Аькьилсса бусаларду

Аькьилсса бусаларду

Ххуллул гьалмахчу

Ца инсан ХIажлия зана хьувкун хъинну цIарду дуллай буслан ивкIун ур цащала ивкIсса адиминая.

– Та хъинну дин дусса, мудан зикри-эбадат дуллалисса адимина ия. Хьхьу дутан бавцIусса кIанайгу цанмалусса кIану лявкъуну чакру, дуаьрду дуллан икIайва. Жун хъунмасса талихI хьунни укун салихIсса, Занная нигь дусса инсан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьаврия.

Ганал бусласимур бавсса ца аьлимчунал цIувххуну бур:

– Гакссава эбадатрахун агьсса ганал иширтталсса щил байва: дукра щил дайва, ганал варанттух цу ургайва, янна-ус щил хIадур дайва?

– Ми давуртту дуллансса, ганаха хIурмат бансса талихI жун хьунни. Га тIурча мукун мюршсса иширттах къулагъас къадуллай, цала диндалухух лавгун ия.

– Туну зу бивкIун буру ганаяр ххуйссагу, ххаллилссагу, – увкуну бур аьлимчунал.

 

Ниттил дуаь

Ца аьлимчунал бувсун бур укунсса хавар: «На оьрчIний мизитравун занай айивхьуссияв Кьуръандалул дарсирайн. Цалчинмур кьини муаьлимнал ттухь ттунма кIулмур букки увкуна, ттул даража ххал буваншиврул. На уссияв сура «аль-ФатихIа» («АльхIам») буккин ччай, амма ххуйну къакIулшиврул буккин къавхьуна.

– Вил нину дуссарив? – цIувххуна муаьлимнал.

– Дуссар, - учав на.

– Ниттихъал дуаьрду кьамулссарча, ина ганихь дуаь дува уча, Аллагьнал ﷻ вила дуккаву бигьа дуваншиврул, – маслихIат бувуна муаьлимнал.

Шавай учIайхту на дадахь миннат бувссия ттухара дуаь дува куну.

Га иш хьуну махъ тамансса шинну ларгуна. На Багъдадлив дуклан лавгссияв. Дуккавугу къуртал дурну жула шагьрулийн зана хьуссияв. Ца кьини ттула гьалмахчунащал жула махIлалийсса мизитраву «Мухтасар Музани» тIисса луттиравасса ца масалалул хIакъираву ихтилат буллалисса кIанай жул ялун гава муаьлим увххуна. Ссаламгу буллуну, арх акъа щяивкIуна. Цаппара хIаллай жух вичIилийгу ивкIун ганал увкуна:

– Му луттирал захIматшиву! МахIатталла, зун муниву чивчумур цукун бувчIлай бур?!

Ттун ччай бия ганахь жавабран: «Ниттихь дуаь дува учирча вингу бувчIинтIиссар», – учин, амма нач хьуну къаувкуссия.

 

Жанаварт

Халкьунная арх увцуну, цана цувалу яхъанахъисса инсаннахь (загьиднахь) цIувххуну бур:

– Ина мукун инавалу ялапар хъанай бизар къашарав?

– Ттун дулланмур чIяруссар: кIива къарчигъай ва кIива барзу махь буван, кIива бюрх паракьат буван, шатта буккан къабитан, ттукку зузи буван ва асландалуйх хьхьури лаххан.

ЦIухлахима махIаттал хьуну ур:

– Ина ци тIиссара? Вил чIарав ми циняв жанаварт бурив?

– Вай ттуву буссар. Ккавкмунийн ххяххайсса кIива къарчигъай – ттул кIивагу я. Хьунадаркьумунин зарал бувайсса кIива барзу – ттул кару. Аьркин бакъанийн тIанкI тIисса бюрхру – ттул ччанну. Ххуй къаивзманавун загьру бутIин хIадурсса шатта – маз. Тарс бавцIусса ттукку – чурх. Цува паччахIра тIисса аслан – ттул нафс. Бизар хъанансса чIун дакъар!

 

 

ХIадур бувссар М. АхIмадовлул

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...