Аваданшиву ччарча…

Аваданшиву ччарча…

Аваданшиву, гьарзасса хъус къаччисса инсан цаягу акъахьунссар. Аваданшиву диндалуву къадагъа дирхьусса зад дакъар, амма хъуслил чIявуми халкь хъяврин буллай, дакIру хъун дуллай, пахру-ххара буллай, ахиратрая арх хъанай, закат-ссахI бичин курчIил хъанай бунутIий, хъиннува гужну хъуслил хъирив багьаву Исламраву ххуйчулий ккаккан бувну бакъар.

 

МухIаммад Идавсил ﷺ цала асхIабтуран лахьхьин дурссар ризкьи-маэшатрай барачат бишайсса сававру. Гайннувасса ца дур Сагьль ибн Сяъдлул бувсъсса хIадисраву: «ИдавсичIан ﷺ ца инсан увкIуна цала мискиншивруя, маэшат бавривусса захIматшивурттая цIуру-кIуру буллай. Идавсил ﷺ ганахь увкуна: «Шавай увххун нанисса чIумал къатлувуминнахьхьун ссаламгу буллуну, сура «аль-Ихлас» («Кьулгьу») букки. Шава ссалам булунсса инсан акъахьурча, ттуйн ссалам тIайла букки (Идавсийн ﷺ)».

Га инсан Идавсил ﷺ лахьхьин бувмур буллан ивкIуна. Аллагьнал ﷻ ганан маэшат бигьа бувуна, сайки цала чIаххурангу кумаг буллан ивкIуна».

Бургияра, диндалул уссурвал-ссурвал, захIматсса за лахьхьин бувну бурив МухIаммад Идавсил ﷺ! Шавай увххун нанисса чIумал ссаламгу буллуну «Кьулгьу» буккин. Хъинну бигьасса зад бакъарив ва! Мунияту, жунма хъинну ялув бавцIуну укунсса суннарду биттур буллан аьркинссар: дунияллийгу, ахиратравугу мюнпат буссар.

Аллагьнал ﷻ кумаг баннав!

 

Аьли МухIаммадов

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...