Саргъунсса жяматрал гьану

Саргъунсса жяматрал гьану

ХIакьинусса кьини жяматраву ца яла агьамсса иш бур халкьуннаву адаврал даража ялавай багьаву. Хъиннува яргну му ашкара хьуну бур жагьилтурал дянив: хъуниминнал адав-хIурмат бакъашивруцIун, ттуршрахъул шиннардий хIурматрай бивкIсса аьлимтурал, щейхтурал цIардугу кьюкьин дуллали хьуну бур.

 

Адавравун духхайссар духIин, хIурмат, багьу-бизу, тIул-тIабиаьт – мури саргъунсса жяматрал аслу-гьану. Ттизаманнай хъанахъисса чIяруми къалмакъаллал, духIиндакъашиврул агьаммур савав – адаврайсса тарбия дакъашивур.

Адав –так багьу-бизулийну къуртал къашайссар, мунил инсаннал хасият сакин шавриву хъунмур кIану бугьлагьиссар, гьарцаманан чара бакъасса аьмаллу: хъиншиву, хIурмат бушиву, тIайлашиву, аьдлу бушиву, хIалимшиву, иминшиву, тарбия дуллалиссар.

Гьарцаманал цанма ччимур, дакIнин багьмур буллалисса жямат ва миллат хьхьичIунмай къабачинтIиссар, ялунгу, низам дакъа, начлива бувккун, цалва цивппа къабувгьуну, рувхIанийсса гьалакшивруйн бучIантIиссар.

Адаврал чIюлу бувайссар инсаннал оьрму, ганал хъинсса аьмал-хасият лагма-ялттуминнан ашкара шайссар, му халкьуннан ххира шайсар. Адав – бусурманчунал хъинсса гьалмахчури. Адав дума халкьуннан тачIав хъама къаитайссар, мудан хъинсса мукъуйну кIицI лагайссар, мунал кьимат мудан лахъссар.

Цаппараннан цавурасса диялдакъашивуртту хIисав къахъанай, яла салихIмину цала цивппа ккалли буллан бикIай. Инсаннан хьхьичIра-хьхьичI цалами диялдакъашивуртту чIаларча, адаврай оьрму бутангу лахьхьинтIиссар.

Жула хIарачат бикIай чIалачIин ххуй дуван: янна, машина, къатри ва м. ц., аммарив бусурманчунал тIабиаьт вай гьарзадраяр чIюлусса дикIан аьркинссар, мунал тIуллугу мукъурттияр кIуссар.

 

Оьмар МахIаммадов

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...