Кулпат баврил адавру

Кулпат баврил адавру

Кулпат баврил адавру

Аллагьу Тааьланал инсантуран цалва неъмат ххишала буван, цалва наслугу ххишала буван, дуниялгу халкь-аьлам, инсантал бакъа къаличIан, цалва-цалва наслу-авладгу махъ бацIан инсантураву щар дуцаву дачин дурссар. ХьхьичIра-хьхьичI ХIава Адамлун щарну буллуну.

Утти мукун бухьувкун, щарсса дурцуну ядуван тIакьат (каши) дусса, мунин цайва ялувмур чурххал чулуха бикIу, нафакьа-кисватрал (дукиялул, лаххиялул) чулуха бикIу, гьарца ласнай щарсанин ялувсса хIукьукьру тIайла буккан бюхъайсса адиминал щарсса дуцаву суннатссар. Щарсса дуцавугу эбадатри, цалва чурх буруччин ниятрай дуцирча. Мунийну дингу, чурхгу, яругу буруччайссар, щяйтIаннул вас-васирттая уруччайссар, хIатта диндалул дачIи мунийну дуруччайссар. Щар дурцуманал ца чак ххирассар къадурцуманал мукъцIалванияр. Щар дурцусса ца кьини хъинссар азарда шинайсса эбадатнияр. Щар дурцукун, наслу гьарза шайссар. Наслу гьарза хьувкун, эбадат гьарза шайссар – яла хъунмур мурадгу мури.

ХIатта цаягу идавс щарсса къадурцусса къавхьуссар, Иса личIаннин. Муналгу ссаврунная ливккукун дуцинтIиссар. Идавстурал паччахIнал Расулуллагьналгу ﷺ пахру бувссар цалва уммат чIявушиврий. ЧIявушиврин сававгу щар дуцавур. ХIатта щар къадурцуна тIааьт-эбадатрахун машгъул хьунунияр дуцаву суннатссар. Мунийнусса мюнпатру чIявуссар: хъуслил мулкирал заллухъру хьуну, наслу махъ личIайссар, салихIсса авлад махъ личIарча, миннал дуаьлул барачат бияйссар, мюрщину буна ливтIуминная Кьиямасса кьини шафааьт бияйссар, къатлул, дукралул, даврил къуллугьру циняв цахунма къабагьайссар.

ХIасил, салихIсса щарсса бакIрайн дагьарча, мунийну тирханну, ххаришиву хъуннассар, диндалул кумаг хъунмассар, муниву мюнпатру чIявуссар. Аллагьнангу ﷻ, Идавсингу ﷺ щар дуцаву хъинну ччиссар. Кулпат гьарза шаврияту нигьа увсун, щарсса дуцаврияту махъунай машарача. Миннан ризкьи Аллагьнаяри ﷻ. Му ялагу Идавсил ﷺ суннат къабувгьумари.

Амма, ва заманнаву ласнайн щарсса мютIий дакъасса, нитти-буттайн авлад мютIий бакъасса пасикьтал, фажиртал (бунагькартал) чIяву хъанахъисса патратсса заманнавурив къадуцавура хъинни тIиссагу бур, аьсивсса уммат гьарза хъанай тIий, Ва заманнул тIабиаьтгу хъинну оьсса дуну тIий. Миннал тIабиаьтрай ссавур давугу, миннал хIукьукьру тIайла буккавугу, миннан ва заманнаву хIалалсса маэшат тIалав бавугу захIматну тIий. Миннал буруккинтту буллалавугу, хажалат ккюхIавугу, Аллагьнал ﷻ эбадатраяту машгъул авугу, чIяруну ми сававрайну цува бунагьралун агьлай тIий. ХIатта МухIаммад идавсил ﷺ увкуну бур: «Ца замана бучIантIиссар инсан цала щарсса-кулпат сававрайну гьалак хъанахъисса. Миннал мунай цайминнал куна касму къадаврий, хъус дакъашиврий аьйру дуллай, муналгу му яхI бивзун занай, захIмат буллай, хъус тIалав дуллай, цувагу цIуцIаву хьуну ивкIуну яла Кьиямасса кьини цалва агьлугу муттаэталну хьунтIисса, жун ххуллурду лахьхьин къабунни, мунал дурмур, дуллумур хIалалссаяв, хIарамссияв къакIула жун, канай, лахлай бивкIру, мунан дула Аллагь ﷻ жунссагу аьзаб, тIий дяъвикартал хьунтIисса». Му замана тти бувкIун бур.

Утти щар дурцуну, луттирал тIисса куццуй му ядангу хъинну захIматри. Му сававну чIявусса бунагьиртталун агьайссар. Щарсса дурцуну ядуван тIакьат дакъасса, ягу мунин цайва ялувсса хIукьукьру тIайла буккан кьудрат дакъасса, къадуцавриву маслихIат ххуй бивзсса адиминаннив къадуцаву хъинссар. Чурххал гьавас багьлай ухьурча зума дугьаврийну гъагъан буванссар. Зума дугьлайгу къагъавгъуну, зунарайн, оьккисса иширайн агьаврияту нигьачIий ухьурча, му чIумал дуцин ялувссар ци чулухатугу. Дуцин, ядуван кьуд-рат дусса унугу цува ца оьзру бусса ухьурчарив, хъунав хьусса уну, я къашавайнасса уну, муналгу дуцаву карагьатри.

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...