Хъус марцI даймур

Хъус марцI даймур

Аллагь Тааьланал щалвагу бусурманнал уммат ца кулпат кунмасса умматну хьун бувссар. Кьуръандалуву увкуну бур: «Мяйжаннугу, циняв бусурман уссурвалли», – куну.

Имам Муслимлул бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Бусурманчув бусурманчувнал уссури, мунай зулмугу къабувантIиссар, хиянатшивугу къадувантIиссар. Цала уссин кумаг бувайманан Аллагьнал кумаг бувантIиссар. Бусурманчув ца захIматшиврува уккан увма Аллагьнал Кьиямасса кьинилул захIматшиврува уккан увантIиссар. Бусурманчувнал диялдакъашивуртту кIучI дурманал диялдакъашивуртту Аллагьнал Кьиямасса кьини кIучI дувантIиссар», – куну. Диндалувусса уссушиву оьттуйнусса уссушивунияр даражалул ларайссар. Цанчирча, оьттуйнусса гъаншиву нитти-буттайхчIин дикIайссар, динналулмур гъаншивурив Аллагьнал ﷻ Кьуръандалуву цIакь дурссар. МухIаммад Идавсилгу ﷺ увкуссар: «Нагу ттул умматгу лавхьхьуссар буттаха ва ганал оьрчIаха». Цамур хIадисравугу увкуну бур: «Бусурманнал ялун дирсса захIматшивурттая ургъил къабайма миннавасса акъар», – куну. Вай бакъассагу буссар чIявусса хIадисру, бусурманнай аякьа дуван жуйнма оьвтIисса. Цала диндалул уссил чулухуннай баччи бакъашиву даву – иман хьхьарасса душиврул лишанни. Закат буккаврил ца хIикматшивугу хъанахъиссар жува чIаравманаха къулагъас дуну, ганай аякьа дуллай бикIаву. Закат тIисса мукъул мяъна хъанахъиссар «марцIшиву». Закатрайну инсаннал цала хъус марцI дуллалиссар. Ялагу ца му мукъул мяъна – «гьарзашиву, зиядашиву» – закат буккаврийну бусурманчувнал цала хъус гьарза дуллалиссар. Закат буллай унутIий мискин хьусса цаягу инсан акъассар. Му бакъассагу, закат къабуккаймири гьарзад духларгун личIан бюхъайсса. Минная Кьуръандалувугу увкуну буссар (мяъна): «Миннал хъуслия закат ласи, мунийну миннал бунагьругу шюшин, хъусгу гьарза хьун», – куну. Закат буккаврийну цува марцI шаву дакъасса, мискинсса диндалул уссин кумаг бавугу хъанахъиссар. Халиф Оьмар бин Аьбдулаьзизлул заманнай ганал халифатраву ца шинал закат булунсса инсан къалявкъуну, мий закат цамур кIанттайн гьан буван багьссар, му бурж цинявннал багьайкун биттур бувайсса бивкIунтIий.

Бюхъай цIуххин циванни на закат булун аьркинсса, ттула захIматрайну ляркъумур щинчIав дулун, куну. Аллагьнал ﷻ Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «Миннал хъусливу буссар чIа тIиманал ва мюхтажманал бутIагу», – куну (сура Аз-Зарият, 19 аят). Цамур куццуй учин, вил хъус так ца вилла дакъар. Муниву буссар миски-гъаривнансса бутIагу. Мунин бувну, закат къабулайманал га мискинчувнай зулму буллалиссар. ХIадисраву бувсун бур, Кьиямаса кьини инсан учIантIиссар тIар зунттурдуксса чIявусса хъинсса аьмаллащал, нава чара бакъа Алжаннавун гьанссара тIий. Микку бучIантIиссар тIар мунал зулму бувмий, масала, цаннахь оьккисса махъ увкусса, ваманах ххуй акъа урувгсса, гаманан закат къабуллусса, ми бучIантIиссар мунаща цалва хIакь ласун. Му хIакьгу хъанахъисса мунал хъинсса аьмаллу, цукунчIавсса арцу-мусийну кьимат бищун къашайсса. Багьа бищун къашайсса хъус зеххинтIиссар Кьиямасса кьини закат къабуккайманая. Цири мунан яла хьунтIисса? БухлагантIиссар хъинсса аьмаллу, амма тIалав буллалимий ялагу личIантIиссар. Яла гайннал цалва бунагьру ванайн бичинтIиссар, ласунсса цичIав къаляркъукун. Ахирданийгу чирилул зунттурдан кIанай бунагьирттал зунттурду хьуну личIантIиссар, цувагу дуржагьравун утантIиссар.

Мунияту, пикри буван аьркинссар, хъус хIакьину дур, гьунтти дакъар. Жулва бакIрачIан ци бучIантIиссарив щинчIав къакIулссар. ХIакьину жува аваданну буру, гьунтти бюхъайссар жучIара хъус къаличIан. Мунин бувну, бюхълай бунува щукру буллан аьркинссар садакьа баврийну, закат буккаврийну. Аллагьнал тавфикь булуннав! Амин.

РАСУЛ РАМАЗАНОВ

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


ХIурмат бушиву – Заннайн мютIишивур

Аллагьнайн ﷻ икрам-эбадат дуваву къуртал къашайссар так ца чак баврийну, зума дугьаврийну, Кьуръан буккаврийну ягу зикрирду буллалаврийну. Аллагьнайн ﷻ эбадат дуваву – му хъанахъиссар инсаннал оьрмулуву буллалисса, хъанахъисса цимурца ишру Аллагьнайн мютIину баву. Дукра дукаву бикIу,...


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...