Аькьилсса бусаларду

Аькьилсса бусаларду

Дуаь кьамулма

 

Машгьурсса имам АхIмад цала иширттай ссапарданий унува, хьхьу дутан ца шяравусса мизитрачIа авцIуну ур. Амма къаралчинал га мизитравун уххан къаивтун ур, кIюрххилнин лавкьуссар тIий. МахIаттал хьусса имамнал циксса миннатру булларчагу, къаралчи цаламуний авцуIну ур.

 

 

Му иш хIисав хьуну бур мизитрая арх акъа ялапар хъанахъисса ччатIшахьун. Угьарасса инсаннай цIими хьуну, цачIана хьхьу дутан увцуну ур.

Хъамаличунаха хIурматгу бувну, ччатIшахьу цала даврихун агьну ур – кIюрххил баххансса ччатI шахьлай улувкьуну ур. Имамгу ганах уруглай щяивкIун ур. ИникIма дуллалиссаксса ччатIшахьу мудан «Астагъфируллагь, астагъфируллагь» тIий ивкIун ур. Му куццуй щала хьхьу цала санятраха зий, тавбагу дуллай гьан дурну дур.

КIюрххил имамнал цIувххуну бур:

– Ина зузисса чIумал «астагъфируллагь» тIий ияв, мунил мяъна цири, ина мукун циван тIун икIара?

– Укунсса аьдат хьуну дур, – куну, ламусну жаваб дуллуну дур ччатIшахьул.

– Мукун дуллалаврия вин цукунсса хайр хьур? – цIувххуну бур имамнал.

– Валлагьи, Аллагьу Тааьланал ттул циняв дуаьрду кьамул дунни, так ца личIаннин…

– Цумур дуаь кьамул къадурди?

– Бюхттулсса имам АхIмад ккаккан, ганащал хьунаакьин ччива! – куну бур ччатIшахьул.

– Валлагьи, му дуаьгу Заннал кьамул дурну дур. Нара АхIмад! – увкуну бур имамнал. – Вил дуаь кьамул хьуншиврул на мизитравун уххангу къаивтунна!

 

 

Ххюра шартI

 

Ца инсан Ибрагьим ибн АдгьамлучIан увкIун, миннат бувну бур:

– На ттуйва нава зулму бав чIявусса бунагьру буллай. Ттухь насихIат буси, бунагьирттая дакI дайщунсса махъ уча.

 

– Ххюра шартI биттур дарча, вин бунагь баву нахIу къабизантIиссар.

– Бусикьай ми цукунсса шартIрур!

– Цалчинмур: бунагьсса тIул дуван дакIнин багьайхту, Аллагьнал ﷻ буллусса кьисмат мабукав.

– Яр на ци дукави, дунияллий думур Аллагьнал ﷻ дакъарив ляхъан дурсса?

– Туну тIайларив оьрмулухун Заннал дуллумургу канай, мютIи акъама!

– Мукун къахьунссар, буси кIилчинмур.

– Бунагь мабав Аллагьнал ﷻ аьрщарай, цамур кIанайн насу.

– Му хъиннува захIматри. Аллагь ﷻ акъа цама заллусса аьрщи дакъассархха!

– Туну тIайларив Аллагьнал ﷻ дуллумургу канай, Аллагьнал ﷻ аьрщарайгу яхъанай, бунагьру буллалима!

– Буси шамилчинмур.

– Бунагь бан ччан бикIарча, ина Аллагьная ﷻ кIучIсса, къачIалачIисса кIанай лаивкIун бува.

– Буссарив мукунсса кIану? Аллагьнан ﷻ кьюлтIмургу чIалачIиссархха!

 – Туну тIайларив Аллагьнал ﷻ дуллумургу канай, Аллагьнал ﷻ аьрщарайгу яхъанай, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бунагьру буллалима!

– Буси хъиривмур.

– Вила рухI ласун Изрияил-малаик учIайхту, ганахь чансса ссавур дува, тавба дувансса мугьлат була уча.

– Мукунсса миннатру Изрияилнал кьамул къабайссар.

– Туну вила ялун чара бакъа бучIантIисса бивкIу арх бансса каши дакъанура, бунагьругу буллай, ахир хайрданийн дуккаврийн умуд цукун бишинна?!

– Буси ххюлчинмургу.

– Кьиямасса кьини инава цIаравун утан малаиктал бучIайхту, гайннайн мютIи машара, мауххав Дужжагьравун.

– Гайннал ттух вичIирагу къадишинтIиссар.

– Туну ина цукун ххассал хьунсса пикрилий ура?

– Да Ибрагьим, гьар, ттун бувчIунни. На Аллагьнахь ﷻ багъишла ити тIий ура, тавба дуллалиссара!

 

 

ХIадур бувссар М. АхIмадовлул

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Суал-жаваб

Щинавун оькьлакьисса инсан ккаккарча, га ххассал уваншиврул зума зия дуван бучIиссарив (щинавун ххяххарча майравух ягу кьацIливух щин духхан бюхъай)? Оьвкьуну нанисса инсан ххассал уваншиврул зума зия дуван ихтияр дуссар, ялунгума, чара бакъа ххассал уванмур буван аьркинссар. Амма мукун лирчIсса...


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...


Яла хъинмур хъус...

34-мур бакI   Халкь хъинмунийн гьуз учин баву ва бунагьмуния буруччаву   Хъинмунийн кIункIу баву ва бунагьмуния буруччаву – хъинбаларду буллан буюр баву ва оьбала баврий къадагъа дишаву хъанахъиссар. Ибну Аьббаслул бувсун бур цала цIувххуну бивкIшиву МухIаммад Идавсихь ﷺ:...


Ссавур дуван кумаг баймур

Идавсил ﷺ жунна ккаккан дурну дур ссавур дуван кумаг байсса азкар-дуаьртту: «КIюрххил чаклил хъирив ацIра дуаь дурккуманая Аллагь ﷻ рязи хьунтIиссар, Аллагьнал ﷻ му инсан уруччинтIиссар, миннувасса ххюра дунияллийсса оьрмулухассар, гайми ххюра ахиратраяссар.   «ХIасбия-Ллагьу...