Дуаьлуву кару гьаз даврия

Дуаьлуву кару гьаз даврия

Дуаьлуву кару гьаз даврия

Цаппараннал учай кару хьхьичIун къадургьуну дурсса дуаь къахIисавссар, къакьамулссар, куну. Вайми бястру буллан бикIай, дуаь дуллалисса чIумал кару хьхьичIун дугьан ягу лажиндарайх дуккан къабучIиссар тIий.

 

Салман Фарисил бувсун бур укунсса хIадис (мяъна): «Аллагьнан ﷻ нач шайссар каругу гьаз дурну хьхьичIун дургьуну Цайнна леххаву увкусса инсан цичIав къадуллуну пашман ан». (Тирмизи, Абу Давуд, Ибн Мажагь).

Хъунасса аьлимчу Ибну ХIажар Гьайтамил «Аль-Фатава́ аль-Фикьгьия аль-Кубра́» тIисса луттираву вай мукъурттил хIакъираву чивчуну бур: «Чакливу ягу чаклиха лархьхьусса эбадатирттаву личIаннин, цамур чIумал дуаь дуллалини кару хьхьичIун дугьаву суннатссар. Идавсил ﷺ мукун дугьайссия кару так гъарал чIа учаврил дуаьлуву тIутIима щак бакъа аьйкьуссар».

Чакливу акъасса чIумал дуаь дуллалиманан суннатссар кару хьхьичIун дугьаву, му ишираву Идавсил ﷺ ххуллу бувгьуну. Ванил хIакъиравусса хIадис бувсун бур кIиягу имамнал (Бухарил ва Муслимлул) ва цаймигу имамтурал щак бакъасса иснадирттайну. Гай хIадисирттаву бувчIин бувну бур Идавсил ﷺ заманнай мукунсса ишру (кару хьхьичIун гьаз дурну дуаь даву) цимилвагу хьушиву, хаснува гъарал чIа учайни ва цаймигу кIанттурдаву, "Аль-Мажмуъ" тIисса луттираву бувчIин бувсса куццуй.

Имам Нававил «Аль-мажму́ъ ШархI аль-Мугьаззаб» тIисса луттираву, дуаь даврил адаврая бусласисса кIанай чивчуну бур: «Дуаь даврил адавну ккаллиссар мубараксса чIунну ва дуаь кьамул шайсса кIантту хIисавравун ласаву, Кьиблалул чулинмай кIура баяву, кару хьхьичIун гьаз даву ва лажиндарайх дуккаву. Ялагу – баянсса чIуний чIа учаву, амма хъиннува лахъ къабувну».

Ялув чивчумунива жунма бувчIлай бур дуаь дуллалисса чIумал чара бакъа кару дугьан аьркиншиву дакъанугу, му хъанахъишиву Заннайн леххаву тIисса чIумал биттур дан аьркинссар адавну, дурну хъинсса давуну.

Буссар кару гьаз къадурну дуаь дайсса кIанттурдугу, масала, хутIба буллалисса имамнал, чаклил суждалуву дуаь дуллалиманал, «аттахIийятулул» хъиривсса дуаьлуву ва м.ц. хасъсса кIанттурдаву.

 

МухIаммад Султанов

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Алфу ссалам хьуннав...

ТIабибнаха - назму, Заннаха - хIамди, Бунагьрал аьпвуну тIайла дацIаннав. Гъарибсса дакIнива бувккун лавгцири МустIафа Идавсил салават хьуннав.   ХIамдирал Залуннах ХIабибнал иман, ХIимаятраяту цIимилул бутIа – На бигьай ccиxIpyгy циняв санаъри, Аьрщарал Залуннайн ссаламну...


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...