Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

Алжаннавун буххан къабитайсса хасият

 

Инсантал чIявуну цивппа цайминнаха лащан буллан бикIай, цайминнал оьрмулул хъирив бацIлай, бавмур щихь-бунугу бусан анавар буккай. Гьарца инсаннан гъира бикIай цалва чIаравминная гъалгъа тIун, амма му хасиятрал инсан Алжаннуя махIрум уван бюхъайссар.

 

Цанма ккавкмур ва бавмур пикри къабувну гьарцаннахь бусласиманан кIулну бикIан аьркинссар цалва гъалгъа гъибатрайн кIура баен бюхъайшиву. Гъибатну ккаллиссар инсанная га цува чIурава акъасса чIумал тIааьн къабизансса махъ учаву.

Абу Гьурайраясса  хIадисраву увкуну бур: «Идавсил ﷺ цIувххуна: «Зун кIуллив гъибат ссайн учайссарив?» «Аллагьнан ﷻ ва Идавсин ﷺ ххуйну кIулссар», - куну бур асхIабтурал. «Гъибат – вила диндалул уссия ганан тIааьн къабизанмур учавур» – бувсун бур Идавсил ﷺ. «Бусласимур тIайласса бухьурчагурив?» – цIувххуну бур асхIабтурал. «Бусласимур тIайласса бухьурча – му гъибатри, щялмахъ бухьурча – бугьттанни (бакъу ялув бишаву)», - куну бур МухIаммад Идавсил ﷺ.

Гъибат баву Аллагьнал ﷻ лащан бувссар инсаннал дикI дукавриха. Кьуръандалуву бур укунсса аят (мяъна): «Куннал хъирив ку бацIлай диялдакъашивуртту ххал мадулларди, Кунная куннал оьккисса махъ маучари. Зун ччанссияв зула диндалул уссил дикI дукан? Мунил зул дакI оьзан дувайссархха» («Аль-ХIужурат» суралул 12-мур аят).

Вила чIарав цу-унугу гикку акъаманая оьккину гъалгъа тIисса чIумалгу ганацIун акьин ихтияр дакъассар, мугу бунагьраву гьурттушин даврин ккаллиссар. Инсаннал сий, узданшиву жула диндалуву хъинну лавайсса даражалий дирхьуну дур. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Цала диндалул уссил сий, узданшиву дурурччума АллагьналуруччинтIиссар Кьиямасса кьини» (АхIмад, Тирмизи).

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Ламмамшиву (оьсса маз баву) зуна баврияр оьккисса бунагьри». Идавсихь ﷺ цIувххуну бур: «Цукунни маз баву зуна бавунияр оьсса бикIан бюхъайсса?» «Зуна бувма пашман хьуну Аллагьнахьбагъишла итаву чIа учирча, Аллагьнал му багъишла итантIиссар. Цаманая тIааьн бакъасса махъ увкума тIурча, Аллагьнал багъишла итантIиссар так ганал бугьтан-гъибат бувманал багъишла ивтун махъ» (ТIабарани).

Имам Бухарил ва Муслимул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву увкуну бур: «Ламмам Алжаннавун къаухантIиссар». Цаннал цаманая оьккисса махъ учирча, зарал ганан къахьунтIиссарча, так маз бувмананни хьунтIисса. Гьарца увкусса махъ малаикнал чивчуну, Кьиямасса кьини жаваб дулун увантIиссар. Та инсаннал багъишла къаитарча, цала хъинсса давурттал чири булун багьантIиссар. Чири бухлагарча, ганал бунагьру ванайн бичинтIиссар.

Мунияту, гъан-маччаминна-щал, дустуращал щябивкIсса чIумал ягу интернетраву щияту-бунугу ххуй бакъасса махъ учиннин ххуйну пикри бувара, хъама мабитари жаваб дулун багьантIишиву.

 

Аьбдуллагь Муслимов

 

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...