Эбадат ва мяърипат

Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса икIантIиссар. Му куццуй, имандалул, эбадатрал ва мяърипатрал дянив цIакьсса дахIаву дуссар.

 

Мунил хIакъираву Кьуръандавулу увкуну бур (мяъна): «"Жул Зал – Аллагьри" тIий, имандалуву ва эбадатраву кьянкьану бивкIминначIан малаиктал ливккун, миннахь учинтIиссар: "Нигьа мабусари (бивкIулия ва мунил хъирив ялун биянтIимуния), пашман махъанарди. Зунма буллусса Алжаннуя ﷻ ххари хьияра"» («Фуссилят» тIисса суралул 30-мур аят).

Иман ва инсаншиву цачIун шаврийн Исламраву «истикьамат» учайссар – тIайласса ххуллу бугьаву. Иман – инсаннал тIуллал рухI куннассар. Мунил ларайсса инсаншиврул, хъинсса ниятирттал ва хIукмурдал щалва оьрму лайкьсса, исвагьисса аьмаллал чанна лахъан буллалиссар. Имангу, дингу, оьрмугу, инсаншивугу цукунсса дикIан аьркинссарив жунма ккаккан бувссар МухIаммад Идавсил ﷺ, хIакьмунил ххуллийх авчуну ва яла бюхттулмур хасият ккаккан дурну.

Заннайн мютIишиву, эбадат – инсаннал Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса цала кIану кIулшиву ва лагьнан багьайсса куццуйсса лагъшиву давури. Эбадатрайну жула дакIурдиву иман цIакь хъанахъиссар, ахла́кь, мяърипат гьарза дуллалиссар. Кьинилун бувайсса ххювагу чаклил Аллагь ﷻ дакIнин даин утлатиссар, личIи-личIисса аьркин дакъасса тIуллая инсан мурахас уллалиссар. Зума дугьаврил жула дакIурдиву сукку бувайссар цIими ва хъиншиву; яру, маз ва цаймигу чурххал базурду бунагьмуния буруччайссар. Закат бичаврил инсан уруччайссар мяшшивруя, ка тIитIи дакьин, чIаравманан кумаг буван, жамятрал хъинбала буван гьуз учин уллалиссар. Вана укун, эбадатрайн чул бивщусса имандалул сакин дайссар инсаннаву ххаллилсса хасият, хIакьсса мяърипатрайн иян увайссар.

 

МухIаммад Аьлиев

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Вихьлив оьрчIру ттуплий бувккунни

Вихьлив хьунни Ккуллал райондалий дарсирдайн мизитирттавун бучIайсса оьрчIал дянивсса футболданул турнир.   Ванил агьаммур мурад бия оьрчIал дянивсса дусшиву цIакь даву ва спортрах гъира бутаву. Турнирданул сиптачиталну бувккунни «Ккуллал райондалул жагьилтал» тIисса ккурандалул каялувчи...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...