Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

 

Инсантал чIявуну цивппа цайминнаха лащан буллан бикIай, цайминнал оьрмулул хъирив бацIлай, бавмур щихь-бунугу бусан анавар буккай. Гьарца инсаннан гъира бикIай цалва чIаравминная гъалгъа тIун, амма му хасиятрал инсан Алжаннуя махIрум уван бюхъайссар.

 

Цанма ккавкмур ва бавмур пикри къабувну гьарцаннахь бусласиманан кIулну бикIан аьркинссар цалва гъалгъа гъибатрайн кIура баен бюхъайшиву. Гъибатну ккаллиссар инсанная га цува чIурава акъасса чIумал тIааьн къабизансса махъ учаву.

Абу Гьурайраясса  хIадисраву увкуну бур: «Идавсил ﷺ цIувххуна: «Зун кIуллив гъибат ссайн учайссарив?» «Аллагьнан ﷻ ва Идавсин ﷺ ххуйну кIулссар», - куну бур асхIабтурал. «Гъибат – вила диндалул уссия ганан тIааьн къабизанмур учавур» – бувсун бур Идавсил ﷺ. «Бусласимур тIайласса бухьурчагурив?» – цIувххуну бур асхIабтурал. «Бусласимур тIайласса бухьурча – му гъибатри, щялмахъ бухьурча – бугьттанни (бакъу ялув бишаву)», - куну бур МухIаммад Идавсил ﷺ.

Гъибат баву Аллагьнал ﷻ лащан бувссар инсаннал дикI дукавриха. Кьуръандалуву бур укунсса аят (мяъна): «Куннал хъирив ку бацIлай диялдакъашивуртту ххал мадулларди, Кунная куннал оьккисса махъ маучари. Зун ччанссияв зула диндалул уссил дикI дукан? Мунил зул дакI оьзан дувайссархха» («Аль-ХIужурат» суралул 12-мур аят).

Вила чIарав цу-унугу гикку акъаманая оьккину гъалгъа тIисса чIумалгу ганацIун акьин ихтияр дакъассар, мугу бунагьраву гьурттушин даврин ккаллиссар. Инсаннал сий, узданшиву жула диндалуву хъинну лавайсса даражалий дирхьуну дур. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Цала диндалул уссил сий, узданшиву дурурччума АллагьналуруччинтIиссар Кьиямасса кьини» (АхIмад, Тирмизи).

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Ламмамшиву (оьсса маз баву) зуна баврияр оьккисса бунагьри». Идавсихь ﷺ цIувххуну бур: «Цукунни маз баву зуна бавунияр оьсса бикIан бюхъайсса?» «Зуна бувма пашман хьуну Аллагьнахьбагъишла итаву чIа учирча, Аллагьнал му багъишла итантIиссар. Цаманая тIааьн бакъасса махъ увкума тIурча, Аллагьнал багъишла итантIиссар так ганал бугьтан-гъибат бувманал багъишла ивтун махъ» (ТIабарани).

Имам Бухарил ва Муслимул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву увкуну бур: «Ламмам Алжаннавун къаухантIиссар». Цаннал цаманая оьккисса махъ учирча, зарал ганан къахьунтIиссарча, так маз бувмананни хьунтIисса. Гьарца увкусса махъ малаикнал чивчуну, Кьиямасса кьини жаваб дулун увантIиссар. Та инсаннал багъишла къаитарча, цала хъинсса давурттал чири булун багьантIиссар. Чири бухлагарча, ганал бунагьру ванайн бичинтIиссар.

Мунияту, гъан-маччаминна-щал, дустуращал щябивкIсса чIумал ягу интернетраву щияту-бунугу ххуй бакъасса махъ учиннин ххуйну пикри бувара, хъама мабитари жаваб дулун багьантIишиву.

 

Аьбдуллагь Муслимов

 

 

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...