ЧIумуй утту билухьияра

Жува бикIару чIумуя чIумуйн цIусса оьрму байбишинсса пикрирдай. Цаннал учай итни кьини айишинна, куну, ваманал – арвахI кьини дайдирхьумур барачатссар, му кьини айишинна учай, тама цIусса барз, шин ягу цанна агьамшиву дусса иш хьувкун цIусса оьрмугу байбишин ччай уссар.

«ЦIусса оьрму» тIисса махъругу жунма личIи-личIину бувчIай: чак буллай байбишаву, къалиян учаву кьадитаву, спортрахун машгъул шаву, луттирду ккалай айишаву, чIумуй утту ихьлай кIюрххил ччяни шания излан икIаву ва м. ц. Шикку ттун ччива цила чIумал утту бишаврия цуксса хайр буссарив бусан. Щаллуну шану лахъаврил инсаннан кумаг бувайссар танмалшивруяр ххув хьун, цIуцIавурттая урувччуну икIан, чурххал кIушиву гьарза хьун къадитан. ТIайлану шану лахъан лавхьхьуманаща бюхъантIиссар цала оьрмулул чIумувусса барачатшиву ххи дуван ва лахъисса оьрмулул мутталий жагьилну личIан. Хьхьу дядизаннин шанна ссятрал хьхьичI утту ишайсса хасият цавура цIакь дуван бювхъуманан цавува ляличIийсса пагьмурдугу лякъинтIиссар.

1. ЦIуллушиву

Хьхьувай ссят 9-нния 12-ра хьуннин шанан утту ивхьуманал цува уручлачиссар уч шаврия, май дишаврия, оьттул давление ларай лахъаврия, бакIрал цIуцIавурттая, ччяни уххаврия. Мунал ттиликIгу залуннайн барчаллагьрай дикIантIиссар, цанчирча шанул къаувччусса чIумал мунийн гуж багьайнутIий.

2. Чурххал жагьилшиву

Ссят 10-нния 12-ра хьуннин утту ивхьуманал чурххаву шайсса бур коллаген – инсаннал бурчу жагьил шаврил гьану. ТIайласса низамрай шану лахъаву аьдатравун багьарча, зун хIисав хьунтIиссар лажиндаравусса жигдатIру ва яруннил лувсса цIансса кюнтIри чан хъанай бушиву. Лажиндарал рангра даххана хьунтIиссар.

3. Буч шаву

Американал медициналул аьлимтурал кIул бувну бур хьхьудядизаннин утту къаишайманал чурххаву зана битан къашайсса заралсса дахханашивуртту шайшиву. Мунил хIасилгу – инсан кIилийну анаварну уч хъанан икIайсса ур, цамур чурххан зарал бумур дуллай акъахьурчагу.

4. Аькьлу

Мудан шанул къаувччусса тагьарданийсса инсаннан за дакIний личIан, вив ласун, къулагъас дуван захIмат шайссар. Цанма кIул хьумунил хъирив лаян, лялиян бувангу хъунмасса хIал шайссар. Вай ишру тIайла бацIан буван шайссар так чIумуй утту ишайсса хасиятрал.

5. ЧIун

Буссар хъинну бигьасса кьяйда – ччяни утту ивхьума кIюрххил ччяни изантIиссар. Ччяни ивзманахьхьун дириянтIиссар барачатсса кIюрххицIун чIумалсса ссятру. Му чIумал дурсса давугу бигьану, анаварну дуван шайссар.

6. Барачатшиву

Цила чIумал утту бихьлансса яла агьаммур багьанагу – кIюрххил чаклийн чIумуй бизан бюхъавури. Му бакъассагу, будильникгу къур дурну хьхьуниву тагьажжуд чак буван бивзун, яла ххирами ссятру Аллагьнайн ﷻ эбадатрай гьан дуван хьунтIиссар.

Цала дунияллул ва ахиратрал ялув буруккин бувайсса инсаннан шикку кIицI лавгсса сававру диял хьун аьркинссар. ЦIусса оьрму байбишин ччиманангу вай кумагну хьунтIиссар, иншаАллагь. Махъ утту ихьлай аьдат хьуманал 9-10 гьантлий яхI бувну, ччяни излан хIарачат буварча, мукунсса низам мунал хасиятраву цIакь хьунтIиссар. Аькьлулул тIимур бувну, чурххан ччимур кьабивтун, цIусса оьрмулул дайдихьу дувара!

МАДИНА АХIМАДОВА