Лахъисса оьрму ччарча...

Лахъисса оьрму ччарча...

Исламрал диндалуву маччаминнащалсса арарду цIакь баврин хъунмасса кIану буллуну бур. Кьуръандалуву ва хIадисирттаву муних хъуннасса къулагъас дурну дуссар. ХIакьсса бусурманчунал буржри мудан цала гъанмаччаминнащал ххуйсса хIала-гьурттушиву цалагу дурурччуну, цайминнангу лахьхьин буван.

Гъанчунал дянивсса арарду лиян баву – му хъунмасса бунагьри. Укун чивчуну бур «Аль-Кабаир» тIисса, 70-ва хъун бунагьрая бусласисса луттираву. Бунагьирттал сияхIраву му бивхьуну бур урчIулчинмур кIанай, зуна баврияргума хьхьичI, цанчирча, зуна бувманал тавба дуварча, Аллагьнал ﷻ му багъишла итайнутIий.

ДакIнин бутанну МухIаммад Идавсил ﷺ цукун цIакь дувайсса диркIссарив гъанминнащалсса дахIаву. Цала маччаминнавасса цаппара мушриктал бунугу, дахIаву кьукьин къадувайсса диркIссар. Гайннащал ихтилат буллай, хъинсса мукъуйну Исламравун кIункIу бувайсса бивкIссар. Жунмагу лайкьссар Идавсия ﷺ эбрат ласун. Ласурча, Аллагьнаяту ﷻ чиригу биянтIиссар. Мухтажшиву дусса гъанчув ухьурча, ганал учиннин къаавцIуну, шайсса кумаг буван аьркинссар. «Ан-Нисаъ» тIисса Кьуръандалул суралул цалчинмур аятраву увкуну бур (мяъна): «Аллагьная ﷻ нигьа бувсун бикIияра ва гъанминнащалсса дахIаву кьукьин мадувари. ХIакьну Аллагьнан ﷻ чIалачIиссар зу дуллалимур».

МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «Лахъисса оьрму, хъус-маэшатравугу барачатшиву, имандалийсса бивкIу ччисса инсан Аллагьнаяту ﷻ нигьа увсун икIуча ва гъанминнащалсса арарду цIакь бувача».

Маччасса инсантурал дянив бувчIу-къабувчIу, къалмакъал хьуну, ххавххун бухьурча, вайми гъанчунал аьркинссар гай дакьил бувансса ххуллу, сант лякьин. Цивппа кьабитарча, ми щяйтIаннул канихьхьун лавгун, оьрмулухун ххавххунма личIан бюхъайссар. Цукун гужсса къаччан бикIаву духьурчагу, дакIурдивунсса къапу тIитIайсса кIула лякъин шайссар. МухIаммад Идавсил ﷺ цала душманну ивкIсса Абу Лагьаблущалсса дахIаву кьукьин къадурссар, га цала буттауссу унутIий. АсхIабтурал учайсса бивкIун бур: «Дунияллул ва ахиратрал хъиншиву – вищала ххавхманащал дакьаву давури, вичIатура зерххуманан дулавури, винма къаччан бикIан бувма багъишла итавури».

ХIасан аль-Басринал увкуссар: «Инсантурал цала элмулийн бувну аьмал баву кьадиртукун, ччаву так мазрай лирчIукун, гъанминнащалсса дахIаву лиян дуллан бивкIукун, миннайн Аллагьнал ﷻ нааьна диянтIиссар, дакIру мурчIи хьунтIиссар». Имам Абу-Лайслул увкуссар: «Инсаннал аьркинссар цала гъанмаччаминнащалсса арарду цIакь буллан, гайннан кумаг буллан: цадакьа бувну ягу укуна ялун увххун. Бюхълай бухьурча, арцуйну кумаг бувара, къахьурча канийну бувара, мугу къахьурча, минначIан булуххи. Архну ялапар хъанахъиминначIан чагъар чичара, бюхълай бухьурча, гайнначIангу насияра». ЦIанасса чIумал му захIматсса иш бакъар, гъанмий ххари буваншиврул телефондалувух оьвчин, СМС чичин бюхълай бур.

Гъанминнащалсса дахIаву дуруччавриясса пайдарду чIявуссар. Яла агьаммур – Аллагь ﷻ рязи шавури. Гъанми ххари бувайманал малаикталгу ххари буллалиссар, щяйтIан пашман буллалиссар. Мунал оьрмулуву барачатшиву гьарза хьунтIиссар, гъанминнал дянивсса ччаву гьарза хьунтIиссар, ливтIусса гъанчувнал рухIру ххари хьунтIиссар. Ца хIадисраву увкуну бур: «Яла хъинмур даву – бусурманчу ххари авури». Каъб аль-АхIбардул бувсун бур, Тавратраву чивчуну бушиву: «Аллагьная ﷻ нигьа увсун икIу, нитти-буттай цIими бува, маччаминнащал дахIаву дуручча». Жула дакIурдивун Аллагьнал ﷻ гъанминначIансса ччаву дутIиннав, цашиву дулуннав! Амин.

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...