Нурдания лявхъуми

Нурдания лявхъуми

Малаиктал – Аллагьнал ﷻ ляличIисса нурдания ляхъан бувсса, аькьлу бусса махлукьатри. Гайннал инсаннал кунмасса чурх бакъассар. Малаиктал бушиву жунма кIул хьуссар Кьуръандалува ва МухIаммад Идавсил ﷺ бувсмунива – хIадисирттава.

 

Малаиктурал дукия къадукайссар, хIачIия къахIачIайссар, адимина– хъамитайпа куну личIи баву дакъассар, шагьват бакъассар, бунагь къабайссар, даин Аллагьнайн ﷻ эбадат даврихух лавгун буссар, ца лахIзалийссавагу цала эбадатрая гъапул къашайссар, так Заннал цанма амру бувмур биттур буллайри бусса. Малаиктал литIунтIиссар ва Кьиямасса кьини уттава бантIиссар.

Аьрщи ва ссавру малаиктурал дурцIуну дуссар, циксса буссарив так ца Заннан бакъа къакIулссар. Аллагьнал ﷻ кьудратрайну малаиктал инсаннал, хIайвантрал суратирттайн кIура баяйссар. Гьарца малаикнал цанма ккаккан бувсса амру, хIал, кIану буссар.

Цаппара малаиктурал цIарду:

  1. Жабраил (Джибриль) – Аллагьнал ﷻ Цала идавстурачIан вахIю (илгьам) биян бан гьан увайсса илчи.
  2. Микаил – дунияллий неъматру (гъарал, марххала, марч ва м.ц.) бачин байсса малаик.
  3. Израил (Азраиль) – бивкIулул малаик (малакул-мавт) – дунияллия гьан чIун хьуминнал рухI ласайма.
  4. Исрафил – Ахир-замана бучIайхту ва Кьиямасса кьини дияйхту сурданувун уф учинма.

Вай мукьагу яла хъуними малаикталли.

  1. Малик – Дужжагьрал каялувчи, гивусса низам дачин дурма.
  2. Ризван – Алжаннул каялувчи, гивусса малаиктурал бакIчи.
  3. Мункар ва Накир – гьаттаву инсаннахь суал буллантIисса малаиктал.
  4. Ракьиб ва Аьтид – хъинсса ва оьккисса аьмаллу чичлачисса, мудан инсаннащалсса малаиктал.

Вай бакъассагу, буссар инсантал буручлачисса малаиктал – хIафаза, Забаният – дужжагьраву аьзав дуллалисса малаиктал, Хазанатул жаннат – Алжаннавусса малаиктал, хIамалатул Аьрш – Аллагьнал ﷻ ляхъан дурмунива яла хъунмур – Аьрш ларсун нанисса малаиктал, кьурубийюн – Аллагьнал ﷻ цIа хъун дуллалисса малаиктал.

 

Аьли МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...