Хъиривппа-хъиривсса махъру

Хъиривппа-хъиривсса махъру

Идавсил ﷺ хIадисраву увкуну бур: «Инсаннал бивкIу мунал оьрмулуха лавхьхьуну бикIантIиссар». Ва хIадисрал мяънагу – инсан ухьурча цала оьрму бутлай ссалчIав пикри бакъа, Аллагь ﷻ хъама ивтун, мува куццуй оьрмулува гьангу бюхъайссар; Аллагьнайн ﷻ мютIисса, эбадатрай даим хъанахъисса инсанналмур ахир ххуйсса шайссар.

 

Ца мизитрал имамнал укунсса хавар бувсуна. Цув имамну зузисса мизитравун гьарца чаклийн учIайсса ивкIун ур ца хъунав хьусса адимина. Цала оьрмулух ва къашайшиврух къаурувгун, хьхьичIсса ххуттаву авцIуну чак бувайсса бивкIун бур.

Имам буслай ур: «Ца кьини чак бувну дахьва «салам» булайхту, чаклил хъиривсса азкар-дуаьртту дуккиннинвагу къаавцIуну, му къужа ттучIан гъан хьуну увкуна: «ХIурмат бусса имам, ттухь Исламравасса ци-бунугу буси, на цайминнангу лахьхьин буллан ччай урача». На гьанавиххи хьуну, утти ванахь цири бусайсса тIий уссияв. Му чIумал Аллагьнал ﷻ цIимилийну ттун дакIнин багьуна укунсса хIадис: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил аьзим». Къужлул вай махъру ялагу кIила-шамилва тикрал бува увкуна. Яла «Гьар, утти ттун му хIадис дакIний ливчIунни», – куну ивзун авчуна. Чак бувну махъ мизитравусса халкь ганачIан гъан хъанай, цIуллу-сагъшиву цIухлай бия. Гьарцаннахь жавабран къужлул учайва: «Вин кIуллив МухIаммад Идавсил ﷺ увкушиву: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил-аьзим».

Му куццуй, цана хьуна авкьуманахь къужлул му хIадис бусайва. Шавай зана хьувкун, мунал цала кулпатрал агьулданухьгу му бувсун бия. ЦачIанма хъамал бучIайхтугу мунал учайсса бивкIун бур: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил-аьзим».

Идавсил ﷺ увкуссар: «Хъинмунил ххуллийн халкь тIайла бувайма, хъинмур бувайма кунассар». Ва къужлул дакIнивунгу га хIадисрал гужсса асар биян бувну бивкIун бур.

Ца чIумал му къужа хъинну къашавай хьуну, шанийн агьну ивкIун ур. Гъанминнал оьвкуну бур духтурнайн, увцуну ур азарханалийн. Микку цайна цува учIан увну ур. Къужлул яругу тIивтIуну, духтурнайн оьвкуну бур: «Да, ацIу вихьва ца хIадис бусаннача, МухIаммад Идавсил ﷻ увкуссар: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил-аьзим». Ва хIа-дисгу бувсун, къужлул яру лавкьуну бур, мунияр махъ мунал рухI дуллуну дур. Мунал махъва-махъ увкумур хьуну бур Аллагьнаха ﷻ цIа дуллалисса махъру.

Ва хавар жунмасса насихIатри. Ванил жунма бувчIин буллалиссар оьрмулуву ци ххирану бурув, муниха лархьхьусса ахиргу дикIантIишиву. Жула ахир – Кьиямасса кьини Аллагьнал ﷻ хьхьичI бацIан бувантIисса тагьарди.

Мунияту, пикри буван аьркинни, хIадурну бурув жува ва панасса дунияллул хъиншивурттах абадлийсса ахиратрал неъматру баххана буван.

 

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Заннал неъмат

Гьарца кьини инсан хьуна акьлай ур микробирттащал. Гайннуву чансса бакъар цIуцIавуртту, азарду сукку дувайссагу. Мукунсса микроорганизмардащал талан Аллагь Тааьланал ляхъан дурну, инсаннал чурххаву дирхьуну дур иммунитет.   Ттизаманнул хъиривлаявурттайн бувну, дунияллийсса халкьуннава...


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...


Ссавур дуван кумаг баймур

Идавсил ﷺ жунна ккаккан дурну дур ссавур дуван кумаг байсса азкар-дуаьртту: «КIюрххил чаклил хъирив ацIра дуаь дурккуманая Аллагь ﷻ рязи хьунтIиссар, Аллагьнал ﷻ му инсан уруччинтIиссар, миннувасса ххюра дунияллийсса оьрмулухассар, гайми ххюра ахиратраяссар.   «ХIасбия-Ллагьу...


Мубараксса барз

Рамазан зурул даража Рамазан зурул хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьу дуркIукун, Алжаннул хьулурду тIивтIуну, му барз гьаннин къалакьайссар. Дуржагьрал хьулурду лавкьуну, му барз гьаннин къатIитIайссар. ЩяйтIантал байщун бувайссар, иблислуй къатIа бишайссар. ЛивтIумий ххари шайссар, уттавамий рахIат...


Аллагьнал ﷻ рязишиву

Аллагь цаятува рязи хьуну къаччисса бусурманчу акъахьунссар, цанчирча инсаннал талихI мунивур бусса. Мунияту жува хIарачат бувару хъинсса тIуллу, хъинбаларду буллан. Шикку кIицI лаганну Аллагь Тааьланан ххирасса 10 аьмал.   Оьмур лиххан байсса хъинбала. Идавсил ﷺ увкуну бур:...