Аькьилсса калам

Аькьилсса калам

Шярайхукку

Абу Марсад ивкIун ур бувайсса аятру хъинну ка тIиртIусса, чумартсса инсан. Ца шярайхукку ганачIан увкIун, цIарду дуллан ивкIун ур, валлагь ина уку-тукунсса ххуйсса инсан ура, тIий. «ЦIана ттучIа вин дулунсса цичIав дакъар», – куну бур Абу Марсадлул, – «Амма ччарча насу кьадиначIан лавгун, на винна ацIазарда диргьам буржлувну уссара уча. Танал на дуснакь уван амру бувантIиссар, яла ттул гъанмаччаминнал на уккан уваншиврул дулунтIиссар вин ччимур». Шярайхукку мяйжаннугу кьадиначIан лавгун аьрза бувну, гьунттимур кьини ацIазарда диргьамрал заллу хьуну ур.

Дусшиву

Ца инсанначIан увкIун ур ганал дус. Хъамалушингу дурну цIувххуну бур: «Ци мурадрай увкIра?» – куну. «Ттул бур хъунмасса бурж – 400 диргьам», – дуллуну дур жаваб. Яла ванал цала киса лавсун, дуккан дурну дуллуну дур дуснан аьркинссаксса арцу. Барчаллагьгу увкуну, арцугу ларсун, дус лавгун ур. Га лагайхту заллу пашман хьуну, симан лухIи-цIан ларгун ивкIун ур. Щарссанил цIувххуну бур: «Винма муксса захIматну, къаччай бунува циван дулав? Ягу чансса дуллуния, инава мукун пашман къахьун!» Ласнал жаваб дуллуну дур: «На арцуй хIайп тIий пашманну акъара. Ттун къащи хьунни ттула дус чIа тIий цува учIаннин ттунма ганал ахIвал-хIал цIуххин дакIнин къабагьаву».

НицI

Лайс тIисса цIа дусса адиминачIан ца хъамитайпа бувкIун бур, чансса ницI дулакьай, тIий. Лайслул щаллусса ницIал кьачIа цадакьалун дуллуну дур. Цаннал ганахь увкуну бур: «Чан-кьансса дуллуссаниягу га рязий хьунтIиссия, миксса чIярусса циван дулав?!», – куну. «Ганил чIа увкунни цила ахIвалданух бурувгун, на дулав ттула ахIвалданух урувгун», – куну бур Лайслул.

ХIАДУР БУВССАР

МУСЛИМ РАШИДОВЛУЛ

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...