Эбадат ва мяърипат

Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса икIантIиссар. Му куццуй, имандалул, эбадатрал ва мяърипатрал дянив цIакьсса дахIаву дуссар.

 

Мунил хIакъираву Кьуръандавулу увкуну бур (мяъна): «"Жул Зал – Аллагьри" тIий, имандалуву ва эбадатраву кьянкьану бивкIминначIан малаиктал ливккун, миннахь учинтIиссар: "Нигьа мабусари (бивкIулия ва мунил хъирив ялун биянтIимуния), пашман махъанарди. Зунма буллусса Алжаннуя ﷻ ххари хьияра"» («Фуссилят» тIисса суралул 30-мур аят).

Иман ва инсаншиву цачIун шаврийн Исламраву «истикьамат» учайссар – тIайласса ххуллу бугьаву. Иман – инсаннал тIуллал рухI куннассар. Мунил ларайсса инсаншиврул, хъинсса ниятирттал ва хIукмурдал щалва оьрму лайкьсса, исвагьисса аьмаллал чанна лахъан буллалиссар. Имангу, дингу, оьрмугу, инсаншивугу цукунсса дикIан аьркинссарив жунма ккаккан бувссар МухIаммад Идавсил ﷺ, хIакьмунил ххуллийх авчуну ва яла бюхттулмур хасият ккаккан дурну.

Заннайн мютIишиву, эбадат – инсаннал Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса цала кIану кIулшиву ва лагьнан багьайсса куццуйсса лагъшиву давури. Эбадатрайну жула дакIурдиву иман цIакь хъанахъиссар, ахла́кь, мяърипат гьарза дуллалиссар. Кьинилун бувайсса ххювагу чаклил Аллагь ﷻ дакIнин даин утлатиссар, личIи-личIисса аьркин дакъасса тIуллая инсан мурахас уллалиссар. Зума дугьаврил жула дакIурдиву сукку бувайссар цIими ва хъиншиву; яру, маз ва цаймигу чурххал базурду бунагьмуния буруччайссар. Закат бичаврил инсан уруччайссар мяшшивруя, ка тIитIи дакьин, чIаравманан кумаг буван, жамятрал хъинбала буван гьуз учин уллалиссар. Вана укун, эбадатрайн чул бивщусса имандалул сакин дайссар инсаннаву ххаллилсса хасият, хIакьсса мяърипатрайн иян увайссар.

 

МухIаммад Аьлиев

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...