Хъиривппа-хъиривсса махъру

Хъиривппа-хъиривсса махъру

Идавсил ﷺ хIадисраву увкуну бур: «Инсаннал бивкIу мунал оьрмулуха лавхьхьуну бикIантIиссар». Ва хIадисрал мяънагу – инсан ухьурча цала оьрму бутлай ссалчIав пикри бакъа, Аллагь ﷻ хъама ивтун, мува куццуй оьрмулува гьангу бюхъайссар; Аллагьнайн ﷻ мютIисса, эбадатрай даим хъанахъисса инсанналмур ахир ххуйсса шайссар.

 

Ца мизитрал имамнал укунсса хавар бувсуна. Цув имамну зузисса мизитравун гьарца чаклийн учIайсса ивкIун ур ца хъунав хьусса адимина. Цала оьрмулух ва къашайшиврух къаурувгун, хьхьичIсса ххуттаву авцIуну чак бувайсса бивкIун бур.

Имам буслай ур: «Ца кьини чак бувну дахьва «салам» булайхту, чаклил хъиривсса азкар-дуаьртту дуккиннинвагу къаавцIуну, му къужа ттучIан гъан хьуну увкуна: «ХIурмат бусса имам, ттухь Исламравасса ци-бунугу буси, на цайминнангу лахьхьин буллан ччай урача». На гьанавиххи хьуну, утти ванахь цири бусайсса тIий уссияв. Му чIумал Аллагьнал ﷻ цIимилийну ттун дакIнин багьуна укунсса хIадис: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил аьзим». Къужлул вай махъру ялагу кIила-шамилва тикрал бува увкуна. Яла «Гьар, утти ттун му хIадис дакIний ливчIунни», – куну ивзун авчуна. Чак бувну махъ мизитравусса халкь ганачIан гъан хъанай, цIуллу-сагъшиву цIухлай бия. Гьарцаннахь жавабран къужлул учайва: «Вин кIуллив МухIаммад Идавсил ﷺ увкушиву: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил-аьзим».

Му куццуй, цана хьуна авкьуманахь къужлул му хIадис бусайва. Шавай зана хьувкун, мунал цала кулпатрал агьулданухьгу му бувсун бия. ЦачIанма хъамал бучIайхтугу мунал учайсса бивкIун бур: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил-аьзим».

Идавсил ﷺ увкуссар: «Хъинмунил ххуллийн халкь тIайла бувайма, хъинмур бувайма кунассар». Ва къужлул дакIнивунгу га хIадисрал гужсса асар биян бувну бивкIун бур.

Ца чIумал му къужа хъинну къашавай хьуну, шанийн агьну ивкIун ур. Гъанминнал оьвкуну бур духтурнайн, увцуну ур азарханалийн. Микку цайна цува учIан увну ур. Къужлул яругу тIивтIуну, духтурнайн оьвкуну бур: «Да, ацIу вихьва ца хIадис бусаннача, МухIаммад Идавсил ﷻ увкуссар: «Буссар кIива махъ, Аллагьнан ﷻ ххирасса, зумух ласун бигьасса, Мизан-цинцилттай кIусса: «СубхIаналлагьи ва бихIамдигьи, субхIаналлагьил-аьзим». Ва хIа-дисгу бувсун, къужлул яру лавкьуну бур, мунияр махъ мунал рухI дуллуну дур. Мунал махъва-махъ увкумур хьуну бур Аллагьнаха ﷻ цIа дуллалисса махъру.

Ва хавар жунмасса насихIатри. Ванил жунма бувчIин буллалиссар оьрмулуву ци ххирану бурув, муниха лархьхьусса ахиргу дикIантIишиву. Жула ахир – Кьиямасса кьини Аллагьнал ﷻ хьхьичI бацIан бувантIисса тагьарди.

Мунияту, пикри буван аьркинни, хIадурну бурув жува ва панасса дунияллул хъиншивурттах абадлийсса ахиратрал неъматру баххана буван.

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Аллагьнайн ﷻ таваккул бутаву

Таваккулданул мяъна КIулну бикIияра, таваккул – му паракьатшиву дакъасса гьалакшивур ва гьалакшиву дакъанурасса паракьатшивур. Мунил мяънагу – ина буллугъшиврухгу, мискиншиврухгу ца куццуй уругавур. Щаллуну Аллагьнайн ﷻ вихшала диша, вила оьрму Заннайн тапшур бува щак къаувкуну, му...


ЩяйтIан бахIаймур

Бюхттулсса Аллагь тIий ур (мяъна): «Я Идавс, Кьуръан буклай айишиннин чIа уча Аллагьнахь, инава щяйтIаннуя уручча куну: «Аьузу би-Ллагьи мина-шшайтIани-р-раджим» увкуну, цилгу мяъна хъанахъисса – «на Аллагьнахь ﷻ чIа тIий ура щяйтIаннул оьсса тIуллая уручча тIий нава,...


“Хайр бакъасса инсантал...”

Инсаннал дакIнил азардавасса ца азар – дакIхъуншивури. Му чIалан дикIайссар, инсантурал тIимур сан къабаврийну. ДакIхъуншиврул дайдихьу – цува цайминнаяр лахъну чIалачIаву. Му иширайн Идавсил ﷺ увкуссар: «КъауххантIиссар Алжаннавун чанссарагу дакI хъун дувайма». Му...


Лайлатул-Кьадрилул хьхьу

АцIния кIивагу зурдардиву яла ххирамур, даража лаваймур – Рамазан барзри. Мунил хьхьурдардива яла ххирамур хьхьугу – Лайлатул-Кьадрилул хьхьури.   Мугу Рамазан зуруй цумур хьхьу дуссарив мяйжанну къакIулссар. Куннал хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьури тIар, куннал ацIния арулку хьхьури...


Мюнпатсса дуаьрду

Мудан заралунния бурувччуну бикIаншиврул   КIюрххил ва гьанттайннай шамилла дуккайссар ва дуаь: باسْمِ اللَّهِ الَّذي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأرْضِ وَلا في السَّماءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمٌ «БисмиЛля́гьи ллязи́ ля́ язурру мааьсмигьи́ шай’ун филь-арзи ва ля́...