Аькьилсса бусаларду

Аькьилсса бусаларду

Ххуллул гьалмахчу

Ца инсан ХIажлия зана хьувкун хъинну цIарду дуллай буслан ивкIун ур цащала ивкIсса адиминая.

– Та хъинну дин дусса, мудан зикри-эбадат дуллалисса адимина ия. Хьхьу дутан бавцIусса кIанайгу цанмалусса кIану лявкъуну чакру, дуаьрду дуллан икIайва. Жун хъунмасса талихI хьунни укун салихIсса, Занная нигь дусса инсан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьаврия.

Ганал бусласимур бавсса ца аьлимчунал цIувххуну бур:

– Гакссава эбадатрахун агьсса ганал иширтталсса щил байва: дукра щил дайва, ганал варанттух цу ургайва, янна-ус щил хIадур дайва?

– Ми давуртту дуллансса, ганаха хIурмат бансса талихI жун хьунни. Га тIурча мукун мюршсса иширттах къулагъас къадуллай, цала диндалухух лавгун ия.

– Туну зу бивкIун буру ганаяр ххуйссагу, ххаллилссагу, – увкуну бур аьлимчунал.

 

Ниттил дуаь

Ца аьлимчунал бувсун бур укунсса хавар: «На оьрчIний мизитравун занай айивхьуссияв Кьуръандалул дарсирайн. Цалчинмур кьини муаьлимнал ттухь ттунма кIулмур букки увкуна, ттул даража ххал буваншиврул. На уссияв сура «аль-ФатихIа» («АльхIам») буккин ччай, амма ххуйну къакIулшиврул буккин къавхьуна.

– Вил нину дуссарив? – цIувххуна муаьлимнал.

– Дуссар, - учав на.

– Ниттихъал дуаьрду кьамулссарча, ина ганихь дуаь дува уча, Аллагьнал ﷻ вила дуккаву бигьа дуваншиврул, – маслихIат бувуна муаьлимнал.

Шавай учIайхту на дадахь миннат бувссия ттухара дуаь дува куну.

Га иш хьуну махъ тамансса шинну ларгуна. На Багъдадлив дуклан лавгссияв. Дуккавугу къуртал дурну жула шагьрулийн зана хьуссияв. Ца кьини ттула гьалмахчунащал жула махIлалийсса мизитраву «Мухтасар Музани» тIисса луттиравасса ца масалалул хIакъираву ихтилат буллалисса кIанай жул ялун гава муаьлим увххуна. Ссаламгу буллуну, арх акъа щяивкIуна. Цаппара хIаллай жух вичIилийгу ивкIун ганал увкуна:

– Му луттирал захIматшиву! МахIатталла, зун муниву чивчумур цукун бувчIлай бур?!

Ттун ччай бия ганахь жавабран: «Ниттихь дуаь дува учирча вингу бувчIинтIиссар», – учин, амма нач хьуну къаувкуссия.

 

Жанаварт

Халкьунная арх увцуну, цана цувалу яхъанахъисса инсаннахь (загьиднахь) цIувххуну бур:

– Ина мукун инавалу ялапар хъанай бизар къашарав?

– Ттун дулланмур чIяруссар: кIива къарчигъай ва кIива барзу махь буван, кIива бюрх паракьат буван, шатта буккан къабитан, ттукку зузи буван ва асландалуйх хьхьури лаххан.

ЦIухлахима махIаттал хьуну ур:

– Ина ци тIиссара? Вил чIарав ми циняв жанаварт бурив?

– Вай ттуву буссар. Ккавкмунийн ххяххайсса кIива къарчигъай – ттул кIивагу я. Хьунадаркьумунин зарал бувайсса кIива барзу – ттул кару. Аьркин бакъанийн тIанкI тIисса бюрхру – ттул ччанну. Ххуй къаивзманавун загьру бутIин хIадурсса шатта – маз. Тарс бавцIусса ттукку – чурх. Цува паччахIра тIисса аслан – ттул нафс. Бизар хъанансса чIун дакъар!

 

 

ХIадур бувссар М. АхIмадовлул

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


ХIурмат бушиву – Заннайн мютIишивур

Аллагьнайн ﷻ икрам-эбадат дуваву къуртал къашайссар так ца чак баврийну, зума дугьаврийну, Кьуръан буккаврийну ягу зикрирду буллалаврийну. Аллагьнайн ﷻ эбадат дуваву – му хъанахъиссар инсаннал оьрмулуву буллалисса, хъанахъисса цимурца ишру Аллагьнайн мютIину баву. Дукра дукаву бикIу,...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...