Хъус марцI даймур

Хъус марцI даймур

Аллагь Тааьланал щалвагу бусурманнал уммат ца кулпат кунмасса умматну хьун бувссар. Кьуръандалуву увкуну бур: «Мяйжаннугу, циняв бусурман уссурвалли», – куну.

Имам Муслимлул бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Бусурманчув бусурманчувнал уссури, мунай зулмугу къабувантIиссар, хиянатшивугу къадувантIиссар. Цала уссин кумаг бувайманан Аллагьнал кумаг бувантIиссар. Бусурманчув ца захIматшиврува уккан увма Аллагьнал Кьиямасса кьинилул захIматшиврува уккан увантIиссар. Бусурманчувнал диялдакъашивуртту кIучI дурманал диялдакъашивуртту Аллагьнал Кьиямасса кьини кIучI дувантIиссар», – куну. Диндалувусса уссушиву оьттуйнусса уссушивунияр даражалул ларайссар. Цанчирча, оьттуйнусса гъаншиву нитти-буттайхчIин дикIайссар, динналулмур гъаншивурив Аллагьнал ﷻ Кьуръандалуву цIакь дурссар. МухIаммад Идавсилгу ﷺ увкуссар: «Нагу ттул умматгу лавхьхьуссар буттаха ва ганал оьрчIаха». Цамур хIадисравугу увкуну бур: «Бусурманнал ялун дирсса захIматшивурттая ургъил къабайма миннавасса акъар», – куну. Вай бакъассагу буссар чIявусса хIадисру, бусурманнай аякьа дуван жуйнма оьвтIисса. Цала диндалул уссил чулухуннай баччи бакъашиву даву – иман хьхьарасса душиврул лишанни. Закат буккаврил ца хIикматшивугу хъанахъиссар жува чIаравманаха къулагъас дуну, ганай аякьа дуллай бикIаву. Закат тIисса мукъул мяъна хъанахъиссар «марцIшиву». Закатрайну инсаннал цала хъус марцI дуллалиссар. Ялагу ца му мукъул мяъна – «гьарзашиву, зиядашиву» – закат буккаврийну бусурманчувнал цала хъус гьарза дуллалиссар. Закат буллай унутIий мискин хьусса цаягу инсан акъассар. Му бакъассагу, закат къабуккаймири гьарзад духларгун личIан бюхъайсса. Минная Кьуръандалувугу увкуну буссар (мяъна): «Миннал хъуслия закат ласи, мунийну миннал бунагьругу шюшин, хъусгу гьарза хьун», – куну. Закат буккаврийну цува марцI шаву дакъасса, мискинсса диндалул уссин кумаг бавугу хъанахъиссар. Халиф Оьмар бин Аьбдулаьзизлул заманнай ганал халифатраву ца шинал закат булунсса инсан къалявкъуну, мий закат цамур кIанттайн гьан буван багьссар, му бурж цинявннал багьайкун биттур бувайсса бивкIунтIий.

Бюхъай цIуххин циванни на закат булун аьркинсса, ттула захIматрайну ляркъумур щинчIав дулун, куну. Аллагьнал ﷻ Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «Миннал хъусливу буссар чIа тIиманал ва мюхтажманал бутIагу», – куну (сура Аз-Зарият, 19 аят). Цамур куццуй учин, вил хъус так ца вилла дакъар. Муниву буссар миски-гъаривнансса бутIагу. Мунин бувну, закат къабулайманал га мискинчувнай зулму буллалиссар. ХIадисраву бувсун бур, Кьиямаса кьини инсан учIантIиссар тIар зунттурдуксса чIявусса хъинсса аьмаллащал, нава чара бакъа Алжаннавун гьанссара тIий. Микку бучIантIиссар тIар мунал зулму бувмий, масала, цаннахь оьккисса махъ увкусса, ваманах ххуй акъа урувгсса, гаманан закат къабуллусса, ми бучIантIиссар мунаща цалва хIакь ласун. Му хIакьгу хъанахъисса мунал хъинсса аьмаллу, цукунчIавсса арцу-мусийну кьимат бищун къашайсса. Багьа бищун къашайсса хъус зеххинтIиссар Кьиямасса кьини закат къабуккайманая. Цири мунан яла хьунтIисса? БухлагантIиссар хъинсса аьмаллу, амма тIалав буллалимий ялагу личIантIиссар. Яла гайннал цалва бунагьру ванайн бичинтIиссар, ласунсса цичIав къаляркъукун. Ахирданийгу чирилул зунттурдан кIанай бунагьирттал зунттурду хьуну личIантIиссар, цувагу дуржагьравун утантIиссар.

Мунияту, пикри буван аьркинссар, хъус хIакьину дур, гьунтти дакъар. Жулва бакIрачIан ци бучIантIиссарив щинчIав къакIулссар. ХIакьину жува аваданну буру, гьунтти бюхъайссар жучIара хъус къаличIан. Мунин бувну, бюхълай бунува щукру буллан аьркинссар садакьа баврийну, закат буккаврийну. Аллагьнал тавфикь булуннав! Амин.

РАСУЛ РАМАЗАНОВ

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...