Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

 

Инсантал чIявуну цивппа цайминнаха лащан буллан бикIай, цайминнал оьрмулул хъирив бацIлай, бавмур щихь-бунугу бусан анавар буккай. Гьарца инсаннан гъира бикIай цалва чIаравминная гъалгъа тIун, амма му хасиятрал инсан Алжаннуя махIрум уван бюхъайссар.

 

Цанма ккавкмур ва бавмур пикри къабувну гьарцаннахь бусласиманан кIулну бикIан аьркинссар цалва гъалгъа гъибатрайн кIура баен бюхъайшиву. Гъибатну ккаллиссар инсанная га цува чIурава акъасса чIумал тIааьн къабизансса махъ учаву.

Абу Гьурайраясса  хIадисраву увкуну бур: «Идавсил ﷺ цIувххуна: «Зун кIуллив гъибат ссайн учайссарив?» «Аллагьнан ﷻ ва Идавсин ﷺ ххуйну кIулссар», - куну бур асхIабтурал. «Гъибат – вила диндалул уссия ганан тIааьн къабизанмур учавур» – бувсун бур Идавсил ﷺ. «Бусласимур тIайласса бухьурчагурив?» – цIувххуну бур асхIабтурал. «Бусласимур тIайласса бухьурча – му гъибатри, щялмахъ бухьурча – бугьттанни (бакъу ялув бишаву)», - куну бур МухIаммад Идавсил ﷺ.

Гъибат баву Аллагьнал ﷻ лащан бувссар инсаннал дикI дукавриха. Кьуръандалуву бур укунсса аят (мяъна): «Куннал хъирив ку бацIлай диялдакъашивуртту ххал мадулларди, Кунная куннал оьккисса махъ маучари. Зун ччанссияв зула диндалул уссил дикI дукан? Мунил зул дакI оьзан дувайссархха» («Аль-ХIужурат» суралул 12-мур аят).

Вила чIарав цу-унугу гикку акъаманая оьккину гъалгъа тIисса чIумалгу ганацIун акьин ихтияр дакъассар, мугу бунагьраву гьурттушин даврин ккаллиссар. Инсаннал сий, узданшиву жула диндалуву хъинну лавайсса даражалий дирхьуну дур. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Цала диндалул уссил сий, узданшиву дурурччума Аллагьнал ﷻ уруччинтIиссар Кьиямасса кьини» (АхIмад, Тирмизи).

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Ламмамшиву (оьсса маз баву) зуна баврияр оьккисса бунагьри». Идавсихь ﷺ цIувххуну бур: «Цукунни маз баву зуна бавунияр оьсса бикIан бюхъайсса?» «Зуна бувма пашман хьуну Аллагьнахь ﷻ багъишла итаву чIа учирча, Аллагьнал ﷻ му багъишла итантIиссар. Цаманая тIааьн бакъасса махъ увкума тIурча, Аллагьнал ﷻ багъишла итантIиссар так ганал бугьтан-гъибат бувманал багъишла ивтун махъ» (ТIабарани).

Имам Бухарил ва Муслимул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву увкуну бур: «Ламмам Алжаннавун къаухантIиссар». Цаннал цаманая оьккисса махъ учирча, зарал ганан къахьунтIиссарча, так маз бувмананни хьунтIисса. Гьарца увкусса махъ малаикнал чивчуну, Кьиямасса кьини жаваб дулун увантIиссар. Та инсаннал багъишла къаитарча, цала хъинсса давурттал чири булун багьантIиссар. Чири бухлагарча, ганал бунагьру ванайн бичинтIиссар.

Мунияту, гъан-маччаминна-щал, дустуращал щябивкIсса чIумал ягу интернетраву щияту-бунугу ххуй бакъасса махъ учиннин ххуйну пикри бувара, хъама мабитари жаваб дулун багьантIишиву.

 

Аьбдуллагь Муслимов

 

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


Вихьлив оьрчIру ттуплий бувккунни

Вихьлив хьунни Ккуллал райондалий дарсирдайн мизитирттавун бучIайсса оьрчIал дянивсса футболданул турнир.   Ванил агьаммур мурад бия оьрчIал дянивсса дусшиву цIакь даву ва спортрах гъира бутаву. Турнирданул сиптачиталну бувккунни «Ккуллал райондалул жагьилтал» тIисса ккурандалул каялувчи...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...