Халкьуннан рахIмат

Халкьуннан рахIмат

Халкьуннан рахIмат

Чанссавагу МухIаммад Идавс ﷺ кIулсса, ганал оьр-мулия бавсса инсаннаща къабюхъайссар га къаххирану икIан. МухIаммад Идавсихри ﷺ дикIан аьркинсса яла гужмур ччавугу, эшкьигу, хIурматгу. Жунма ххирану бикIай жунма хъинбала буллалисса, хайр биян бусса инсантал. Цукунникьай къаххирану икIан МухIаммад ﷺ, Аллагьнал ﷻ циняв инсантуран, малаиктуран, жиндардин рахIматну тIайла увксса, цинявппагу инсантуран аьвамшивруя элмулийн, цIаннава чаннайн ххуллу тIивтIусса.

 

 

Вана хIакьинусса кьинигу, 1400 шин ларгун махъ, мунал аькьилшиврул бувцIусса мукъурттил чIявусса бусурман тарбия буллай. Жунма кIулли МухIаммад Идавсил ﷺ циксса инсантал мискиншивруя аваданшиврийн, нигьлия паракьатшиврийн, зулмулия аьдлулийн бувцуссарив, къанчурдиха къуллугъ бувайми Аллагьнайн ﷻ эбадат дуллали бувссарив. Нитти-буттаха, чIаххураха, мачча-гъанминнаха, дустураха хIурмат бан цикссаннан лахьхьин бувссарив. Ми гьарзад ва дунияллийсса Идавсил ﷺ барачатшивур. Ахиратравумур тIурча, хIадисраву бувсун бур, цинявппа инсантал аьрасатрал майданнив Аллагь Таьланал хIисав-суал дайдишиннин ялугьлай бавцIусса чIумал, миннан хъинну хъуннасса захIматшиву ва аьзав дикIантIиссар. Хъунисса даражарттайсса идавстал, малаиктал бикIантIиссар нигьа бувсун, цанма ци хьувивав тIий. Му чIумал цинявппагу инсантал жула МухIаммад ИдавсичIан ﷺ бучIантIиссар шафааьт, кумаг чIа тIий. Мунал шафааьтрайну чапуртурангума бигьашиву дикIантIиссар – миннангума аьзав бигьа дуллантIиссар. Мунияту Аллагь ﷻ Кьуръандалуву тIий ур Идавсихь ﷺ (мяъна): «Жу ина гьан уварду циняв халкьуннан рахIматну». Кьиямасса Кьини цинявппа инсантал идавстурачIан занантIиссар шафааьт чIа тIий. Цалчин Адам идавсичIан гьантIиссар. Мунал цаща къахьунтIиссар куну, НухI идавсичIан гьан бантIиссар. Ганалгу Ибрагьим идавсичIан гьан бантIиссар. Яла Муса ИдавсичIан, яла Эса идавсичIан гьан бантIиссар. Амма циняв идавстал «нафси, нафси» тIий цалвасса буллай бикIантIиссар. Ахирданийгу циняв халкь МухIаммад ИдавсичIан ﷺ бучантIиссар, ганахь шафааьт бува тIий. Микку МухIаммад Идавс ﷺ Аллагьнал ﷻ хьхьичI суждалин агьантIиссар. Аллагьу Тааьланал учинтIиссар: «БакI гьаз дува, чIа уча винма ччимур!» - куну. Идавсил ﷺ учинтIиссар: «Уммати́, уммати́, ттул уммат ххассал бува, Аллагь!» Аллагьнал ﷺ учинтIиссар: «Бува шафааьт, буххан бува вилва уммат Алжаннавун» – куну.

Цамур хIадисраву бур: «Кьиямасса Кьини Аллагьу Тааьланал циняв идавстуран цалва умматирттал чIарав хъунисса нурданул минбарду бацIан бантIиссар. Яла Аллагьнал ﷻ идавстурахь учинтIиссар: «Лахъияра минбардайн» - куну. Циняв идавстал лахъантIиссар, ца МухIаммад Идавс ﷺ личIаннин. Аллагьнал ﷻ ганахь цIуххинтIиссар: «На вин яла ххуймур минбар булав, ина мунийн циван къалавхъра?» - куну. Жула Идавсил ﷺ учинтIиссар: «На нигьа увсун ура, на мийн лахъарча, нава Алжаннавун лавгун, ттул уммат шафааьт бакъа къаличIан». Му чIумалгу Идавс ﷺ цалва уммат хъама къабитлай, мунил пикрилий икIантIиссар.

Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «Аллагьу Тааьланал ттун кIива неъмат буллунни, гайннувасса ца бувчIа куну. Цалчинмур зад – Аллагьнал ﷻ увкунни: "На вил умматрал бачIи хIисав-суал къабувну Алжаннавун буххан банна", кIилчинмургу – Аллагьнал ﷻ ттун шафааьт бансса каши дуллунни. На кIилчинмур язи бугьав, шафааьтрайну на бачIиннаяр чIявусса Алжаннавун тIайла буванна, яла́ бунагьру буми, яла заэвми ххассал банна».

Мукъйну жущава Идавсия ﷺ камилну бусан къабюхъантIиссар ва жува мунал ﷺ умматравасса бушивугу цуксса талихI буссарив ва дунияллий кIул бан щаллуну къабюхъантIиссар. Аллагьу Тааьланал жунна цала ХIабибначIансса ччаву дулуннав. Амин!

 

МухIаммад Расулов

 

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...