Идавсил ﷺ аманатру

Идавсил ﷺ аманатру

Жунма кIулли цIанасса заманнай цаппара Идавсил ﷺ хIадисирттаву ва Кьуръандалул аятирттаву бувсмунил хъирив наука дахьва лаллай бушиву.

МухIаммад Идавс ﷺ Мадиналив изаннин гикку диркIссар гужсса азар хьуну чIявусса халкь литIлай. Гьижра бувну махъ гиккун увкIсса Идавсин ﷺ хIисав хьуссар Мадиналул аьрщарай хъинну чIярусса кIунцIуллив (болото) бушиву. Мунан бувчIуссар гьарца шинал туршахъул инсан оьрмулуцIа уллалисса азарданул сававгу ми кIунцIуллив ва миннул цIанийсса атилшиву душиву. Мунияр махъ, Идавсил ﷺ амрулийну Мадиналив 30000 чассаграл мурхь бувгьуссар, аьрщараву хъатру чан дуваншиврул. Идавсил ﷺ бувсса аманатругу биттур булларча, жувагу къашай кахъанантIиссару, иншааллагь. Дукия дукаврил хIакъираву увкуну бур:

  • Лахъи ларгсса дукра мадукари.
  • Хъиннура кIирисса ягу хъиннура дяркъусса дукра мадукари.
  • Анавар къабувккун, ххуйну ккурхIуну дукияра.
  • Дукра дуканнингу дуркуну махъгу кару шюшияра.
  • Буччиннин, хъинну лякьа дуцIиннин дукра мадукари.
  • Дукра канакисса чIумал чIярусса щин махIачIари.
  • КIинттул кIусса, аьгъусса дукра дукияра, гъинттул – куклусса, ахъулсса, ахънилсса хIаласса дукияра.
  • Гуж бучIан буваншиврул къюмай тIутIи, чассаг, зайтун мурхьирал ахъулсса (оливки) дукияра.
  • Гуж багьсса, хъинну бувхсса чIумал нацIушиву дукияра.
  • Дукра дукан ягу щин хIачIан хъя кусса, гъаргъсса тIахIни ишла мадувари.
  • Бюхъавай мудан цара-ца дукра мадукаванни.
  • Чурх бигьа лаганшиврул, зуруй ца кьинирагу зума дугьияра.
  • НицI дулукияра, му азарда цIуцIаврил даруври.

Ххуйну пикри буварча, вай аманатирттаву куртIсса мяъна душиву чIалай бур, цанчирча, цIанасса чIумал медициналулгу кIай кIицI ларгсса задру хъинсса душиву тасттикь буллай бунутIий.

МУХIАММАД ХIАЖИЕВ

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...