Зумаритавал байран

Зумаритавал байран

Аллагь Тааьланал Зума ритавал кьини даврин савав – ахиратлул кьини дакIнин дагьаншиврулли. Мунингу учайссар Эдрал кьини, куну. Гьарца Эдрал кьини дуркIукун, дунияллий халкь кув ххарину, кув пашманну, кув ххуйсса канай, ххуйсса ларххун, кув оьккисса канай, оьккисса ларххун, кув бахьтта, кув бурттий, кув аьтIий, кув хъяй бикIайсса кунма, Кьиямасса Кьинигу мукун бикIантIиссар.

Сайки муъминчувнал байрандалул кьинирду му дакъасса, ххюра цаймигу дуссар. Ца – цалва бунагь къабувну, муния марцIну ларгсса кьинири. Цагу – шагьадат дуртун Имандалий ивкIусса кьинири. Цагу – ссиратIрал ламу лавхъун ххассал хьусса кьинири. Цагу – дужжагьрая ххассал хьусса, Алжаннавун увхсса кьинири. Цагу – му неъмат цанма буллусса Аллагь ﷻ ккавккун, мунах урувгсса кьинири – яла хъунмур Эдрал кьини мури. Му кьини дакъа муъминчувнан рахIматшивугу дакъассар. Зума ритавал Эдрал кьинигу хъинну ххирасса кьинири. ХIатта, Аллагьу Тааьланал Алжан му кьинири ляхъан бувсса. ТIуба тIисса Алжаннавусса яла хъунмур мурхь му кьинири бивщусса. Жабраил малаик вахIъюшиврин увчIусса му кьинири. Мунивусса фазиларду, хъиншивуртту чIяруссар. Му кьини хъинсса аьмал баву, Аллагь ﷻ чIявуну кIицI лагаву хъинссар. Дуаьлухьхьун жаваб дулайсса, аьфву бувайсса, Аллагь ﷻ цIимилийну уругайсса кьинири.

Рамазан зурул махъра махъсса кьини баргъ лавгун махъ, байрандалул лишан загьир дуваншиврул, Эдрал чак булланнин, кIичIирттаву, мизитирттаву, къатраву, чув бухьурчагу, такбирду учавугу суннатссар, лахъну, бюхттулну оьвкуну. Му такбиргу бишайссар «Аллагьу акбар, Аллагьу акбар, Аллагьу акбар. Ля илягьа илляЛлагьу ваЛлагьу акбар. Аллагьу акбар ва лиЛлагьил хIамд» – куну. Му хьхьу уттара давугу хъинссар, шанан къаивкIун, тIааьт-эбадат дуллай, Кьуръан буклай, зикри-салават ккалай. Щалла хьхьу мукун гьан дуван къабюхъайманал, мунил хъунмур чIун эбадатрай гьан дувача. Мугу къабюхъайманал ца ссятгу дурну, хъатIан чак ва кIюрххил чак жяматрай буван хIарачат бувача. КIюрххил Эдрал чаклийн ачиннин чурх шювшюну, марцIшиву дурну, ххаллилсса янна лаххаву, нахIусса кьанкь даву суннатссар. Байрандалул кьини чак буваннин мукьттуршва: «Ля илягьа илла Ллагьу вахIдагьу ля шарика лагьу, лагьул мулку, ва лагьул-хIамду юхIъи ва юмиту ва гьува аьла кулли шайин къадир» учирча, мукьттурша лагъ тархъан ивтссаксса чири буссар, цайми лавайсса даражарттугу буссар.

Эдрал хьхьу дуркIукун, гьарца ливтIусса муъминтурал рухIру ссаврунная лухччинийн лирккун, цалла къатрал лагма щядиркIун, лагмара ккуранну дурну оьвтIун дикIайссар, инсантуран къабаярчагу: «Жугу зу кунма дунияллий вай къатрал, ми хъуслил заллухъруну бивкIссару, жугу дакIнийн багьияра, жухлуну садакьагу бувара, жул гьаттайн зияратгу бувара, жунгу жува бувсса хъинсса аьмал бакъа къалявкъунни», – тIий кIюрххилнин диркIун, яла цалла кIанайн кIура даяйссар. Миннал гьаттайн зияратгу бувну, миннахлу садакьагу буварча, ххарину тирх тIий лагайссар, къабуварча, пашманну лагайссар. Му кьини ливтIуминнал гьаттайн зияратгу бувну, миннаяту садакьагу бувну, ххуйсса яннагу ларххун, ххуйсса хIалалсса дукра дурну кулпатрангу, махъминнангу аваданшивугу дурну, кунначIан кув зияратрайнгу лавгун, хIалалшивугу ласаву хъинссар, ссуннатссар. Амма, му кьини чIярусса дукра дуркуну, хIан хIарчIун, оьккисса махсартту-хъярчру буллай, щяйтIан рязий бувну, Заннан ﷻ сси бизан баву къахъинссар. ХIатта, гьарца Эдрал кьини иблисрал оьвкуну цилва аьрал бавтIун учайссар: «ХIакьину МухIаммад идавсил ﷺ умматиннай цIими бувайсса кьинири, зу хIарачат бувара, мий дукралухун, хIачIиялухун, махсара-хъярчирахун машгъул бувну, бунагьру буллали бувну, Аллагьнан ﷻ сси бизан бувансса» – куну. Мукун бухьувкун, му кьини дукралухун, хIачIиялухун, бунагьирттахун машгъул къавхьуну, иблис рязий къабувну, дургьусса зумагу зия къадурну, Аллагь ﷻ рязи хьунсса, хъинсса аьмаллу чIявусса буван аьркинссар.

«ГьунчIукьатIан»

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Алфу ссалам хьуннав...

ТIабибнаха - назму, Заннаха - хIамди, Бунагьрал аьпвуну тIайла дацIаннав. Гъарибсса дакIнива бувккун лавгцири МустIафа Идавсил салават хьуннав.   ХIамдирал Залуннах ХIабибнал иман, ХIимаятраяту цIимилул бутIа – На бигьай ccиxIpyгy циняв санаъри, Аьрщарал Залуннайн ссаламну...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...