Гъаралуннил хIикмат

Гъаралуннил хIикмат

Гъарал – Аллагь Тааьланал жунма буллусса неъмат бур. Му жунмасса хъунмасса рахIматри. Дунияллийсса халкьуннал, жанавартрал, уртту-тIутIал оьрмулуву гъаралуннил хъунмасса кIану бугьлагьиссар. Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «…ХIисав ласияра Аллагьнал ﷻ цIимилийну гъаралуннил кьаркьсса аьрщи уттара дуллалисса куц…» (сура Ар-Рум, 50 аят).

Гьарца гъарал кIунтI аьрщарайн лавсун ца-ца малаик учIайссар. Муниятур гъарал кIунтIру багьну нанисса чIумал куннийн ку тачIав къащайсса. «Мукьаддиматуль-хIазрамият» тIисса луттираву чивчуну бур цIусса шинал цалчинсса гъарал лачIлан диркIукун ганил щинай чурхгу шювшуну, чаклингу ивссуну хъинссар куну. Чурх шюшин сант дакъахьурча, укунна чаклин иссавурагу дурну хъинссар тIар. Къув-аьс, цIупар тIисса чIумалгу Аллагьнал ﷻ кIицI ларгун хъинссар, амма цIупарданух ургаву къахъинссар.

Имам Маликлул «Муваттаъ» тIисса хIадисирттал луттираву увкуну бур: «Къуваьс, цIупар тIисса чIумал Идавсил ﷺ ихтилатгу бацIан бувну, укунсса дуаь дуккайва: «СубхIана ман юсаббихIур-раъду бихIамдигьи валь-малаикату мин хифатигьи». Ялагу гъарал лачIличIисса чIумал «Аллагьумма сайибан гьаниан ва сайибан нафиаьн» увкуну хъинссар. Гъарал ларчIун махъ «МутIирна бифазлиллагьи ва рахIматигьи» учайссар. Гужсса, зарал биян бюхъайсса гъаралунния нигь духьурча, ва дуаь дуккайссар: «Аллагьумма хIавалина ва ла аьлайна». ХIадисраву увкуну бур: «КIира чIумал Аллагьнал ﷻ дуаь чара бакъа кьамул дувайссар: чаклин азан тIисса чIумал ва гъарал лачIлалисса чIумал» (Жамиул-ахIадис, №11324).

Жунма кIулсса куццуй, щинал ялун Кьуръандалул аятру буккирча, га щин дарувну шайссар. Ца чIумал МухIаммад Идавсил ﷺ цIувххуссар цалва асхIабтурахь: «Бусавив зухьва ца дару, ттунма Жабраил малаикнал лахьхьин бувсса? Му дару кIулманан цамур дарурай аьркиншиву къадикIантIиссар. Гъарал щинал ялув арулцIалилва буккайссар сура «АльФатихIа» (АльхIам), «Фалакь», «Нас», арулцIалла салават, арулцIалва «СубхIаналлагь». Яла гай щин арулва гьантлий кIюрххил ва гьанттайннай хIачIайссар», - куну.

РАШИД НУРМУХIАММАДОВ

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Дахху-ласулиясса хIадисру

Исламраву дуссар оьрмулул гьарца иширан ккаккан дурсса низамру. Дуссар низам дахху-ласулулгу. МухIаммад Идавсил ﷺ жунма тамансса насихIатру бувну бур, хъус машан ласаврия ва даххаврия аькьилну бувсун, аьдилшиврий, тIайлашиврий, щялмахърая личIлулну бикIаврий хъунмур чIурчIав дурну.   Жу...


Заннал неъмат

Гьарца кьини инсан хьуна акьлай ур микробирттащал. Гайннуву чансса бакъар цIуцIавуртту, азарду сукку дувайссагу. Мукунсса микроорганизмардащал талан Аллагь Тааьланал ляхъан дурну, инсаннал чурххаву дирхьуну дур иммунитет.   Ттизаманнул хъиривлаявурттайн бувну, дунияллийсса халкьуннава...


Аллагьнал ﷻ рязишиву

Аллагь цаятува рязи хьуну къаччисса бусурманчу акъахьунссар, цанчирча инсаннал талихI мунивур бусса. Мунияту жува хIарачат бувару хъинсса тIуллу, хъинбаларду буллан. Шикку кIицI лаганну Аллагь Тааьланан ххирасса 10 аьмал.   Оьмур лиххан байсса хъинбала. Идавсил ﷺ увкуну бур:...


Идавстурал касмурду

Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн ﷻ эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу хIарамссар, мунил жула цинярда эбадатругу зия дувайссар. Жула хъус хIалалсса чIумал Заннал барачатгу бишайссар.   ХIалалсса касму ва пиша бушиву...


Барча баву

  Ас-саламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, ххирасса уссурвал ва ссурвал, хIурмат лавайсса жямат!   ДакIнихтунусса ххаришиврущал барча тIий ура жула ялун нанисса Рамазан барз – зума дугьаврил, Кьуръандалул, цIимилул ва ялтту бучIаврил барз. Ва Заннал Цала лагътуран буллусса ляличIисса...