Идавсил ﷺ аманатру

Идавсил ﷺ аманатру

Жунма кIулли цIанасса заманнай цаппара Идавсил ﷺ хIадисирттаву ва Кьуръандалул аятирттаву бувсмунил хъирив наука дахьва лаллай бушиву.

МухIаммад Идавс ﷺ Мадиналив изаннин гикку диркIссар гужсса азар хьуну чIявусса халкь литIлай. Гьижра бувну махъ гиккун увкIсса Идавсин ﷺ хIисав хьуссар Мадиналул аьрщарай хъинну чIярусса кIунцIуллив (болото) бушиву. Мунан бувчIуссар гьарца шинал туршахъул инсан оьрмулуцIа уллалисса азарданул сававгу ми кIунцIуллив ва миннул цIанийсса атилшиву душиву. Мунияр махъ, Идавсил ﷺ амрулийну Мадиналив 30000 чассаграл мурхь бувгьуссар, аьрщараву хъатру чан дуваншиврул. Идавсил ﷺ бувсса аманатругу биттур булларча, жувагу къашай кахъанантIиссару, иншааллагь. Дукия дукаврил хIакъираву увкуну бур:

  • Лахъи ларгсса дукра мадукари.
  • Хъиннура кIирисса ягу хъиннура дяркъусса дукра мадукари.
  • Анавар къабувккун, ххуйну ккурхIуну дукияра.
  • Дукра дуканнингу дуркуну махъгу кару шюшияра.
  • Буччиннин, хъинну лякьа дуцIиннин дукра мадукари.
  • Дукра канакисса чIумал чIярусса щин махIачIари.
  • КIинттул кIусса, аьгъусса дукра дукияра, гъинттул – куклусса, ахъулсса, ахънилсса хIаласса дукияра.
  • Гуж бучIан буваншиврул къюмай тIутIи, чассаг, зайтун мурхьирал ахъулсса (оливки) дукияра.
  • Гуж багьсса, хъинну бувхсса чIумал нацIушиву дукияра.
  • Дукра дукан ягу щин хIачIан хъя кусса, гъаргъсса тIахIни ишла мадувари.
  • Бюхъавай мудан цара-ца дукра мадукаванни.
  • Чурх бигьа лаганшиврул, зуруй ца кьинирагу зума дугьияра.
  • НицI дулукияра, му азарда цIуцIаврил даруври.

Ххуйну пикри буварча, вай аманатирттаву куртIсса мяъна душиву чIалай бур, цанчирча, цIанасса чIумал медициналулгу кIай кIицI ларгсса задру хъинсса душиву тасттикь буллай бунутIий.

МУХIАММАД ХIАЖИЕВ

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....