Аькьилсса бусаларду

Аькьилсса бусаларду

Аькьилсса бусаларду

Кьамулсса дуаь

Маккалив хIажитал бивкIун бур Кяъбалул лагма лавгун дуаьртту дуллай. Гайннавух ивкIун ур ца туркман адимина, укунсса кIанай ци дуаь дайссарив, ци учайссарив къакIулну, бан-бит бакъа, пашман хьуну.

Цала къавкъиншиврул ва бюхъу бакъашиврул къума лавгун, Заннайн лаизлан ивкIун ур: «Я Рабби, я Аллагь! Вин кIулссар на цукун бюхъу-каши дакъасса, заэвсса инсан уссарав! Вай циняв хIажитал ци чIа тIий бухьурчагу, нагу Вихь мува му чIа тIиссара!» Мунияр махъ ца салихIсса адиминан макIра ккавккун бур га туркман адиминал дуаь кьамул даврил барачатрайну цинявннал ХIаж кьамул хьушиву.

Аькьлу буманан ва бусалалува бувчIин аьркинссар пасихIсса аьраб мазрай гьарцаннан бизар хьунну, лахъину дурсса дуаьлия мюнпат къахьунтIишиву, дакI Занная архну, гъафлатраву духьурча. Увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ лабизлази дакI хъун къадурну, яла лагьманал, аскиманал, яхI гъавгъманал мазрай. ПасихIшиву ккаккан дуллай дуаьрду лахъи мадулларди». ХьхьичIазаманнайсса аьрифтурал (Аллагь ﷻ кIул шаврил даражалийн бивминнал) халкьуннал дянив дуккайсса дуаь арулва калималуяр лахъи къадайсса диркIссар. Цувалуний дуллалимур дуаь личIири.

 

Заннал кьудрат ва цIими

Ца кьини Ибрагьим Ибн Адгьам жамилий хьхьиривух най ивкIун ур. Цакуну гужсса марч гьаз хьуну, хьхьири гьалак бувккун бур. Жамилийсса халкь вев-гьай тIун, аьтIун бивкIун бур, ххассал шаврийнсса умуд кьувкьуну. Шанул ккик тIий ивкIсса Ибрагьим гайнал чIурдал чантI учин увну ур. Жамилул бакIрачаIн бучIанмур чIалай, гассят дуаь дуллан ивкIун ур: «Я Рабби. Ина Вила гуж ккаккан бунни Инава хъама бивтми (гъафлатравун багьми) чантI учин баншиврул! Тти ккаккан бува Вила цIимигу, жул Заллуй!» - куну. Муссят марчгу кьабагьну, хьхьири паракьат хьуну бур.

 

НакI даххул оьл

Ца инсаннал бивкIун бур оьл. Ганал гьарца кьини оьл ттивзусса накI даххайсса диркIун дур, щингу хIала дурну.

Ца кьини мугьали бувккун, оьл лавсун, бивкIуну бур. Оьлил залуннал чIивисса оьрчIал увкун бур: «НакIливух хIала дурсса циняр щин цачIун хьуну, жула оьл лавсунни!» - куну.

 

Халифнал маччами

Оьмар-асхIаб халифшиврийсса чIумал, халкьуннайн цала цIусса буюр бувайхту, ганал анаварну цала гъан-маччами бавтIун, укунсса насихIат байсса бивкIссар: «Зун кIулссар на цIусса амру буккан бувшиву. Халкь зух бурувгун буссар, ккашилсса вахIшисса жанаварт кунма. Зу на увкумур биттур къабулларча жяматралгу къабантIиссар. Зу хIурматрай биттур булларча, гайнналгу мукунма бувантIиссар. Валлагьи, ттул амрулийн хилипшиву дурну зуватусса цания-ца ттучIан диван бан увцуну бучIарча, на мунан кIилийнусса танмихI банна. Утти зунма ччимур бувара: ччарча сивсуну бикIи, ччарчагу хIалимну!»

 

Къашайшалал буржлувтал

Кьайс Ибада тIисса адимина къашавай хьуну ур, амма ганах урган цучIав къаувкIун ур. Цаннал ганахь бувсун бур: «Халкь вих бурган бучIан нач хъанай бур, чIявуми вин арцу буржлувну бунутIий». «Аллагьнан ﷻ къаххирассар диндалул уссурвал цанначIан ца бучIан дахчилачимур», - увкуну, Кьайслул баян бувну бур цинявннал буржру хIалал бивтшиву. Мунияр махъ ганал къатлул бухкIулу гъавгъун бур – мукун чIявусса инсантал ганах буруган занан бивкIун бур.

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


ХIурмат бушиву – Заннайн мютIишивур

Аллагьнайн ﷻ икрам-эбадат дуваву къуртал къашайссар так ца чак баврийну, зума дугьаврийну, Кьуръан буккаврийну ягу зикрирду буллалаврийну. Аллагьнайн ﷻ эбадат дуваву – му хъанахъиссар инсаннал оьрмулуву буллалисса, хъанахъисса цимурца ишру Аллагьнайн мютIину баву. Дукра дукаву бикIу,...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...