Нурдания лявхъуми

Нурдания лявхъуми

Малаиктал – Аллагьнал ﷻ ляличIисса нурдания ляхъан бувсса, аькьлу бусса махлукьатри. Гайннал инсаннал кунмасса чурх бакъассар. Малаиктал бушиву жунма кIул хьуссар Кьуръандалува ва МухIаммад Идавсил ﷺ бувсмунива – хIадисирттава.

 

Малаиктурал дукия къадукайссар, хIачIия къахIачIайссар, адимина– хъамитайпа куну личIи баву дакъассар, шагьват бакъассар, бунагь къабайссар, даин Аллагьнайн ﷻ эбадат даврихух лавгун буссар, ца лахIзалийссавагу цала эбадатрая гъапул къашайссар, так Заннал цанма амру бувмур биттур буллайри бусса. Малаиктал литIунтIиссар ва Кьиямасса кьини уттава бантIиссар.

Аьрщи ва ссавру малаиктурал дурцIуну дуссар, циксса буссарив так ца Заннан бакъа къакIулссар. Аллагьнал ﷻ кьудратрайну малаиктал инсаннал, хIайвантрал суратирттайн кIура баяйссар. Гьарца малаикнал цанма ккаккан бувсса амру, хIал, кIану буссар.

Цаппара малаиктурал цIарду:

  1. Жабраил (Джибриль) – Аллагьнал ﷻ Цала идавстурачIан вахIю (илгьам) биян бан гьан увайсса илчи.
  2. Микаил – дунияллий неъматру (гъарал, марххала, марч ва м.ц.) бачин байсса малаик.
  3. Израил (Азраиль) – бивкIулул малаик (малакул-мавт) – дунияллия гьан чIун хьуминнал рухI ласайма.
  4. Исрафил – Ахир-замана бучIайхту ва Кьиямасса кьини дияйхту сурданувун уф учинма.

Вай мукьагу яла хъуними малаикталли.

  1. Малик – Дужжагьрал каялувчи, гивусса низам дачин дурма.
  2. Ризван – Алжаннул каялувчи, гивусса малаиктурал бакIчи.
  3. Мункар ва Накир – гьаттаву инсаннахь суал буллантIисса малаиктал.
  4. Ракьиб ва Аьтид – хъинсса ва оьккисса аьмаллу чичлачисса, мудан инсаннащалсса малаиктал.

Вай бакъассагу, буссар инсантал буручлачисса малаиктал – хIафаза, Забаният – дужжагьраву аьзав дуллалисса малаиктал, Хазанатул жаннат – Алжаннавусса малаиктал, хIамалатул Аьрш – Аллагьнал ﷻ ляхъан дурмунива яла хъунмур – Аьрш ларсун нанисса малаиктал, кьурубийюн – Аллагьнал ﷻ цIа хъун дуллалисса малаиктал.

 

Аьли МухIаммадов

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...