СситтучIа ссавур

СситтучIа ссавур

СситтучIа ссавур

Сси бизаву – инсаннал тIабиаьтравусса асаршинна дур. Сси къабизайсса инсан нажагьгу хьуна къаакьай. Къалмакъал хьусса чIумал цала цува угьан къавхьуну сси бизай. Аллагьнал рязишиву ччисса бусурманчунан аьркинссар сси бивзсса чIумал ссавур дуван. Мукунсса тIалавшинна дур жула диндалуву.

 

Хьхьури дакъасса балчан кунма итабавкьусса сси – щяйтIаннул ярагъри, инсан тIайласса ххуллия аччан уван ишла бувайсса. Жула лагма хъанахъимунихсса, чIаравминнал багьу-бизулухсса жула къулагъас – мугу ва дунияллий жуннасса ца экзаменни. Сси ита бакьирча, мунил жува Аллагь ﷻ Тааьланая ва инсантурая арх буллалиссару, цанчирча, къаччанбикIавурттал ва сситтул дурцIусса дакIниву Заннансса ва цIимилунсса кIану къаличIайссар.

Ссавур даву, аькьлулул дазурдава къабуккаву – мури жула диндалул тIалавшинна. Сси инсаннал вив къаличIайссар, му тIуллайн ва аьмалдайн кIура баяйссар. Мунияту, щяйтIан жуярва ххув хьун къабивтун, сси лещансса хIарачат буван аьркинссар.

Цукунсса тIааьндакъашиву хьурчагу, бусурманчунал мисал ва эбрат ласун аьркинссар яла узданманая – МухIаммад Идавсия ﷺ. ХIадисраву увкуну бур: «Гужма – му цайминнаяр ххув хьун бюхъайма акъарча, сситтучIа ссавур дурну цала цува угьан шаймари» (Бухари, Муслим).

Сси бивзманал чIявусса аьркин бакъасса махъру учин бюхъайссар. Цала мазрал бувсса балаллуя пашман къахъананшиврул, хьхьичIва-хьхьичI паракьатшиву, ссавур дуван аьркинссар. Сси бивзманан яла хъинмур – кьаагьавур, ссихI дакъашивур. Идавсил ﷺ увкуну бур: «Сси бизарча, кьаагьу. Сси бизарча, кьаагьу. Сси бизарча, кьаагьу» (АхIмад). Идавсил ﷺ вай махъру шамилва тикрал бувну бур, мунил агьамшиву ккаккан даншиврул.

Гьарца ишираву жунма лайкьссар Аллагьнайн ﷻ лабизаву. Сси щяйтIаннуя бухьувкун, миккугу Заннахь щяйтIаннуя буруччаву чIа учин аьркинссар. Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «ЩяйтIаннул инава оьмунийн кIункIу улларча, уруччаву Аллагьнахь ﷻ чIа уча» («Аль-Аъраф» суралул 200-мур аят).

Сулайман ибн Сурадлул увкуну бур: «На Идавсищал ﷺ усса чIумал, жул чIарав кIия инсан куннащал ку дяъван бивкIуна. Ца ия ятIул ивчуну, туннурдугу пурш лавхъун. Микку Идавсил ﷺ увкуна: "Ттун кIулли та инсан паракьат хьуншиврул учин аьркинсса махъру. Танал увкуссания: "Аоьзу би-Ллагьи мина-щайтIани-р-ражим", танал дакIнивусса сси буккантIиссия».

Цамур хIадисраву бувсун бур сси лещан бувайсса цамургу куц. Идавсил ﷺ увкуну бур: «Щин-бунугу сси бизарча, щяикIуча. Мукунгу сси къалещарча, утту ихьуча».

Ялагу ца кьяйда буссар Исламраву сси лещан бувайсса. ХIадисраву куну бур: «Щак бакъа, сси – щяйтIаннуяр бияйсса. ЩяйтIан цIарая ляхъан бувссар, цIу щинал лещан дайссар. Мунияту, сси бизайхту чаклин биссаву дувара» (Абу Давуд).

Аллагьнал ﷻ кабакьиннав иш багьсса чIумал Идавсил ﷺ насихIатру дакIний бивтун, сси лещан бан!

 

Аьбдуллагь Муслимов

 

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...