Аькьилсса бусаларду

Аькьилсса бусаларду

Аькьилсса бусаларду

Кьамулсса дуаь

Маккалив хIажитал бивкIун бур Кяъбалул лагма лавгун дуаьртту дуллай. Гайннавух ивкIун ур ца туркман адимина, укунсса кIанай ци дуаь дайссарив, ци учайссарив къакIулну, бан-бит бакъа, пашман хьуну.

Цала къавкъиншиврул ва бюхъу бакъашиврул къума лавгун, Заннайн лаизлан ивкIун ур: «Я Рабби, я Аллагь! Вин кIулссар на цукун бюхъу-каши дакъасса, заэвсса инсан уссарав! Вай циняв хIажитал ци чIа тIий бухьурчагу, нагу Вихь мува му чIа тIиссара!» Мунияр махъ ца салихIсса адиминан макIра ккавккун бур га туркман адиминал дуаь кьамул даврил барачатрайну цинявннал ХIаж кьамул хьушиву.

Аькьлу буманан ва бусалалува бувчIин аьркинссар пасихIсса аьраб мазрай гьарцаннан бизар хьунну, лахъину дурсса дуаьлия мюнпат къахьунтIишиву, дакI Занная архну, гъафлатраву духьурча. Увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ лабизлази дакI хъун къадурну, яла лагьманал, аскиманал, яхI гъавгъманал мазрай. ПасихIшиву ккаккан дуллай дуаьрду лахъи мадулларди». ХьхьичIазаманнайсса аьрифтурал (Аллагь ﷻ кIул шаврил даражалийн бивминнал) халкьуннал дянив дуккайсса дуаь арулва калималуяр лахъи къадайсса диркIссар. Цувалуний дуллалимур дуаь личIири.

 

Заннал кьудрат ва цIими

Ца кьини Ибрагьим Ибн Адгьам жамилий хьхьиривух най ивкIун ур. Цакуну гужсса марч гьаз хьуну, хьхьири гьалак бувккун бур. Жамилийсса халкь вев-гьай тIун, аьтIун бивкIун бур, ххассал шаврийнсса умуд кьувкьуну. Шанул ккик тIий ивкIсса Ибрагьим гайнал чIурдал чантI учин увну ур. Жамилул бакIрачаIн бучIанмур чIалай, гассят дуаь дуллан ивкIун ур: «Я Рабби. Ина Вила гуж ккаккан бунни Инава хъама бивтми (гъафлатравун багьми) чантI учин баншиврул! Тти ккаккан бува Вила цIимигу, жул Заллуй!» - куну. Муссят марчгу кьабагьну, хьхьири паракьат хьуну бур.

 

НакI даххул оьл

Ца инсаннал бивкIун бур оьл. Ганал гьарца кьини оьл ттивзусса накI даххайсса диркIун дур, щингу хIала дурну.

Ца кьини мугьали бувккун, оьл лавсун, бивкIуну бур. Оьлил залуннал чIивисса оьрчIал увкун бур: «НакIливух хIала дурсса циняр щин цачIун хьуну, жула оьл лавсунни!» - куну.

 

Халифнал маччами

Оьмар-асхIаб халифшиврийсса чIумал, халкьуннайн цала цIусса буюр бувайхту, ганал анаварну цала гъан-маччами бавтIун, укунсса насихIат байсса бивкIссар: «Зун кIулссар на цIусса амру буккан бувшиву. Халкь зух бурувгун буссар, ккашилсса вахIшисса жанаварт кунма. Зу на увкумур биттур къабулларча жяматралгу къабантIиссар. Зу хIурматрай биттур булларча, гайнналгу мукунма бувантIиссар. Валлагьи, ттул амрулийн хилипшиву дурну зуватусса цания-ца ттучIан диван бан увцуну бучIарча, на мунан кIилийнусса танмихI банна. Утти зунма ччимур бувара: ччарча сивсуну бикIи, ччарчагу хIалимну!»

 

Къашайшалал буржлувтал

Кьайс Ибада тIисса адимина къашавай хьуну ур, амма ганах урган цучIав къаувкIун ур. Цаннал ганахь бувсун бур: «Халкь вих бурган бучIан нач хъанай бур, чIявуми вин арцу буржлувну бунутIий». «Аллагьнан ﷻ къаххирассар диндалул уссурвал цанначIан ца бучIан дахчилачимур», - увкуну, Кьайслул баян бувну бур цинявннал буржру хIалал бивтшиву. Мунияр махъ ганал къатлул бухкIулу гъавгъун бур – мукун чIявусса инсантал ганах буруган занан бивкIун бур.

 

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...