Аькьилсса бусаларду

Аькьилсса бусаларду

Ххуллул гьалмахчу

Ца инсан ХIажлия зана хьувкун хъинну цIарду дуллай буслан ивкIун ур цащала ивкIсса адиминая.

– Та хъинну дин дусса, мудан зикри-эбадат дуллалисса адимина ия. Хьхьу дутан бавцIусса кIанайгу цанмалусса кIану лявкъуну чакру, дуаьрду дуллан икIайва. Жун хъунмасса талихI хьунни укун салихIсса, Занная нигь дусса инсан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьаврия.

Ганал бусласимур бавсса ца аьлимчунал цIувххуну бур:

– Гакссава эбадатрахун агьсса ганал иширтталсса щил байва: дукра щил дайва, ганал варанттух цу ургайва, янна-ус щил хIадур дайва?

– Ми давуртту дуллансса, ганаха хIурмат бансса талихI жун хьунни. Га тIурча мукун мюршсса иширттах къулагъас къадуллай, цала диндалухух лавгун ия.

– Туну зу бивкIун буру ганаяр ххуйссагу, ххаллилссагу, – увкуну бур аьлимчунал.

 

Ниттил дуаь

Ца аьлимчунал бувсун бур укунсса хавар: «На оьрчIний мизитравун занай айивхьуссияв Кьуръандалул дарсирайн. Цалчинмур кьини муаьлимнал ттухь ттунма кIулмур букки увкуна, ттул даража ххал буваншиврул. На уссияв сура «аль-ФатихIа» («АльхIам») буккин ччай, амма ххуйну къакIулшиврул буккин къавхьуна.

– Вил нину дуссарив? – цIувххуна муаьлимнал.

– Дуссар, - учав на.

– Ниттихъал дуаьрду кьамулссарча, ина ганихь дуаь дува уча, Аллагьнал ﷻ вила дуккаву бигьа дуваншиврул, – маслихIат бувуна муаьлимнал.

Шавай учIайхту на дадахь миннат бувссия ттухара дуаь дува куну.

Га иш хьуну махъ тамансса шинну ларгуна. На Багъдадлив дуклан лавгссияв. Дуккавугу къуртал дурну жула шагьрулийн зана хьуссияв. Ца кьини ттула гьалмахчунащал жула махIлалийсса мизитраву «Мухтасар Музани» тIисса луттиравасса ца масалалул хIакъираву ихтилат буллалисса кIанай жул ялун гава муаьлим увххуна. Ссаламгу буллуну, арх акъа щяивкIуна. Цаппара хIаллай жух вичIилийгу ивкIун ганал увкуна:

– Му луттирал захIматшиву! МахIатталла, зун муниву чивчумур цукун бувчIлай бур?!

Ттун ччай бия ганахь жавабран: «Ниттихь дуаь дува учирча вингу бувчIинтIиссар», – учин, амма нач хьуну къаувкуссия.

 

Жанаварт

Халкьунная арх увцуну, цана цувалу яхъанахъисса инсаннахь (загьиднахь) цIувххуну бур:

– Ина мукун инавалу ялапар хъанай бизар къашарав?

– Ттун дулланмур чIяруссар: кIива къарчигъай ва кIива барзу махь буван, кIива бюрх паракьат буван, шатта буккан къабитан, ттукку зузи буван ва асландалуйх хьхьури лаххан.

ЦIухлахима махIаттал хьуну ур:

– Ина ци тIиссара? Вил чIарав ми циняв жанаварт бурив?

– Вай ттуву буссар. Ккавкмунийн ххяххайсса кIива къарчигъай – ттул кIивагу я. Хьунадаркьумунин зарал бувайсса кIива барзу – ттул кару. Аьркин бакъанийн тIанкI тIисса бюрхру – ттул ччанну. Ххуй къаивзманавун загьру бутIин хIадурсса шатта – маз. Тарс бавцIусса ттукку – чурх. Цува паччахIра тIисса аслан – ттул нафс. Бизар хъанансса чIун дакъар!

 

 

ХIадур бувссар М. АхIмадовлул

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Мюнпатсса дуаьрду

Мудан заралунния бурувччуну бикIаншиврул   КIюрххил ва гьанттайннай шамилла дуккайссар ва дуаь: باسْمِ اللَّهِ الَّذي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأرْضِ وَلا في السَّماءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمٌ «БисмиЛля́гьи ллязи́ ля́ язурру мааьсмигьи́ шай’ун филь-арзи ва ля́...


Зумаритавал кьини

Аллагь Тааьланал Зумаритавал кьини даврин савав – ахиратлул кьини дакIнин дагьаншиврулли. Мунингу учайссар Эдрал кьини, куну. Гьарца Эдрал кьини дуркIукун, дунияллий халкь кув ххарину, кув пашманну, кув ххуйсса канай, ххуйсса ларххун, кув оьккисса канай, оьккисса ларххун, кув бахьтта, кув...


Суал-жаваб

ЧIявуну баяй имам Магьди уккавай уссар тIисса хаварду. Му имамная кутIану бусарча ччива. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Имам Магьдинал цIа ттул цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар, ганал буттал цIагу ттул буттал цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар». Имам Магьди икIантIиссар Идавсил ﷺ...


“Хайр бакъасса инсантал...”

Инсаннал дакIнил азардавасса ца азар – дакIхъуншивури. Му чIалан дикIайссар, инсантурал тIимур сан къабаврийну. ДакIхъуншиврул дайдихьу – цува цайминнаяр лахъну чIалачIаву. Му иширайн Идавсил ﷺ увкуссар: «КъауххантIиссар Алжаннавун чанссарагу дакI хъун дувайма». Му...


Танмалшиву – щяйтIаннуя

Ххирасса дустал, къааьйкьинссара хIакьинусса кьини жува цинявппагу курчIил ясир бувну буру учирчагу.   Байбихьулий цIуххин ччива, цири му цурда карчI куну? ХъунмурчIин карчI тIун бикIай ци дунугу даву дуван къаччисса, ягу гъира бакъасса чIумал. Мукунсса чIумал инсан уссар лагма-ялттуминнахь...