Зумаритавал байран

Зумаритавал байран

Аллагь Тааьланал Зума ритавал кьини даврин савав – ахиратлул кьини дакIнин дагьаншиврулли. Мунингу учайссар Эдрал кьини, куну. Гьарца Эдрал кьини дуркIукун, дунияллий халкь кув ххарину, кув пашманну, кув ххуйсса канай, ххуйсса ларххун, кув оьккисса канай, оьккисса ларххун, кув бахьтта, кув бурттий, кув аьтIий, кув хъяй бикIайсса кунма, Кьиямасса Кьинигу мукун бикIантIиссар.

Сайки муъминчувнал байрандалул кьинирду му дакъасса, ххюра цаймигу дуссар. Ца – цалва бунагь къабувну, муния марцIну ларгсса кьинири. Цагу – шагьадат дуртун Имандалий ивкIусса кьинири. Цагу – ссиратIрал ламу лавхъун ххассал хьусса кьинири. Цагу – дужжагьрая ххассал хьусса, Алжаннавун увхсса кьинири. Цагу – му неъмат цанма буллусса Аллагь ﷻ ккавккун, мунах урувгсса кьинири – яла хъунмур Эдрал кьини мури. Му кьини дакъа муъминчувнан рахIматшивугу дакъассар. Зума ритавал Эдрал кьинигу хъинну ххирасса кьинири. ХIатта, Аллагьу Тааьланал Алжан му кьинири ляхъан бувсса. ТIуба тIисса Алжаннавусса яла хъунмур мурхь му кьинири бивщусса. Жабраил малаик вахIъюшиврин увчIусса му кьинири. Мунивусса фазиларду, хъиншивуртту чIяруссар. Му кьини хъинсса аьмал баву, Аллагь ﷻ чIявуну кIицI лагаву хъинссар. Дуаьлухьхьун жаваб дулайсса, аьфву бувайсса, Аллагь ﷻ цIимилийну уругайсса кьинири.

Рамазан зурул махъра махъсса кьини баргъ лавгун махъ, байрандалул лишан загьир дуваншиврул, Эдрал чак булланнин, кIичIирттаву, мизитирттаву, къатраву, чув бухьурчагу, такбирду учавугу суннатссар, лахъну, бюхттулну оьвкуну. Му такбиргу бишайссар «Аллагьу акбар, Аллагьу акбар, Аллагьу акбар. Ля илягьа илляЛлагьу ваЛлагьу акбар. Аллагьу акбар ва лиЛлагьил хIамд» – куну. Му хьхьу уттара давугу хъинссар, шанан къаивкIун, тIааьт-эбадат дуллай, Кьуръан буклай, зикри-салават ккалай. Щалла хьхьу мукун гьан дуван къабюхъайманал, мунил хъунмур чIун эбадатрай гьан дувача. Мугу къабюхъайманал ца ссятгу дурну, хъатIан чак ва кIюрххил чак жяматрай буван хIарачат бувача. КIюрххил Эдрал чаклийн ачиннин чурх шювшюну, марцIшиву дурну, ххаллилсса янна лаххаву, нахIусса кьанкь даву суннатссар. Байрандалул кьини чак буваннин мукьттуршва: «Ля илягьа илла Ллагьу вахIдагьу ля шарика лагьу, лагьул мулку, ва лагьул-хIамду юхIъи ва юмиту ва гьува аьла кулли шайин къадир» учирча, мукьттурша лагъ тархъан ивтссаксса чири буссар, цайми лавайсса даражарттугу буссар.

Эдрал хьхьу дуркIукун, гьарца ливтIусса муъминтурал рухIру ссаврунная лухччинийн лирккун, цалла къатрал лагма щядиркIун, лагмара ккуранну дурну оьвтIун дикIайссар, инсантуран къабаярчагу: «Жугу зу кунма дунияллий вай къатрал, ми хъуслил заллухъруну бивкIссару, жугу дакIнийн багьияра, жухлуну садакьагу бувара, жул гьаттайн зияратгу бувара, жунгу жува бувсса хъинсса аьмал бакъа къалявкъунни», – тIий кIюрххилнин диркIун, яла цалла кIанайн кIура даяйссар. Миннал гьаттайн зияратгу бувну, миннахлу садакьагу буварча, ххарину тирх тIий лагайссар, къабуварча, пашманну лагайссар. Му кьини ливтIуминнал гьаттайн зияратгу бувну, миннаяту садакьагу бувну, ххуйсса яннагу ларххун, ххуйсса хIалалсса дукра дурну кулпатрангу, махъминнангу аваданшивугу дурну, кунначIан кув зияратрайнгу лавгун, хIалалшивугу ласаву хъинссар, ссуннатссар. Амма, му кьини чIярусса дукра дуркуну, хIан хIарчIун, оьккисса махсартту-хъярчру буллай, щяйтIан рязий бувну, Заннан ﷻ сси бизан баву къахъинссар. ХIатта, гьарца Эдрал кьини иблисрал оьвкуну цилва аьрал бавтIун учайссар: «ХIакьину МухIаммад идавсил ﷺ умматиннай цIими бувайсса кьинири, зу хIарачат бувара, мий дукралухун, хIачIиялухун, махсара-хъярчирахун машгъул бувну, бунагьру буллали бувну, Аллагьнан ﷻ сси бизан бувансса» – куну. Мукун бухьувкун, му кьини дукралухун, хIачIиялухун, бунагьирттахун машгъул къавхьуну, иблис рязий къабувну, дургьусса зумагу зия къадурну, Аллагь ﷻ рязи хьунсса, хъинсса аьмаллу чIявусса буван аьркинссар.

«ГьунчIукьатIан»

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....