Саргъунсса жяматрал гьану

Саргъунсса жяматрал гьану

ХIакьинусса кьини жяматраву ца яла агьамсса иш бур халкьуннаву адаврал даража ялавай багьаву. Хъиннува яргну му ашкара хьуну бур жагьилтурал дянив: хъуниминнал адав-хIурмат бакъашивруцIун, ттуршрахъул шиннардий хIурматрай бивкIсса аьлимтурал, щейхтурал цIардугу кьюкьин дуллали хьуну бур.

 

Адавравун духхайссар духIин, хIурмат, багьу-бизу, тIул-тIабиаьт – мури саргъунсса жяматрал аслу-гьану. Ттизаманнай хъанахъисса чIяруми къалмакъаллал, духIиндакъашиврул агьаммур савав – адаврайсса тарбия дакъашивур.

Адав –так багьу-бизулийну къуртал къашайссар, мунил инсаннал хасият сакин шавриву хъунмур кIану бугьлагьиссар, гьарцаманан чара бакъасса аьмаллу: хъиншиву, хIурмат бушиву, тIайлашиву, аьдлу бушиву, хIалимшиву, иминшиву, тарбия дуллалиссар.

Гьарцаманал цанма ччимур, дакIнин багьмур буллалисса жямат ва миллат хьхьичIунмай къабачинтIиссар, ялунгу, низам дакъа, начлива бувккун, цалва цивппа къабувгьуну, рувхIанийсса гьалакшивруйн бучIантIиссар.

Адаврал чIюлу бувайссар инсаннал оьрму, ганал хъинсса аьмал-хасият лагма-ялттуминнан ашкара шайссар, му халкьуннан ххира шайсар. Адав – бусурманчунал хъинсса гьалмахчури. Адав дума халкьуннан тачIав хъама къаитайссар, мудан хъинсса мукъуйну кIицI лагайссар, мунал кьимат мудан лахъссар.

Цаппараннан цавурасса диялдакъашивуртту хIисав къахъанай, яла салихIмину цала цивппа ккалли буллан бикIай. Инсаннан хьхьичIра-хьхьичI цалами диялдакъашивуртту чIаларча, адаврай оьрму бутангу лахьхьинтIиссар.

Жула хIарачат бикIай чIалачIин ххуй дуван: янна, машина, къатри ва м. ц., аммарив бусурманчунал тIабиаьт вай гьарзадраяр чIюлусса дикIан аьркинссар, мунал тIуллугу мукъурттияр кIуссар.

 

Оьмар МахIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...