Саргъунсса жяматрал гьану

Саргъунсса жяматрал гьану

ХIакьинусса кьини жяматраву ца яла агьамсса иш бур халкьуннаву адаврал даража ялавай багьаву. Хъиннува яргну му ашкара хьуну бур жагьилтурал дянив: хъуниминнал адав-хIурмат бакъашивруцIун, ттуршрахъул шиннардий хIурматрай бивкIсса аьлимтурал, щейхтурал цIардугу кьюкьин дуллали хьуну бур.

 

Адавравун духхайссар духIин, хIурмат, багьу-бизу, тIул-тIабиаьт – мури саргъунсса жяматрал аслу-гьану. Ттизаманнай хъанахъисса чIяруми къалмакъаллал, духIиндакъашиврул агьаммур савав – адаврайсса тарбия дакъашивур.

Адав –так багьу-бизулийну къуртал къашайссар, мунил инсаннал хасият сакин шавриву хъунмур кIану бугьлагьиссар, гьарцаманан чара бакъасса аьмаллу: хъиншиву, хIурмат бушиву, тIайлашиву, аьдлу бушиву, хIалимшиву, иминшиву, тарбия дуллалиссар.

Гьарцаманал цанма ччимур, дакIнин багьмур буллалисса жямат ва миллат хьхьичIунмай къабачинтIиссар, ялунгу, низам дакъа, начлива бувккун, цалва цивппа къабувгьуну, рувхIанийсса гьалакшивруйн бучIантIиссар.

Адаврал чIюлу бувайссар инсаннал оьрму, ганал хъинсса аьмал-хасият лагма-ялттуминнан ашкара шайссар, му халкьуннан ххира шайсар. Адав – бусурманчунал хъинсса гьалмахчури. Адав дума халкьуннан тачIав хъама къаитайссар, мудан хъинсса мукъуйну кIицI лагайссар, мунал кьимат мудан лахъссар.

Цаппараннан цавурасса диялдакъашивуртту хIисав къахъанай, яла салихIмину цала цивппа ккалли буллан бикIай. Инсаннан хьхьичIра-хьхьичI цалами диялдакъашивуртту чIаларча, адаврай оьрму бутангу лахьхьинтIиссар.

Жула хIарачат бикIай чIалачIин ххуй дуван: янна, машина, къатри ва м. ц., аммарив бусурманчунал тIабиаьт вай гьарзадраяр чIюлусса дикIан аьркинссар, мунал тIуллугу мукъурттияр кIуссар.

 

Оьмар МахIаммадов

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...