Хъиривппа-хъиривсса махъру

Хъиривппа-хъиривсса махъру

Идавсил ﷺ хIадисраву увкуну бур: «Инсаннал бивкIу мунал оьрмулуха лавхьхьуну бикIантIиссар». Ва хIадисрал мяънагу – инсан ухьурча цала оьрму бутлай ссалчIав пикри бакъа, Аллагь ﷻ хъама ивтун, мува куццуй оьрмулува гьангу бюхъайссар; Аллагьнайн ﷻ мютIисса, эбадатрай даим хъанахъисса инсанналмур ахир ххуйсса шайссар.

 

Ца мизитрал имамнал укунсса хавар бувсуна. Цув имамну зузисса мизитравун гьарца чаклийн учIайсса ивкIун ур ца хъунав хьусса адимина. Цала оьрмулух ва къашайшиврух къаурувгун, хьхьичIсса ххуттаву авцIуну чак бувайсса бивкIун бур.

Имам буслай ур: «Ца кьини чак бувну дахьва «салам» булайхту, чаклил хъиривсса азкар-дуаьртту дуккиннинвагу къаавцIуну, му къужа ттучIан гъан хьуну увкуна: «ХIурмат бусса имам, ттухь Исламравасса ци-бунугу буси, на цайминнангу лахьхьин буллан ччай урача». На гьанавиххи хьуну, утти ванахь цири бусайсса тIий уссияв. Му чIумал Аллагьнал ﷻ цIимилийну ттун дакIнин багьуна укунсса хIадис: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил аьзим». Къужлул вай махъру ялагу кIила-шамилва тикрал бува увкуна. Яла «Гьар, утти ттун му хIадис дакIний ливчIунни», – куну ивзун авчуна. Чак бувну махъ мизитравусса халкь ганачIан гъан хъанай, цIуллу-сагъшиву цIухлай бия. Гьарцаннахь жавабран къужлул учайва: «Вин кIуллив МухIаммад Идавсил ﷺ увкушиву: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил-аьзим».

Му куццуй, цана хьуна авкьуманахь къужлул му хIадис бусайва. Шавай зана хьувкун, мунал цала кулпатрал агьулданухьгу му бувсун бия. ЦачIанма хъамал бучIайхтугу мунал учайсса бивкIун бур: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил-аьзим».

Идавсил ﷺ увкуссар: «Хъинмунил ххуллийн халкь тIайла бувайма, хъинмур бувайма кунассар». Ва къужлул дакIнивунгу га хIадисрал гужсса асар биян бувну бивкIун бур.

Ца чIумал му къужа хъинну къашавай хьуну, шанийн агьну ивкIун ур. Гъанминнал оьвкуну бур духтурнайн, увцуну ур азарханалийн. Микку цайна цува учIан увну ур. Къужлул яругу тIивтIуну, духтурнайн оьвкуну бур: «Да, ацIу вихьва ца хIадис бусаннача, МухIаммад Идавсил ﷻ увкуссар: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил-аьзим». Ва хIа-дисгу бувсун, къужлул яру лавкьуну бур, мунияр махъ мунал рухI дуллуну дур. Мунал махъва-махъ увкумур хьуну бур Аллагьнаха ﷻ цIа дуллалисса махъру.

Ва хавар жунмасса насихIатри. Ванил жунма бувчIин буллалиссар оьрмулуву ци ххирану бурув, муниха лархьхьусса ахиргу дикIантIишиву. Жула ахир – Кьиямасса кьини Аллагьнал ﷻ хьхьичI бацIан бувантIисса тагьарди.

Мунияту, пикри буван аьркинни, хIадурну бурув жува ва панасса дунияллул хъиншивурттах абадлийсса ахиратрал неъматру баххана буван.

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


Лак Муфтийнащал хьунабавкьунни

Дагъусттаннал Муфтий щейх АхIмад -хIажи Аьбдуллаев хьунаавкьунни Лакрал райондал вакилтуращал ва имамтуращал. Лакрал райондалул администрациялул бакIчи Зураб Куччаевлун тIайлабацIу чIа тIий, Муфтийнал кIицI лавгунни чIярусса шиннардий райондалул бакIчину зий ивкIсса Юсуп МахIаммадовлул район...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...