Аллагьнал ﷻ хъун увма щилчIав кьюкьин къаувайссар

Аллагьнал ﷻ хъун увма щилчIав кьюкьин къаувайссар

Бухкъалагайсса сий ччарча, ччяни лагайсса цIаничIан кIункIу машаванна. Абадлийсса сий инсаннан дулайссар Аллагьу Тааьланал. Мукунсса узданшиврун лайкь шайссар Заннайн мютIину, эбадатрай, щукрулий, зикрилий, Аллагьнахсса ﷻ ччаврий даин шайма.

 

Цува мяйжаннугу лагъ ушиву кIулну Заннайн мютIи хьума абадлийсса узданшиврун лайкьмари. Дунияллул сий чIумуйссар, гъарал щинал кунна ларсун, лиххан дурну лагайссар.

Аьли ибн Абу ТIалиблул увкуссар: «Хъус дакъанура авадан хьун ва чIявусса оьрчIру бакъанува наслу гьарза буван ччима – бунагьирттал кьюкьалашивруя Аллагьнайн ﷻ мютIишиврул лахъшиврийн зана икIан аьркинссар».

 

Бусала

Ца адиминал Халиф Гьарун Рашидлун сси бизансса тIул дурну дур. Халифнал буюр бувну бур га махь къабувсса вилцIундалуцIун ахIин, ганил ивчIансса пикрилий. Амма вилцIундалул га инсаннан цукунчIавсса зарал къабувну бур.

Яла халифнал амру бувну бур та адимина лухччинул лувсса дуснакьравун увтун, ялун аьрщи дирчуну ахьлаган уван. Гьарун Рашидлул увкумур биттур бувну бур нукартурал.

Амма чансса хIаллава га адимина ца багъраву лявкъуну ур. Увгьуну цIунилгу халифначIан увцуну ур.

– Ина дуснакьрава щил уккан увра? – цIувххуну бур Гьаруннул.

– На багъравун увцуманал уккан увунна! – дуллуну дур жаваб.

– Багъравун щил увцура? – буллуну бур суал.

– Дуснакьрава уккан увманал увцунна!

Халифнан бувчIуну бур га Аллагьнан ﷻ ххирасса, Заннайн мютIисса, хIакьсса лагъ ушиву ва цащава ганан цукунчIавсса зарал буван къабюхъантIишиву.

Гьарун Рашидлул ганайн буюр бувну бур шагьрулувух буртти авчуну, лахъсса чIуний укунсса махъру тIун: «Гьаруннун ччай бия Аллагьнал ﷻ хъун увсса инсан кьюкьин уван, амма ганал гуж биял къавхьунни!»

 

Муса Аьлиев

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...