АцIва васият

АцIва васият

Аллагьу Тааьланал МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн гьан увссар халкьуннал тIул-тIабиаьт исвагьи дан, гай талихIрал ххуллийн буцин. Ганал мудан насихIат бувайсса бивкIссар цала чIаравминнахь дунияллул хъуслийн икрам баврия ва чурххан (наф-сиран) ччимуния арх бувцун, щаллуну Заннайн мютIи шияра тIий. Мукунсса ца бусала бувсун бур Идавсил ﷺ асхIаб Муаьз ибн Джабаллул. Ва хIадис имам АхIмадлул луттираву чивчуну буссар.

 

Муаьзлул увкуну бур: «МухIаммад Идавсил ﷺ ттухь ацIва аманат бувуна:

  1. Инава ивкIларчагу, ччучларчагу, так Аллагьнайн ﷻ икрам булува, ширк мабишав!
  2. Нитти-буттал увкумур буллалу, вила щарссания ягу хъуслия личIи хьун буюр буварчагума.
  3. ЦукунчIав чак макьабитав. Кьасттирай чак кьабивтма Заннал уруччавруцIа хьунтIиссар.
  4. Увччу уваймур махIачIав, му циняр духIин дакъашивурттал бакIри.
  5. Аллагьнайн ﷻ мютIину икIу, мютIи акъаманайн Заннал сси ликкайссар.
  6. Гъазаватрая малихъав, зуйнма душмантал ххявххукун, гикку халкь литIлай бухьурчагу.
  7. Вила лагма халкь ливтIуну най бухьурчагу, кьянкьашиву дува.
  8. Инара ляркъусса хъус кулпат-ран харж дулува.
  9. Вила кулпат тарбия бавриву танмихIгу ишла булува.
  10. Кулпат-оьрчIавун Заннаясса нигь дагьанмур бува.

 

Аьли Мусаев

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...