биянтIиссар.

 

Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «Заннал баян бувссар: "На зунма буллусса неъматирттайн щукрулий бикIарча, ми неъматру хъиннува ххишаласса булунна. Щукру бакъахьурча, Ттул танмихI цIакьссар!"» («Ибрагьим» тIисса суралул 7-мур аят).

Жуварив чIявучин неъматрал кьимат бакъа, я дунияллун, я ахиратран хайр къахьунну ми батIул бувару, абадлий жула канихь личIансса ххай.

Ибну Аьббаслул  бувсун бур укунсса хIадис: «Ххюра задрая мюнпат ласи, цайми ххюра ялун дияннин къаялугьлай: оьрмулия мюнпат ласи бивкIу бияннин, цIуллушивруя ласи къашавай хьуннин, вила чIумуя мюнпат ласи мажал бакъа́ личIаннин, жагьилшивруя мюнпат ласи хъунав хьуннин, аваданшивруя мюнпат ласи мискин хьуннин» (Байгьакьи).

Ва хIадисраву МухIаммад Идавсил ﷺ жуйнма буюр бувну бур жунма буллусса неъматру: оьрму, цIуллушиву, чIун, жагьилшиву ва хъус лайкьну, хайрданун ишла дуллали куну. Аммарив чIявучин ганнуцIа шайхту, гай бакъа личIайхту жунма бувчIай гай мяйжаннугу неъматру бивкIшиву.

Цамур хIадисраву Идавс ﷺ тIий ур: «КIива неъмат буссар, чIявуминнал сан къабувайсса – чурххал цIуллушиву ва оьннасса чIун» (Аль-Бухари).

Лавгмуния хIайп тIий, бучIантIимунийн хьул бивхьуну, инсаннал цанма хIакьину буллусса неъматирттан лайкьсса кьимат къабищай.

Цала канихьсса неъматру мяйжаннугу багьа бищун къашайсса, канища итххяххарча зана бувангу къабюхъантIисса бушиву кIул хьуманал кIай ххюра задрал кьиматгу бурувччуну, хъинбаларду, Аллагь рязимур гьарза бувантIиссар. Мукунманал бунагьру чанну бувантIиссар, бувминнуягу тавба дувантIиссар.

 

Кьурбан Мусаев

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...