Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

 

Инсантал чIявуну цивппа цайминнаха лащан буллан бикIай, цайминнал оьрмулул хъирив бацIлай, бавмур щихь-бунугу бусан анавар буккай. Гьарца инсаннан гъира бикIай цалва чIаравминная гъалгъа тIун, амма му хасиятрал инсан Алжаннуя махIрум уван бюхъайссар.

 

Цанма ккавкмур ва бавмур пикри къабувну гьарцаннахь бусласиманан кIулну бикIан аьркинссар цалва гъалгъа гъибатрайн кIура баен бюхъайшиву. Гъибатну ккаллиссар инсанная га цува чIурава акъасса чIумал тIааьн къабизансса махъ учаву.

Абу Гьурайраясса  хIадисраву увкуну бур: «Идавсил ﷺ цIувххуна: «Зун кIуллив гъибат ссайн учайссарив?» «Аллагьнан ﷻ ва Идавсин ﷺ ххуйну кIулссар», - куну бур асхIабтурал. «Гъибат – вила диндалул уссия ганан тIааьн къабизанмур учавур» – бувсун бур Идавсил ﷺ. «Бусласимур тIайласса бухьурчагурив?» – цIувххуну бур асхIабтурал. «Бусласимур тIайласса бухьурча – му гъибатри, щялмахъ бухьурча – бугьттанни (бакъу ялув бишаву)», - куну бур МухIаммад Идавсил ﷺ.

Гъибат баву Аллагьнал ﷻ лащан бувссар инсаннал дикI дукавриха. Кьуръандалуву бур укунсса аят (мяъна): «Куннал хъирив ку бацIлай диялдакъашивуртту ххал мадулларди, Кунная куннал оьккисса махъ маучари. Зун ччанссияв зула диндалул уссил дикI дукан? Мунил зул дакI оьзан дувайссархха» («Аль-ХIужурат» суралул 12-мур аят).

Вила чIарав цу-унугу гикку акъаманая оьккину гъалгъа тIисса чIумалгу ганацIун акьин ихтияр дакъассар, мугу бунагьраву гьурттушин даврин ккаллиссар. Инсаннал сий, узданшиву жула диндалуву хъинну лавайсса даражалий дирхьуну дур. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Цала диндалул уссил сий, узданшиву дурурччума Аллагьнал ﷻ уруччинтIиссар Кьиямасса кьини» (АхIмад, Тирмизи).

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Ламмамшиву (оьсса маз баву) зуна баврияр оьккисса бунагьри». Идавсихь ﷺ цIувххуну бур: «Цукунни маз баву зуна бавунияр оьсса бикIан бюхъайсса?» «Зуна бувма пашман хьуну Аллагьнахь ﷻ багъишла итаву чIа учирча, Аллагьнал ﷻ му багъишла итантIиссар. Цаманая тIааьн бакъасса махъ увкума тIурча, Аллагьнал ﷻ багъишла итантIиссар так ганал бугьтан-гъибат бувманал багъишла ивтун махъ» (ТIабарани).

Имам Бухарил ва Муслимул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву увкуну бур: «Ламмам Алжаннавун къаухантIиссар». Цаннал цаманая оьккисса махъ учирча, зарал ганан къахьунтIиссарча, так маз бувмананни хьунтIисса. Гьарца увкусса махъ малаикнал чивчуну, Кьиямасса кьини жаваб дулун увантIиссар. Та инсаннал багъишла къаитарча, цала хъинсса давурттал чири булун багьантIиссар. Чири бухлагарча, ганал бунагьру ванайн бичинтIиссар.

Мунияту, гъан-маччаминна-щал, дустуращал щябивкIсса чIумал ягу интернетраву щияту-бунугу ххуй бакъасса махъ учиннин ххуйну пикри бувара, хъама мабитари жаваб дулун багьантIишиву.

 

Аьбдуллагь Муслимов

 

 

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...