Бусравсса имам

Бусравсса имам

Бусравсса имам

ХIакьинусса кьини цаппара лакрал шяраваллаву цайми миллатирттавасса диндалул аьлимтал бур имамталну зий. 2015-ку шинал Лаккуйн имамшиву дуллан увкIун, хIакьинусса кьинигу зий ур жяматрангу бусравсса ХIабиб Баталов. Уттигъанну жул ванащал хьунабакьаву хьунни.

 

Ас-саламу аьлайкум, ХIабиб! Буси виятува. Ина цумур шяравассара, лакрачIан цукун агьра?

– На хъуна хьуссара Хасавюртуллал райондалийсса Дзержинское тIисса шяраву. Нава Ботлихуллал райондалийсса Кванхидатль шяравассара. Школа бувккуну махъ на увхссияв ЧиркIейливсса Исламрал институтравун. Га бувккукун на тIайла увккунав Докузпаруллал райондалийсса Усухчай тIисса шяравун имамну. Хъунмасса хIал къавхьуну гичча гьан увунна Гъумукун, имамнал кумагчину. Шикку га чIумал дуссия диндалул телевидение. ХьхьичIппурттуву ганийгу зий уссияв. Нюжмар кьинисса имамнал вяъза ва Исламрая бусласисса передачарду ита дакьайссия.

Ганияр махъ цаппара хIаллай ялагу Кьилвалул Дагъусттаннай имамшиву дуллай уссияв, Советское тIисса шяраву. Тиккугу Лаккуя бивзсса тухумирттавасса халкь яхъанай бия, цаппараннан лакку мазгу кIулну бия. МахIаттал шайва ттунгу лакку маз кIулшивруя.

ЦIанагу махъунай Лаккуйн учIан нясивну лявкъунни. Шикку Гъази-Гъумучиял имамнал кумагчину ва «Ас-салам» кказитрал вакилну зий уссара.

 

– Ина цамур миллатрал инсан ухьувкун, Гъумук ягу цайми инава зий ивкIсса шяраваллал жяматру рязи бакъа къабикIайвав?

– Лаккуй мукунсса иш ттун хIисав къавхьунни. Масала, Гъумук укунмагу личIи-личIисса миллатру яхъанай бур: дарги, агъул, табасаран, лазги ва цаймигу. Мунияту ттухгу душманнах куна цучIав къаургай. Ттун лакку мазгу лавхьхьунни. Хьуна авкьунахь «Бивзрув, цукун буру?» увкуну яхшихаш бувара, гайнналгу лайкьсса куццуй жаваб дулай. Мизитравун бучIайминнащалгу ихтилат лакку мазрай бувара.

 

 

“Ас-салам” кказит биян буллай

 

 

 

– ХьхьичIппурттуву Лакрал райондалий вил чIарав цу ацIайва?

– ХьхьичIва-хьхьичI ттул чIарав авцIума ия гай шиннардий Лакрал райондалул имамну ивкIсса ХIажимурадов Шейхмурад. Га цува ур табасараннал миллатравасса. 24-25 шин дурну дур диндалул давурттай зий, цал Кьубиял шяраваллил яла райондалул имамну, хъиривгу просвещениялул отдел дачин дурну. ХIакьинусса кьинигу уссар райондалий «Инсан» фондрал вакилну зий, миски-гъаривнан, бала-апатI ялун бивминнан кумаг буллай.

 

– ХIабиб, вил ци кулпат бур?

– Аллагьнайн ﷻ щукру, ттул бур кIива оьрчI. Ттул щарссанилгу бувккуссар Дагъусттаннал Исламрал университет. Гъира бусса хъаннихь, душварахь дарсру дишайссар.

– Вила нину-ппу рязину бурив ина язи бувгьусса оьрмулул ххуттая?

– АльхIамдулиллагь, ттул нину ва ппу дин дургьусса инсантал бур, на дуллалисса давриягу рязину бикIай. Буттал ттун чIивинийва чак буллан, Кьуръан буккин лахьхьин бувуна. Чак кьабитарча танмихI байва.

Буттал чIявуну цIуххай: «Хъуними вил даврия рязину бурив?» – куну. «Ччарча номер бусанна, оьвкуну инава цIухха!» – учара на. Ттун къакIуллихха рязину буссарив бакъассарив. Ттуятура цIарду дуллангу къалайкьри.

 

– Жун кIулли ина уттигъанну джиу-джитсулул Европанал чемпионатраву гьуртту хьушиву. Буси инава спортрахун агьсса куц.

– На чIивинийва жула шяраву лачIун буккаврил секциялувун занай уссияв. Институтравун дуклан увхсса чIумал 3-4 шин дурссия самболийн занай. Мунияр махъ грепплинграхун агьра. Шикку Гъумукгу грепплинграйн занай ура.

ХьхьичIсса ппурттуву спортраву личIисса ххувшавуртту ласун къашайва. Так гьашину интту Санкт-Петербурглив хьусса турнирданий грепплинграл шанма журалуву цалчинми кIантту бувгьуссия.

Ттигъаннугу Ростоврай хьусса тIивтIусса Европанал чемпионатрай на шамулчинмур кIану бугьав. Ттущал Лакрал райондалиясса цаймигу кIия имам буссия. Кумиял имам Кьебедов Оьмардул цалчинмур кIану бувгьунни, ШавкIуллал имам ОьмархIажиев Насрудинннул бувгьунни кIилчинмур кIану.

 

 

Н. ОьмархIажиев, Оь. Кьебедов ва ХIабиб Баталов Европанал чемпионатрай

 

 

 

ACBJJ тIисса турнирданий. УрчIах ХIабиб Баталов

 

 

– Барчаллагь, ХIабиб, жущал ихтилат бансса чIун лякъаврин.

– Барчаллагь зунгу. ЧIа тIий ура Аллагьнахь ﷻ Лакку билаят хьхьичIва кунма диндалул иширттаву хьхьичIунмай бачаву.

 

 

Ихтилат бувссар А. Сулаймановлул

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...