Ихтилатрал адав

Ихтилатрал адав

Ихтилатрал адав

Жулва лагма личIи-личIисса инсантал бур, гьарцамал дунияллух ва оьрмулух ургавугу цаманаха къалархьхьусса дур. Жува куннан ку бувчIиншиврул буссар так ца ххуллу – ихтилат баву.

 

Ца-ца чIумал инсантал гъалгъа буллан бикIай, ца мазрай бунугу, куннан ку къабувчIлай. ЛичIи-личIисса мазурдий гъалгъа тIутIими бигьанма куннан ку бувчIлачIисса кIанттурдугу шай. Мукунсса личIишиврул багьанагу – ихтилатраву дуруччин аьркинсса адав цавайннал дугьаву, вайминнал къадугьавур.

 

  1. Цаманал ихтилат бяличIан, кьукьин къабаву

Ганал бусласимур жунма кIулсса бухьурчагу, цал бусан итан, вичIи дишин аьркинссар. Ва кьяйда бугьан аьркинссар ихтилат щищал бухьурчагу: мюрщисса оьрчIащал, чIаххуращал, гъан-маччаминнащал, даврийсса хъунаманащал ва м.ц.

Масалларан, МухIаммад Идав-сичIан ﷺ инсан увкIсса чIумал, ганах ххуйну вичIи дишайва тIар, цала чIярусса чIун дакъахьурчагу. Жувагу Идавсия ﷺ мисал ласун аьркинссар. Му хъинну агьамссар аьркин дакъасса къалмакъаллу къахьуншиврул. Ихтилат кьукьин барча, инсаннан къаччан бикIан бюхъайссар. Цал-кIил хъама битарчагу, мудан ихтилат бяличIан буллалима щинчIав къаччиссар.

 

  1. Къулагъас даву

Инсаннащал гъалгъа тIисса чIумал ссавур дикIан аьркинссар. Жува чIявуну бусласимуних вичIи дихьлай бунува цайми иширттаха зун бикIару. Хаснува цIанасса чIумал жагьилтурал цащала инсан гъалгъа тIий унува, телефондалувун бурувгун, бусласимуних къулагъас къадайсса аьдат хьуну дур. Оьрмулул хъунимигу жагьилтураяр махъун багьлай бакъар. Му хъинну ххуй дакъасса тIулли, хаснува, нитти-буттал хьхьичI. Бюхъавай бусласиманайн лажинну щябивкIун, иттав бурувгун вичIи дихьлан аьркинссар.

 

  1. Бусласимур вив ласаву

Цанна агьамшиву дусса ихтилат буллалиманан цалва дакIнивумур вичIи дирхьуманан бувчIаву ччиссар. Ххуйну бувчIиншиврул жунма аьркинссар жува ганал кIанай бивхьуну, бусласимур жула дакIнивух гьан буван.

Бусласимур мяйжан буллалисса, суаллу булавугу ххуйсса ишри. Мукун инсаннан бувчIинтIиссар жунма ганал пикри ва дард агьамшиву.

 

  1. Ссавур даву

Зува халкьуннахь ци-бунугу бусан ччай бухьурча, къабучIиссар гайннан зухва вичIи дишин хъинну гъира бусса ххай бикIан, зунма му иш цуксса агьамсса бухьурчагу. Ва оьрмулуву личIи-личIисса инсантал хьуна бакьайссар. Буссар миннавух жуйнна ттиликI дутаймигу. Мугу жула хIал ххал бавур, оьрмулул ца экзаменни. КIай ялув чирчусса адавру дуруччирча жущава хьунтIиссар жулвагу чIаравминналгу оьрму чанссавагу бигьа бан. Инсан ххари шайссар цала бусласимуних къулагъас дуллай бушиву, гъира буну вичIи дихьлахьишиву чIалачIиний.

 

НурмухIаммад Изудинов

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...