СситтучIа ссавур

СситтучIа ссавур

СситтучIа ссавур

Сси бизаву – инсаннал тIабиаьтравусса асаршинна дур. Сси къабизайсса инсан нажагьгу хьуна къаакьай. Къалмакъал хьусса чIумал цала цува угьан къавхьуну сси бизай. Аллагьнал ﷻ рязишиву ччисса бусурманчунан аьркинссар сси бивзсса чIумал ссавур дуван. Мукунсса тIалавшинна дур жула диндалуву.

 

Хьхьури дакъасса балчан кунма итабавкьусса сси – щяйтIаннул ярагъри, инсан тIайласса ххуллия аччан уван ишла бувайсса. Жула лагма хъанахъимунихсса, чIаравминнал багьу-бизулухсса жула къулагъас – мугу ва дунияллий жуннасса ца экзаменни. Сси ита бакьирча, мунил жува Аллагь ﷻ Тааьланая ва инсантурая арх буллалиссару, цанчирча, къаччанбикIавурттал ва сситтул дурцIусса дакIниву Заннансса ва цIимилунсса кIану къаличIайссар.

Ссавур даву, аькьлулул дазурдава къабуккаву – мури жула диндалул тIалавшинна. Сси инсаннал вив къаличIайссар, му тIуллайн ва аьмалдайн кIура баяйссар. Мунияту, щяйтIан жуярва ххув хьун къабивтун, сси лещансса хIарачат буван аьркинссар.

Цукунсса тIааьндакъашиву хьурчагу, бусурманчунал мисал ва эбрат ласун аьркинссар яла узданманая – МухIаммад Идавсия ﷺ. ХIадисраву увкуну бур: «Гужма – му цайминнаяр ххув хьун бюхъайма акъарча, сситтучIа ссавур дурну цала цува угьан шаймари» (Бухари, Муслим).

Сси бивзманал чIявусса аьркин бакъасса махъру учин бюхъайссар. Цала мазрал бувсса балаллуя пашман къахъананшиврул, хьхьичIва-хьхьичI паракьатшиву, ссавур дуван аьркинссар. Сси бивзманан яла хъинмур – кьаагьавур, ссихI дакъашивур. Идавсил ﷺ увкуну бур: «Сси бизарча, кьаагьу. Сси бизарча, кьаагьу. Сси бизарча, кьаагьу» (АхIмад). Идавсил ﷺ вай махъру шамилва тикрал бувну бур, мунил агьамшиву ккаккан даншиврул.

Гьарца ишираву жунма лайкьссар Аллагьнайн ﷻ лабизаву. Сси щяйтIаннуя бухьувкун, миккугу Заннахь щяйтIаннуя буруччаву чIа учин аьркинссар. Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «ЩяйтIаннул инава оьмунийн кIункIу улларча, уруччаву Аллагьнахь ﷻ чIа уча» («Аль-Аъраф» суралул 200-мур аят).

Сулайман ибн Сурадлул увкуну бур: «На Идавсищал ﷺ усса чIумал, жул чIарав кIия инсан куннащал ку дяъван бивкIуна. Ца ия ятIул ивчуну, туннурдугу пурш лавхъун. Микку Идавсил ﷺ увкуна: "Ттун кIулли та инсан паракьат хьуншиврул учин аьркинсса махъру. Танал увкуссания: "Аоьзу би-Ллагьи мина-щайтIани-р-ражим", танал дакIнивусса сси буккантIиссия».

Цамур хIадисраву бувсун бур сси лещан бувайсса цамургу куц. Идавсил ﷺ увкуну бур: «Щин-бунугу сси бизарча, щяикIуча. Мукунгу сси къалещарча, утту ихьуча».

Ялагу ца кьяйда буссар Исламраву сси лещан бувайсса. ХIадисраву куну бур: «Щак бакъа, сси – щяйтIаннуяр бияйсса. ЩяйтIан цIарая ляхъан бувссар, цIу щинал лещан дайссар. Мунияту, сси бизайхту чаклин биссаву дувара» (Абу Давуд).

Аллагьнал ﷻ кабакьиннав иш багьсса чIумал Идавсил ﷺ насихIатру дакIний бивтун, сси лещан бан!

 

Аьбдуллагь Муслимов

 

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...