ХIакьмур ххуллу

ХIакьмур ххуллу

ХIакьмур ххуллу

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадис буссар «Дунияллийсса оьрму бусурманчунал дуснакьри, чапурчунал Алжанни», – тIисса. Муъминчунан дунияллийсса оьрмулуву чIярусса захIматшивуртту хьуна дакьайссар. Гьарцаннан аьркинссар тIайлану Шариаьтрал ххуллийх бачин хIарачат буллан, чурх бунагьирттачIан кIункIу тIий бунугу. Хаснува, бунагьчитурал дянив агьсса чIумал муъминчунан хъиннува захIмат шайссар цува уруччин.

 

Гьарца бусурманчунал уссар шама душман: бунагьирттачIан кIункIу тIисса чурх (нафс); цавувасса щяйтIан ва лагма-ялттуминнавусса щяйтIан. Вай шамагу душманная ххассал хьун бюхъарча, мунивури инсаннал талихIгу бусса. Бусала бур ца хъунмасса даражалул вали́ цалва нафсращал мукьцIалла шинай талай ивкIссар тIисса. Мукун бухьувкун, жунма муниву хъиннува хIарачат бан аьркинни. МухIаммад Идавс ﷺ цалва асхIабтуращал ца гъазаватрая зана хьусса чIумал увкуссар: «Жува чIивисса гъазаватрая хъунмунин зана хьуссару». Ва хIадисрава жунма бувчIлай бур дяъвилул гъазаватнияр, цалва чурххащалсса, нафсращалсса гъазават лавайсса бушиву.

Аллагьнал ﷻ  халкь дунияллий ляхъан бувссар цахара эбадат дулланшиврул, мунийнуру жува хIайвантрая личIи шайсса, цанчирча, хIайвантран канан, шанан, ва цалва чурххан ччимур буллан бакъа къакIулнутIий. ХIакьинусса кьини жунма чIалай бур инсантуравухгу хIайвантрал даражалин багьсса чIяву хъанай бушиву. Лайкьсса куццуй оьрму бутаншиврул жунма аьркинссар тIайласса, иман дусса инсантурал ххуллу бувгьуну, миннал хъирив бачин. Аллагьу Тааьланал жунна бигьашиву даншиврул идавстал гьан бувну бур яла тIайламур дин – Ислам ларсун нанисса. Жунма тIайласса ххуллу ккаккан бувну, бусурманну ляхъан баврих Заннайн ﷻ  хъунмасса щукру буллан аьркинни. Цанчирча, ца пуланнал жунма ци-бунугу ца хъинбала барча, жува бикIару ганан бансса хъинбалалух луглай. Аллагьу Тааьланал жунма буллуссар кьимат бищун къашайсса неъматру: чурх, яру, вичIив, аькьлу, ссихI, оьрму ва цаймигу тамансса неъматру. Щукругу так ца мазрайну баву къагьассар, багьайкунсса щукру байссар Шариаьтрал ялуршиннарду биттур дуллай, Аллагьнал ﷻ  винма буллусса чурххал базурду бунагьирттая, хIараммуния буручлай.

Багьайкун щукру баншиврул чара бакъа диндалул кIулшивуртту ласун аьркинссар, цанчирча, кIулшиву дакъасса чIумал тIайлану эбадат дуван къашайнутIий. Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «Аллагьнал ﷻ  хъинбала бан ччиманан Исламрал кIулшивуртту дулайссар». Гьарца бусурманчунан, дукра кунна, чара бакъа элму лахьхьин аьркинссар. ЦIанасса чIумалгу жунма чIалай бур дин сан къадуллалисса, му къагьану цаймигу зия буллалисса инсантал. Ва дунияллий абадлий личIансса цучIав акъассар, мунияту, гьарца аькьлу бусса инсаннал пикри бан аьркинни, нава ивчIарча, ттущалва цукунсса аьмаллу лавсун гьантIиссара, куну. Хъинми аьмаллу ххишала хьун хIарачатгу бан аьркинни. Аллагьнал ﷻ  жухьхьунна оьсса аьмаллая арх буцансса тавпикь дулуннав! Амин.

 

Муса Каримов

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Ряхра зума

Шавваль – Рамазан зурул хъиривмур барзри. Му зурул цалчинмур кьини – Зума ритавал байрамрал кьини хъанахъиссар. Байрандалул кьини зума дугьангу къабучIиссар, хIарамссар. Мунил хъиривсса ряхва гьантлий дугьаву хъинссар, суннатссар.   Фаризасса зума дугьайсса Рамазан зурул хъирив...


Ккурандалул юбилей

Уттигъанну МахIачкъала-ливсса «Центр» тIисса ресторандалуву «Лакрансса диндалул кумаг» группалул 5 шинал юбилей кIицI лаглагисса мероприятие хьунни. Ва группа хасну лакрал миллатрансса хъиншиврул, хъинбалдарал ххуллийсса давуртту дуллан хIасул бувну бур ЧиркIайннал...


Танмалшиву – щяйтIаннуя

Ххирасса дустал, къааьйкьинссара хIакьинусса кьини жува цинявппагу курчIил ясир бувну буру учирчагу.   Байбихьулий цIуххин ччива, цири му цурда карчI куну? ХъунмурчIин карчI тIун бикIай ци дунугу даву дуван къаччисса, ягу гъира бакъасса чIумал. Мукунсса чIумал инсан уссар лагма-ялттуминнахь...


Суал-жаваб

ЧIявуну баяй имам Магьди уккавай уссар тIисса хаварду. Му имамная кутIану бусарча ччива. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Имам Магьдинал цIа ттул цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар, ганал буттал цIагу ттул буттал цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар». Имам Магьди икIантIиссар Идавсил ﷺ...


Аллагьнайн ﷻ таваккул бутаву

Таваккулданул мяъна КIулну бикIияра, таваккул – му паракьатшиву дакъасса гьалакшивур ва гьалакшиву дакъанурасса паракьатшивур. Мунил мяънагу – ина буллугъшиврухгу, мискиншиврухгу ца куццуй уругавур. Щаллуну Аллагьнайн ﷻ вихшала диша, вила оьрму Заннайн тапшур бува щак къаувкуну, му...