Бунагьру багъишла битавриясса 5 хIадис

Бунагьру багъишла битавриясса 5 хIадис

Имам Муслимлул луттиравусса хIадисраву бувсун бур инсаннал бунагьсса тIул дайхту, ганал дакIниву ца лухIисса ттангъа шайссар, куну. Бунагьру чIяву хъанахъиссаксса дакI лухIи лаглан дикIайссар. Му куццуй инсан Аллагьная ﷻ, диндалия, ххуйсса инсантурая арх уцайссар. Тавба дурну, бувмуния пашман хьурча, лухIишиву лихлай дачайссар. Ва макьалалуву бусанну бунагьирттая марцI хьуншиврул дуккайсса цаппара дуаь-азкардая.

 

Чаклил хъирив азкарду

МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур» Гьарца чаклил хъирив 33-ва «СубхIа́на-Лла́гь», 33-ва «Аль-хIамду-ли-Лля́гь», 33-ва «Алла́гьу акбар» увкуну, хъирив «Ля́ иля́гьа илля́-Лла́ху, вахIдагьу́ ля́ шари́ка ля́гьу́, лягьуль-мульку ва лягьуль-хIамду ва гьува аьля́ кулли шайин кьади́р» учирча, мунал бунагьру Аллагьнал ﷻ багъишла битантIиссар, хьхьиривусса хьама кунма чIявусса бухьурчагу» (Муслим).

 

Кьинилун 100 зикри

ХIадисраву куну бур: «Гьарца кьини 100-ва вай махъру учайманан буссар чири ацIа лагъ тархъан увссаксса, ттуршва хъинбала бувссаксса, га кьини щяйтIаннуя урувччуну икIантIиссар, ттуршвахъул бунагь багъишла битантIиссар, мунияр хъинсса давугу дакъассар, так вай махъру ххишаласса учаву бакъасса. Ми махъругу: «Ля́ иля́гьа илля́-Лла́ху, вахIдагьу́ ля́ шари́ка ля́гьу́, лягьуль-мульку ва лягьуль-хIамду ва гьува аьля́ кулли шайин кьади́р» (аль-Бухари, Муслим)

 

Аьркин бакъасса калам барча

Идавсил ﷺ увкуссар: «Ца мажлисраву щяивкIун ссанчIав бакъасса ихтилатру бувманал гичча изаннин вай махъру учирча, мунал кIулну ягу къакIулну бувсса бунагьру багъишла битантIиссар: ««СубхIа́нака Алла́гьумма ва бихIамдика, ашгьаду ан ля́ иля́гьа илля́ анта, астагъфиру-ка ва ату́бу иляйка» (Тирмизи).

 

Акбар учайхту

Сяъд бин Абу-Вакьаслул бувсун бур укунсса хIадис: «Идавсил ﷺ увкуна: "Мизитрава азан (акбар) тIий баяйхту "Ашгьаду ан ля́ иля́гьа илля-Лла́гьу вахIдагьу ля́ шари́ка ля́гьу ва ашгьаду анна МухIаммадан аьбдугьу́ ва расу́люгьу. Радзи́ту би-Лля́гьи раббан ва би-МухIаммадин расу́лян ва биль-исля́ми динан" учирча, мунал бунагьру Заннал багъишла битантIиссар"» (Муслим).

 

Чаклин биссаву

Абу Гьурайрал бувсун бур: «Идавсил ﷺ цIувххуна: "Къааьркинссарав на зу тIайла буллан бунагьру багъишла битаймунин?" "Бува, я Аллагьнал ﷻ Идавс!" – увкуна асхIабтурал. "ЗахIматсса иширттавугу камилну, щаллуну чаклин биссаву, чIявуну мизитравун гьаву, ца чаклил хъирив гамуних ялугьлагьаву – мури хIакьсса кьянкьашиву"». (Муслим)

ТачIав Аллагь ﷻ хъама къаитайсса даражалийн жувагу бияннав. Амин!

 

 

Аьбдуллагь Аьлиев

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...