Чакру хъирив лахъайсса куц

Чакру хъирив лахъайсса куц

Кьасттирай чак чIумувату буккан битан цукунчIав ихтияр дакъассар. Шариаьтрал кьамул бувайсса багьана бакъана буккан битарча, му чак мугьлат бакъа хъирив лахъан аьркинссар. Шанан ивкIун, хъама бивтун ягу цамур оьзрулину ливчIмурдив гацIана хъирив къалавхъун, махъ лахъан битан бучIиссар, амма цалва бурж ччяни щаллу буваншиврул анаварну хъирив лахъарча хъинссар. Идавсил ﷺ увкуссар: «Хъама бивтун ягу шанай ливчIун чак ливчIманал дакIнин багьувкун бувача», –куну.

ЧIявусса чакру ливчIун бухьурча, хьхьичI-хъирив лахъавугу суннатссар: цал кIюрххил чак, яла ахттайн чак, яла махъмигу мукунма. Ахттакьунмай, ахтайн чак хъирив лахълай ухьурча, хьхьичI ахттайнмур хъирив лавхъун хъинссар, ахттакьунмунил чIун дуккавай дакъахьурча. ЧIун дуккавай духьурча, цал цила чIумалсса чак буван аьркинссар. Жяматрай буллай ухьурчарив, ахттакьун чак имамнал хъирив бувну, яла ахттайн чак хъирив лахъанссар, мукунма гаймигу.

ЛивчIсса чак хъирив лахъаврил личIийсса чIунгу дакъассар, бюхъайссаксса ччяни лахъан аьркинссар, та бухьурчагу. ЧIявусса цал аьрхIал хъирив лахъангу бучIиссар. Цащава циксса чакру ливчIривав тIий ухьурча, тти къаливчIхьунссар куну кьянкьану дакI дацIаннин хъирив лахъанссар. ХIатта фаризасса чакру хъирив къалавхъун бунува суннат чакру буллан къабучиссар тIисса аьлимталгу бур.

ХIадисраву увкуну бур: «Лахъисса хIаллай чакру кьабитлай, пикри бакъашиву дурну ивкIун, яла пашман хьуну хIакьсса тавбагу дурну, хъирив лахълай, циксса ливчIссарив къакIулну хъирив къалаявай ухьурча, ххамис хьхьуну ххюцIалла ракааьт чаклил дуванссар, гьарца АлхIамрал хъирив Кьулгьугу буклай. Яла му бувну къуртал хьувкун ттуршилва «асттагъфируллагь» учинссар. ИвчIаннин хъирив лахълай ивкIун, хъирив къалавхъна ливчIсса чакурдияту каффаратну бикIантIиссар му чак». ЛивчIсса чак хъирив къалавхъун ивчIарчарив, мунахлу цаманал буван къабучIиссар, мунай аьчIагу ялув дакъассар. Амма Аллагь Тааьланал багъишла къаитарча, мунил бунагьрава къауккайссар. Мукунманал гьарца чаклих ца-ца кIияма ягу бачIи ссахI къалмул булунссар тIиссагу бур мискинтуран, мунал кьадиртсса хъуслил шанма бутIул ца бутIуяту.

Ца савав дакъасса ссуннат чак личIарча, масала чаклил хьхьичIхъирив бувайсса ратибат кунмасса, эдрал чак кунмасса, зухIалул чак кунмасса, мигу хъирив лахъан суннатссар. Савав дусса суннат чакру тIурча хъирив къалахъайссар, масала баргъ-барз бугьаврил чак кунмасса, мизит хъун баврил суннат чак кунмасса.

«НасихIатуль-аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...