Аькьилсса бусаларду

Аькьилсса бусаларду

Аькьилсса бусаларду

БивкIулиясса хайр

Ца чIумал Мансур тIисса цIа дусса халифнал увкуну бур цала вазирнахь Рабиъ ибн Юнуслухь: «Ва дунияллий гьарзад ххуйсса дур, так ца оьшиву личIаннин. Му оьшивугу бивкIу бур», – куну. Рабиълул жаваб дуллуну дур: «Дунияллул щалла хъиншиву бивкIу бушивурихха!» – куну. Халиф махIаттал хьуну ур: «Му ци махъри! БивкIулия цукунсса хайр бикIан бюхъайссар?!» – тIий. Вазирнал бувчIин бувну бур: «БивкIу бакъассания, ина цIана халифну къаикIантIиссияв. Вияр хьхьичIсса халиф бивкIулул дунияллия гьан къаувссания, вин халифшиву къадулунтIиссия!», – куну.

Хъяврин аврий рязима

Аьбдуллагь ибн Оьмардул цала лагътал тархъан бувайсса бивкIун бур, ххювагу чак булларча, лях личIан къабувну, ялув бавцIуну. Му иш кIул шайхту, ганачIасса лагътал байбивхьуну бур чакру хъинну хIарачатрай Аьбдуллагьлул хьхьичI, ганан хIисав хьунну буллай, цивппагу тархъан бувансса умудрай. Му иш хIисав хьусса ца инсаннал увкуну бур: «Тай вичIасса лагътал чакру ккаккиялун буллай бур, тайннал дакIурдиву дакIнихтунусса Аллагьнайн ﷻ мютIишиву дакъар», – куну. Аьбдуллагьлул укунсса жаваб дуллуну дур: «Чак баву – Аллагьнал ва ﷻ инсаннал дянивсса ишри. Ми иширттаву тайннал на хъяврин уварча, на рязиссара хъяврин увману икIан».

Танмалсса лагъ

Аьли-асхIаб ибн АбутIалиблул цала лагънайн оьвкуну бур, амма ганал жаваб къадуллуну дур. Аьлил ялагу оьвкуну бур, къуллугъчирив цанма чIу къабавсса куна утту ивхьуну ивкIун ур. Яла Аьли-асхIаб цува лавгун ур къуллугъчиначIан: «Да, вин баллай бакъарив на вийна оьвтIий ушиву!» «Ттун баллай бияча, амма на курчIил хъанай уссияв шичча изан, ина ттунма танмихI къабантIишиву кIулну», – тIайлану бувсун бур къуллугъчинал. Микку Аьли-асхIаблул увкуну бур: «Насу вина ччинийн, ина Аллагьнал ﷻ цIаний тархъан ивтссарача!» – куну.

Аллагьнан ﷻ чIалачIиссар

КIилчинма халиф Оьмар ибн Хаттаб духсса яннагу ларххун гьанттайнай уккайсса ивкIун ур шагьрулувун, инсантал ци дуллай, ссаха зий бурив ххал буван. Ца чIумал му най ивкIун ур накI дахлай маэшат буллалисса хъамитайпалул къатлул чIарах. Къатлул чIираха мунан бавну бур ганил цила душнищал гъалгъа тIисса чIу. Ниттил увкуну бур: «Бачу вай накIливух щин хIала дуваннуча», – куну. «Мукун дуллан халифнал ихтияр къадуллунни, къадагъа дирхьунни!», – увкуну бур душнил. «Яр ва чIалсса чIумал халифнан кIул къашайссарча, жува мунан чIалай за бурув, хIала дува щин!», – буюр бувну бур ниттил. Душнил увкуну бур: «Халифнан къаккаккарчагу, Аллагьнан ﷻ чIалачIиссару!» Душнил увкусса мукъурттий дакI даркьуну, Оьмар-асхIабнал га душ цала арснан бувцуну бур. Миннал наслулия увну ур «ххюлчинма халиф» тIисса цIанин лайкь хьусса Оьмар ибн Аьбдулаьзиз.

ХIАДУР БУВССАР МУСЛИМ АЬБДУЛЛАЕВЛУЛ

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...