“МютIисса халкь буккаврийн умуд бур...”

“МютIисса халкь буккаврийн умуд бур...”

“МютIисса халкь буккаврийн умуд бур...”

ЧIявуну жунма сси бизай чIивисса иширайн, жуйнма щил-бунугу тIааьн бакъасса махъ учирчагума, щалва оьрмулул мутталий мунан зарал цукун буван хъинавав тIий, кьисас ласун ччай личIару. Мукуннив икIан аьркинсса хIакьсса бусурманчу, Идавсил ﷺ ххуллу бувгьуну нанима?

 

МухIаммад Идавсин ﷺ идавсшиву дуллуну цалчинсса урчIра шинал мутталий мунаща бювхъуссар Исламравун кIункIу буван так чан-кьансса инсантал. Вайми Маккалул агьлу хьхьичIрасса диндалийва ливчIун, МухIаммадлун ﷺ ва мунал асхIабтуран цащава шайссаксса зараллу буллай бивкIссар.

Му захIматсса чIумал Идавсил ﷺ хIукму бувссар чIаравсса ТIаиф тIисса шагьрулул халкьуннайн Исламравун оьвчин гьан. Тиккусса халкьуннал цува ххуйну кьамул уванссара тIисса умуд бивкIссар, цанчирча, га шагьрулийсса Бану Сакьиф тIисса кьабилалул ва Идавсил ﷺ ниттил тухумрал гъаншиву диркIунтIий.

Цаппара хIаллава МухIаммад Идавс ﷺ ТIаифлив увкIун, тикку каялувшиву дуллалисса тухумрал шама бакIчинащал хьуна авкьуну, Ислам кьамул дувара увкуссар. Амма, аьрабнал дянив хъамал ххуйну кьамул бувайсса аьдат дунугу, мунихгу къабурувгун, гайннал Идавс ﷺ кьамул къаувссар. Бусласимуних вичIирагу къадирхьуну, шагьрулува уккан уллан бивкIссар.

Яла Расулуллагьнан ﷺ пикри хьуссар шагьрулувусса инсантуращал гъалгъа буван, гайннахь хIакьсса диндалия бусан. Амма гайнналгу Идавсих ﷺ вичIи къадирхьуссар. Ганияр махъ га шагьрулий ацIаврил мяъна дакъашиву бувчIуну, МухIаммад Идавс ﷺ ТIаифрая махъунай авчуссар. Амма сагъну-саламатну шагьрулува уккан къавхьуссар. Шагьрулул халкьуннал ганал хъирив гьан бувссар оьрчIру ва бакIрал сагъ бакъасса инсантал, Идавс ﷺ кьякьлухун ихьлай, чартту бишлай зарал буванширул. Идавсил ﷺ чурх оьттул най бивкIссар. Мукун язугъсса тагьарданий Расулуллагь ﷺ увкссар ТIаиф шагьрулува.

Гичча мадара арх хьувкун, Идавсил ﷺ дуаь дурссар, я Аллагь, ттун кумаг бува, куну. Аллагьнал ﷻ гацIана Жабраил малаик гьан увссар кумаг буван. Малаикнал увкуссар: «Аллагьнан ﷻ гьарзад кIулссар, вай халкьуннал вин бувмургу чIалачIиссар. Мунияту Заннал ﷻ вичIан гьан увунни зунттал малаик, ччимур вил буюр биттур бан хIадурсса», - куну. Вай махъругу куну, Жабраиллул Идавсил ﷺ хьхьичI ацIан увссар зунттал малаик. Малаикнал увкуссар: «На вил амру биттур буван хIадурну ура. Вин ччан бикIарча, ва шагьрулул тийсса ва шийсса кIива зунтту цаннийх ца бищун бувну, щалва шагьру ккуччу банна. Ягу винма ччисса цамур танмихI тIалав бува!», - куну.

Амма уздансса, ххаллилсса, хIалимсса Идавсил ﷺ увкуссар так ганал бакъа учин къабюхъайсса махъру: «Вай халкьуннал Ислам кьамул къадуварчагу, вайннал наслулува Заннайн мютIисса, Ислам дургьусса халкь буккаврийн умуд бур».

Жунма кIулсса куццуй, цаппара хIаллава кIай махъру тIайла бавцIуссар. Гьижралул 10-мур шинал ТIаиф шагьру бусурманнал канихьхьун бувкIун, гиккусса циняв халкьуннал Ислам кьамул дурссар.

 

МахIач Нуруллаев

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Танмалшиву – щяйтIаннуя

Ххирасса дустал, къааьйкьинссара хIакьинусса кьини жува цинявппагу курчIил ясир бувну буру учирчагу.   Байбихьулий цIуххин ччива, цири му цурда карчI куну? ХъунмурчIин карчI тIун бикIай ци дунугу даву дуван къаччисса, ягу гъира бакъасса чIумал. Мукунсса чIумал инсан уссар лагма-ялттуминнахь...


Ккурандалул юбилей

Уттигъанну МахIачкъала-ливсса «Центр» тIисса ресторандалуву «Лакрансса диндалул кумаг» группалул 5 шинал юбилей кIицI лаглагисса мероприятие хьунни. Ва группа хасну лакрал миллатрансса хъиншиврул, хъинбалдарал ххуллийсса давуртту дуллан хIасул бувну бур ЧиркIайннал...


“Хайр бакъасса инсантал...”

Инсаннал дакIнил азардавасса ца азар – дакIхъуншивури. Му чIалан дикIайссар, инсантурал тIимур сан къабаврийну. ДакIхъуншиврул дайдихьу – цува цайминнаяр лахъну чIалачIаву. Му иширайн Идавсил ﷺ увкуссар: «КъауххантIиссар Алжаннавун чанссарагу дакI хъун дувайма». Му...


Суал-жаваб

ЧIявуну баяй имам Магьди уккавай уссар тIисса хаварду. Му имамная кутIану бусарча ччива. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Имам Магьдинал цIа ттул цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар, ганал буттал цIагу ттул буттал цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар». Имам Магьди икIантIиссар Идавсил ﷺ...


Лайлатул-Кьадрилул хьхьу

АцIния кIивагу зурдардиву яла ххирамур, даража лаваймур – Рамазан барзри. Мунил хьхьурдардива яла ххирамур хьхьугу – Лайлатул-Кьадрилул хьхьури.   Мугу Рамазан зуруй цумур хьхьу дуссарив мяйжанну къакIулссар. Куннал хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьури тIар, куннал ацIния арулку хьхьури...