Тарбия дулайсса ВУЗ

Тарбия дулайсса ВУЗ

Тарбия дулайсса ВУЗ

«Ас-саламрал» ванияр хьхьичIмур номерданий бивщуну буссия Дагъусттаннал Гуманитар Институтрал проректорну зузисса Атаев Давудлущалсса ихтилат. Жу цал уттигу ванащал хьунабавкьуру институтравусса даврия балжину цIухху-бусу буваншиврул, ДГИ-лул ляличIишиву ва къулайшиву ссаву дуссарив кIул буван.

 

 

– Давуд Русланович, буси ДГИ цукунсса институтри, ци лахьхьин байссар гиву?

– Цалчин учин ччива ДГИ светский ВУЗ бушиву, ванил ларъссар аккредитация, хIукуматрал журалийсса диплом булайссар, цукунчIавсса личIишиву дакъассар. Шиву буссар ххюва факультет: экономика, журналистика, лингвистика, бизнес-информатика ва теологиялул бакалавриат в магистратура. Ва цуппа светский бунугу, шиву дуклакисса студентуран булайссар диндалул, хъинсса тIул-тIабиаьтрал, духIиндарал элмулул гьанурдугу. Ва куццуй, жула жагьилтал бяйкьусса ххуллийх гьан къабитансса гьану бизайссар. Му цIанасса заманнай хъинну агьамсса иш бур, цанчирча, хIакьину интернетравух жула оьрчIал дакIру ва бакIру оьлукъкин бувну, хъяврин бувну, аьркин дакъасса давурттавух хIала буллай бухьувкун.

 

– Институтру чIявур, амма бувккуну махъ даву лякъин бигьасса иш бакъар. Мунил хIакъираву ци учин хьунссар?

– ДГИ бувккусса инсан даву дакъа́ къаличIантIиссар, му иш жу жуйнма ласлай буру, гъира бусса инсан даврил щаллу аврилсса жу банну. ХIакьинусса кьинигу жул институт бувккусса оьрчIру даврийн кьамул бан хIадурсса хIукуматрал идарартту ва тамансса хъуни-хъунисса фирмарду дур. Дуккаву къуртал дуллалисса студентътал гацIана язи бугьай мукунсса идарарттал, шикку тарбия дуллусса оьрчIру духIин-мяърипат дусса, цурк, ламмамшиву дакъасса бушиву кIулнутIий. Ххуйну дуклакисса, итххявхсса студентътал сайки 2-3-мур курсраву бунува давурттайн буххан бан бюхъай.

 

 

 

 

 

 

– Тарбия дулаврил хIасиллу цукунсса дур?

– Жул ВУЗ зузисса 20 шинал мутталий шива къаувкссар цаягу наркоман ягу экстремист. Вайгу бачIвасса махъру бакъар – ДГИ-лул магистратура бувккусса ДР-лул миллатирттал иширттал министр Энрик Муслимовлул цала министерстволул дурсса хъирилаявурттайн бувну тасттикь бувсса ишри. Жунма чIалай бур цIанасса заманнай жагьилтал бигьанма наркоманиялухун багьлай бушиву: цал-кIил кьамул бувну аьдат байсса наркотикру бувккун бур, цивппагу багьлул кьювкьусса, лякъингу бигьасса. Мунияту, му чулинмай жула жямат буруччавривугу ДГИ-лул бияла хъунмассар. Инсан цуксса аькьлу бусса, дурккусса унугу, аьркин дакъасса хасиятру, тIуллу дусса ухьурча, ганая цанмагу, кулпатрангу, зузисса идаралунгу хайрдануяр зарал хъунмассар. Мунияту, шивун оьрчI-душ дуклан гьан бувсса нину-ппу кьянкьану дакI дарцIуну бикIан бучIиссар гайнная ххуйсса инсантал бувну, лайкьсса тарбиягу дуллуну оьрмулувун тIайла буккантIишиврий. Институтраву студентътал куннащал ку биллалаву, къавкъинсса тIуллу даву дакъассар, мунил ялувгу хъинну бавцIуну буссару.

ДГИ-луву преподавательтал, студентътал ва цайми зузалт буссар ца кулпат кунма. Куннах ку вичIи дишин, кумаг бан мудан хIадурссар. Экзаменнах лурттурасса дулаву, коррупция ягу бахчаву, ххуйсса кьимат ласун къабитаву тIисса зад бувагу бакъассар – дарс лахьхьайманал цанма багьайсса кьимат ласунтIиссар.

 

– Гуманитар институтраву дуккаву ссан дацIайссар?

– ДГИ хIукуматрал ВУЗ бакъахьувкун, шивусса дуккаву багьлухссар. Шинайсса очный дуккаву 40 азарда къурушран, заочныймур 30 азарда къурушран дацIайссар. Цайми ВУЗирттах бургарча, хIакьинусса кьини ва хъанай бур яла лагьмур багьа.

Дуклан кьамул байссар 11 класс бувккусса, ЕГЭ дуллусса оьрчIру. ЕГЭ дулун къавхьусса ухьурча, жуща бюхълай бур мунал чIун оьнна къагьаншиврул ца шинайсса колледжравун гьан увну, ялунчIинмур шинал ВУЗравун кьамул уван.

 

– ДГИ-луву буссарив дуклакиминнансса общежитие?

– Буссар оьрчIан ва душваран личIи-личIисса, гьарзадрал дузалсса общежитиярду. Гиву ялапар шаврил багьагу хъанай бур зуруй 7000 къуруш. Миннувун духхайссар ялапар шаву, кьинилун шамилла дукра дукаву ва къарал. Ялунссаннун буссар студентурансса вахтагу.

 

– Вания тихунмай цукунсса гьарта-гьарзашивуртту дуллансса пикри бур?

– Жул институтрал уттигу мукьва корпус буллай байбивхьуну буссар. Цалчинмур гьашину щаллу бувну тIитIинтIиссар. Дуккаву цIусса корпусраву дачин дантIиссар. Институт буссар шагьрулул ца яла исвагьимур кIану хъанахъисса махIлалий. ЧIарав бур «Аллея героев-медиков», арх бакъа бур пляж, РувхIанийсса центр, щаллу бантIий бур кинотеатрду, школа, оьрчIал садик, жагьилтурал центрду ва м.ц.

 

– Документру кьамул буллай та байбишинтIиссар?

– Дуклан буххан гъира буминнал документру кьамул буллантIиссар июнь зурул 20-нния байбивхьуну. ЦIухху-бусу буван ччиминнал вай номердайн оьвчияра: 8(8722)94-00-60, 8-961-838-61-23. Жул сайт daggum.ru.

Гьан бувара зула оьрчIру ДГИ-луву дуклан, зу муния тачIав пашман къахьунтIиссару!

 

Ихтилат бувссар И. Оьмаровлул

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....