Халкьуннан рахIмат

Халкьуннан рахIмат

Халкьуннан рахIмат

Чанссавагу МухIаммад Идавс ﷺ кIулсса, ганал оьр-мулия бавсса инсаннаща къабюхъайссар га къаххирану икIан. МухIаммад Идавсихри ﷺ дикIан аьркинсса яла гужмур ччавугу, эшкьигу, хIурматгу. Жунма ххирану бикIай жунма хъинбала буллалисса, хайр биян бусса инсантал. Цукунникьай къаххирану икIан МухIаммад ﷺ, Аллагьнал ﷻ циняв инсантуран, малаиктуран, жиндардин рахIматну тIайла увксса, цинявппагу инсантуран аьвамшивруя элмулийн, цIаннава чаннайн ххуллу тIивтIусса.

 

 

Вана хIакьинусса кьинигу, 1400 шин ларгун махъ, мунал аькьилшиврул бувцIусса мукъурттил чIявусса бусурман тарбия буллай. Жунма кIулли МухIаммад Идавсил ﷺ циксса инсантал мискиншивруя аваданшиврийн, нигьлия паракьатшиврийн, зулмулия аьдлулийн бувцуссарив, къанчурдиха къуллугъ бувайми Аллагьнайн ﷻ эбадат дуллали бувссарив. Нитти-буттаха, чIаххураха, мачча-гъанминнаха, дустураха хIурмат бан цикссаннан лахьхьин бувссарив. Ми гьарзад ва дунияллийсса Идавсил ﷺ барачатшивур. Ахиратравумур тIурча, хIадисраву бувсун бур, цинявппа инсантал аьрасатрал майданнив Аллагь Таьланал хIисав-суал дайдишиннин ялугьлай бавцIусса чIумал, миннан хъинну хъуннасса захIматшиву ва аьзав дикIантIиссар. Хъунисса даражарттайсса идавстал, малаиктал бикIантIиссар нигьа бувсун, цанма ци хьувивав тIий. Му чIумал цинявппагу инсантал жула МухIаммад ИдавсичIан ﷺ бучIантIиссар шафааьт, кумаг чIа тIий. Мунал шафааьтрайну чапуртурангума бигьашиву дикIантIиссар – миннангума аьзав бигьа дуллантIиссар. Мунияту Аллагь ﷻ Кьуръандалуву тIий ур Идавсихь ﷺ (мяъна): «Жу ина гьан уварду циняв халкьуннан рахIматну». Кьиямасса Кьини цинявппа инсантал идавстурачIан занантIиссар шафааьт чIа тIий. Цалчин Адам идавсичIан гьантIиссар. Мунал цаща къахьунтIиссар куну, НухI идавсичIан гьан бантIиссар. Ганалгу Ибрагьим идавсичIан гьан бантIиссар. Яла Муса ИдавсичIан, яла Эса идавсичIан гьан бантIиссар. Амма циняв идавстал «нафси, нафси» тIий цалвасса буллай бикIантIиссар. Ахирданийгу циняв халкь МухIаммад ИдавсичIан ﷺ бучантIиссар, ганахь шафааьт бува тIий. Микку МухIаммад Идавс ﷺ Аллагьнал ﷻ хьхьичI суждалин агьантIиссар. Аллагьу Тааьланал учинтIиссар: «БакI гьаз дува, чIа уча винма ччимур!» - куну. Идавсил ﷺ учинтIиссар: «Уммати́, уммати́, ттул уммат ххассал бува, Аллагь!» Аллагьнал ﷺ учинтIиссар: «Бува шафааьт, буххан бува вилва уммат Алжаннавун» – куну.

Цамур хIадисраву бур: «Кьиямасса Кьини Аллагьу Тааьланал циняв идавстуран цалва умматирттал чIарав хъунисса нурданул минбарду бацIан бантIиссар. Яла Аллагьнал ﷻ идавстурахь учинтIиссар: «Лахъияра минбардайн» - куну. Циняв идавстал лахъантIиссар, ца МухIаммад Идавс ﷺ личIаннин. Аллагьнал ﷻ ганахь цIуххинтIиссар: «На вин яла ххуймур минбар булав, ина мунийн циван къалавхъра?» - куну. Жула Идавсил ﷺ учинтIиссар: «На нигьа увсун ура, на мийн лахъарча, нава Алжаннавун лавгун, ттул уммат шафааьт бакъа къаличIан». Му чIумалгу Идавс ﷺ цалва уммат хъама къабитлай, мунил пикрилий икIантIиссар.

Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «Аллагьу Тааьланал ттун кIива неъмат буллунни, гайннувасса ца бувчIа куну. Цалчинмур зад – Аллагьнал ﷻ увкунни: "На вил умматрал бачIи хIисав-суал къабувну Алжаннавун буххан банна", кIилчинмургу – Аллагьнал ﷻ ттун шафааьт бансса каши дуллунни. На кIилчинмур язи бугьав, шафааьтрайну на бачIиннаяр чIявусса Алжаннавун тIайла буванна, яла́ бунагьру буми, яла заэвми ххассал банна».

Мукъйну жущава Идавсия ﷺ камилну бусан къабюхъантIиссар ва жува мунал ﷺ умматравасса бушивугу цуксса талихI буссарив ва дунияллий кIул бан щаллуну къабюхъантIиссар. Аллагьу Тааьланал жунна цала ХIабибначIансса ччаву дулуннав. Амин!

 

МухIаммад Расулов

 

 

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...