Дуаьлуву кару гьаз даврия

Дуаьлуву кару гьаз даврия

Дуаьлуву кару гьаз даврия

Цаппараннал учай кару хьхьичIун къадургьуну дурсса дуаь къахIисавссар, къакьамулссар, куну. Вайми бястру буллан бикIай, дуаь дуллалисса чIумал кару хьхьичIун дугьан ягу лажиндарайх дуккан къабучIиссар тIий.

 

Салман Фарисил бувсун бур укунсса хIадис (мяъна): «Аллагьнан ﷻ нач шайссар каругу гьаз дурну хьхьичIун дургьуну Цайнна леххаву увкусса инсан цичIав къадуллуну пашман ан». (Тирмизи, Абу Давуд, Ибн Мажагь).

Хъунасса аьлимчу Ибну ХIажар Гьайтамил «Аль-Фатава́ аль-Фикьгьия аль-Кубра́» тIисса луттираву вай мукъурттил хIакъираву чивчуну бур: «Чакливу ягу чаклиха лархьхьусса эбадатирттаву личIаннин, цамур чIумал дуаь дуллалини кару хьхьичIун дугьаву суннатссар. Идавсил ﷺ мукун дугьайссия кару так гъарал чIа учаврил дуаьлуву тIутIима щак бакъа аьйкьуссар».

Чакливу акъасса чIумал дуаь дуллалиманан суннатссар кару хьхьичIун дугьаву, му ишираву Идавсил ﷺ ххуллу бувгьуну. Ванил хIакъиравусса хIадис бувсун бур кIиягу имамнал (Бухарил ва Муслимлул) ва цаймигу имамтурал щак бакъасса иснадирттайну. Гай хIадисирттаву бувчIин бувну бур Идавсил ﷺ заманнай мукунсса ишру (кару хьхьичIун гьаз дурну дуаь даву) цимилвагу хьушиву, хаснува гъарал чIа учайни ва цаймигу кIанттурдаву, "Аль-Мажмуъ" тIисса луттираву бувчIин бувсса куццуй.

Имам Нававил «Аль-мажму́ъ ШархI аль-Мугьаззаб» тIисса луттираву, дуаь даврил адаврая бусласисса кIанай чивчуну бур: «Дуаь даврил адавну ккаллиссар мубараксса чIунну ва дуаь кьамул шайсса кIантту хIисавравун ласаву, Кьиблалул чулинмай кIура баяву, кару хьхьичIун гьаз даву ва лажиндарайх дуккаву. Ялагу – баянсса чIуний чIа учаву, амма хъиннува лахъ къабувну».

Ялув чивчумунива жунма бувчIлай бур дуаь дуллалисса чIумал чара бакъа кару дугьан аьркиншиву дакъанугу, му хъанахъишиву Заннайн леххаву тIисса чIумал биттур дан аьркинссар адавну, дурну хъинсса давуну.

Буссар кару гьаз къадурну дуаь дайсса кIанттурдугу, масала, хутIба буллалисса имамнал, чаклил суждалуву дуаь дуллалиманал, «аттахIийятулул» хъиривсса дуаьлуву ва м.ц. хасъсса кIанттурдаву.

 

МухIаммад Султанов

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....