Идавсил ﷺ аманатру

Идавсил ﷺ аманатру

Жунма кIулли цIанасса заманнай цаппара Идавсил ﷺ хIадисирттаву ва Кьуръандалул аятирттаву бувсмунил хъирив наука дахьва лаллай бушиву.

МухIаммад Идавс ﷺ Мадиналив изаннин гикку диркIссар гужсса азар хьуну чIявусса халкь литIлай. Гьижра бувну махъ гиккун увкIсса Идавсин ﷺ хIисав хьуссар Мадиналул аьрщарай хъинну чIярусса кIунцIуллив (болото) бушиву. Мунан бувчIуссар гьарца шинал туршахъул инсан оьрмулуцIа уллалисса азарданул сававгу ми кIунцIуллив ва миннул цIанийсса атилшиву душиву. Мунияр махъ, Идавсил ﷺ амрулийну Мадиналив 30000 чассаграл мурхь бувгьуссар, аьрщараву хъатру чан дуваншиврул. Идавсил ﷺ бувсса аманатругу биттур булларча, жувагу къашай кахъанантIиссару, иншааллагь. Дукия дукаврил хIакъираву увкуну бур:

  • Лахъи ларгсса дукра мадукари.
  • Хъиннура кIирисса ягу хъиннура дяркъусса дукра мадукари.
  • Анавар къабувккун, ххуйну ккурхIуну дукияра.
  • Дукра дуканнингу дуркуну махъгу кару шюшияра.
  • Буччиннин, хъинну лякьа дуцIиннин дукра мадукари.
  • Дукра канакисса чIумал чIярусса щин махIачIари.
  • КIинттул кIусса, аьгъусса дукра дукияра, гъинттул – куклусса, ахъулсса, ахънилсса хIаласса дукияра.
  • Гуж бучIан буваншиврул къюмай тIутIи, чассаг, зайтун мурхьирал ахъулсса (оливки) дукияра.
  • Гуж багьсса, хъинну бувхсса чIумал нацIушиву дукияра.
  • Дукра дукан ягу щин хIачIан хъя кусса, гъаргъсса тIахIни ишла мадувари.
  • Бюхъавай мудан цара-ца дукра мадукаванни.
  • Чурх бигьа лаганшиврул, зуруй ца кьинирагу зума дугьияра.
  • НицI дулукияра, му азарда цIуцIаврил даруври.

Ххуйну пикри буварча, вай аманатирттаву куртIсса мяъна душиву чIалай бур, цанчирча, цIанасса чIумал медициналулгу кIай кIицI ларгсса задру хъинсса душиву тасттикь буллай бунутIий.

МУХIАММАД ХIАЖИЕВ

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...